ଏକ ଦିନ, ଦାରୁବନରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଦେବ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ହାତରେ ଧରି, ଲାଲ ଓ ପିତାବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, କେବେ କେବେ ଭୟଙ୍କର ହାସ୍ୟ କରି, କେବେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଗୀତ ଗାଇ, ଆଉ କେବେ କେବେ ରମଣୀୟ ନୃତ୍ୟ କରି, ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ସେ ଆଶ୍ରମ ଭିତରେ ଦିନିକି ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଥିଲେ । ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ନେଇ, ଦେବତା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ । ଏହି ଋଷିମାନେ ନିଜ ପତ୍ନୀ, ପୁଅ, ଓ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ଜଳ, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା, ଧୂପ, ଓ ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ନେଇ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୋଇ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । ତେବେ ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏମିତି କହିଲେ— “ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ଆମେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଯାହା କରିଛୁ— କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ, କିମ୍ବା ଭାଷାରେ— ତାହା ସମସ୍ତ ଅପରାଧକୁ ମାନ୍ୟ କରିବେ । ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଗଭୀର ।” “ହେ ହର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ମାର୍ଗ ବୁଝିପାରିବା ଅତି କଠିନ; ଆମେ ତୁମର ଆଗମନ କିମ୍ବା ବିଦାୟ କିଛି ଜାଣୁନାହିଁ ।” “ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ମହାଦେବ, ତୁମେ ଯେମିତି ଅଛ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ମହାତ୍ମାମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଦେବାଦିଦେବ, ପରମପ୍ରଭୁ ।” “ଭବ, ଶୁଭ, ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ସ ଓ କାରଣ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ଧାରୀ, ଭୂତମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ବିନାଶକାରୀ, ପିତାବର୍ଣ୍ଣ, ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ଗଙ୍ଗାଧର, ଆଧାର, ଗୁଣର ସାର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରୀ, କାମଦେବ, ଅଗ୍ନିଦେବ, ପରମାତ୍ମା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ଶଙ୍କର, ବୃଷ ଚିହ୍ନିତ, ଗଣପତିଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କାଳ, ପାଶଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ, ଶତମୁଖୀ, ଭୂତ, ବର୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ, ଏବଂ ଚଳନ-ଅଚଳନ, ସମସ୍ତକୁ ନମସ୍କାର ।” “ତୁମର ଶରୀରରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତୁମେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିବା, ବିନାଶ କରିଥିବା; ଶୁଭ ହେଉ, କୃପା କର ।” “ଏକ ମଣିଷ ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନରେ ଯାହା କରେ, ସମସ୍ତ ତୁମ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ହୁଏ ।” ଏପରି ଭାବେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଋଷିମାନେ ଆନ୍ତରିକ ଆନନ୍ଦରେ, ତପସ୍ୟା କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଆମେ ପୂର୍ବର ଦେଖିଥିବା ରୂପ ଦେଖିପାରିବା ଦୟା କର ।” ତା'ପରେ ଶଙ୍କର ଦେବ, ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନିଜ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ରୂପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ । ସେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଋଷିମାନେ ଦେବାଦିଦେବ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ପୁନି ପୁନି ଦାରୁବନବାସୀମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ । “ଦିଗମ୍ବର, ମୃତ୍ୟୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର, ଦ୍ରୁତ ମୁଖଧାରୀ, ତୁମକୁ ସଦା ନମସ୍କାର ।” “ନିରାକାର, ଶୋଭାମୟ, ବିଶ୍ୱରୂପ, ଝଙ୍କାର ଅଳଙ୍କାର, ରୁଦ୍ର, ସ୍ୱାହା ମନ୍ତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ସମସ୍ତ ଶରୀର ଯାହାକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ନୀଳଚୂଡ଼, ଶୋଭାମୟ କଣ୍ଠ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ନୀଳକଣ୍ଠ, ଶ୍ମଶାନ ଭସ୍ମ ଶୋଭିତ, ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ରମାନେ ନୀଳପିତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।” “ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସାଂଖ୍ୟମାନେ ପୁରୁଷ କୁହନ୍ତି, ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ, ତାରା ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଅଛ ।” “ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଷ୍ଠ, ଦେବମାନେ ବସବ, ବେଦମାନେ ଓଁ, ସାମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାମ, ତୁମେ ଅଛ ।” “ଅରଣ୍ୟ ପଶୁ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ଗୃହପଶୁ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ, ତୁମେ ପ୍ରଭୁ, ଶୁଭ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସମ୍ମାନିତ ।” “ଯେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥା ଅଛି କିମ୍ବା ହେବ, ଆମେ ତୁମକୁ ସେଠି ଦେଖୁଛୁ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିବା ପରି ।” “କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଶୋକ, ଅଭିମାନ— ଏହି ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଆମେ ବୁଝିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଦୟା କର, ପରମପ୍ରଭୁ ।” “ମହାପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ଦେବ, ତୁମେ ନିଜକୁ ସଂୟମ କରି, ମାଥା ଉପରେ ହାତ ରଖିଲେ, ତାହାରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।” “ସେ ଅଗ୍ନିରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚାରିପାଖରେ ଜ୍ୱାଳାରେ ଘେରାଯାଇଗଲା; ଏହିପରି ଅନେକ ବିକୃତ ଅଗ୍ନି ବିଦ୍ୟମାନ ।” “କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ, ଧୃତି, ଦୁର୍ଗତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବ, ଚଳନ ଓ ଅଚଳନ—” “ଏହି ଜୀବମାନେ ତୁମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି; ଆମେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛୁ, ଦେବାଦିଦେବ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର ।” “ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ତୁମେ ଜୀବମାନେ ଉପରେ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଉପକୃତ କର ।” “ଆମେ ତୁମର ଆଜ୍ଞା ପାଳନକୁ ସଜାଗ; ହଜାର ଜୀବ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଶତ ରୂପ ମଧ୍ୟରେ— ଆମେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁଚିପାରିବା ନୁହେଁ, ଦେବାଦିଦେବ, ନମସ୍କାର ।” ତା'ପରେ, ଭଗବତ ମହାଦେବ, ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଗାଇଥିବା ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଯେ କିଏ ପଠିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଣିବେ, ସେ ଗଣପତି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ ପାଇବେ । ମୁଁ ଏବେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକୃତ ଓ ପବିତ୍ର କଥା କହିବି— ସମସ୍ତ ନାରୀତ୍ୱ ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବୀ । ପୁରୁଷତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସୃଷ୍ଟି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ତେଣୁ, ଦିଗମ୍ବର, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶିଶୁ, ପାଗଳ, କିମ୍ବା ମୋ ଭକ୍ତ ଯେ ମହାବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶ କରେ, ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ, ଭସ୍ମ ଲିପ୍ତ, ଯେମାନଙ୍କର ପାପ ଭସ୍ମରେ ଦଗ୍ଧ, ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭକ୍ତ— ସେମାନେ ମୋର ଦୟା ପାଇଥିବା ।