ଏକ ସମୟର କଥା, ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ତିନି ମୂଳ ରୂପ ବିବେଚିତ ହୁଏ—ଅନ୍ଧକାର ରୂପେ ଅଗ୍ନି, ରଜୋଗୁଣ ରୂପେ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ସତ୍ୱ ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଆଲୋକ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଏକାତ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ଯୋଗରେ ବିଲୀନ ହୁଏ, ସେଠି ଇଶାନଙ୍କୁ, ଅବିନାଶୀ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଭାବରେ, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗୁଳି ପରି ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଗଢାଯିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଓ ତଳଭାଗ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାର, ଅଷ୍ଟକୋଣୀୟ କିମ୍ବା ଷୋଡଶକୋଣୀୟ ହେବା ଉଚିତ୍। ଏହାର ତଳଭାଗ ଚକ୍ରାକାର, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ, ତଳ ଦୁଇଗୁଣ କିମ୍ବା ସମାନ ପ୍ରସ୍ତର ହେବା ଦୂର୍ବଳ ଲକ୍ଷଣ ଅଟୁଟ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ତଳ ଗୋମୁଖ ଆକୃତିର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତିର ତୃତୀୟାଂଶ ଭାଗ ଏବଂ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ, ଏବଂ ଚାରିପାଖ ଜୱ ଦାନା ପରି ପଟି ଥିବା ଦରକାର। ଏହି ତଳ ସୁନା, ରୂପା, ପାଥର କିମ୍ବା ତାମାର ହେଇପାରିବ; ଏହାର ପ୍ରସ୍ତ ତିନିଗୁଣ ହେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ତଳ ଚକ୍ରାକାର, ବର୍ଗାକାର, ଷଡ୍ଭୁଜା କିମ୍ବା ତ୍ରିକୋଣାକାର ହେଇପାରିବ, ସବୁଦିଗୁ ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ, ଚମକଦାର ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ। ଯଥାବିଧି ପୂଜା ଚିହ୍ନ ଥିବା ପାତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଏହି ଅଳତାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରଖିବା ଦରକାର। ସେଥିରେ ସୁନା ଓ ବୀଜ ଭରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର କରି, ପଛରେ ପଞ୍ଚ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଫଳତା ଲଭ୍ୟ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁତ୍ର, ପରିବାର ସହ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଉ, ତେବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେବ, ଯେଉଁ ଦର୍ଶନ ଅଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ପରେ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସେମାନେ ଦେବଦାରୁ ଅରଣ୍ୟ ପ୍ରତି ଯାତ୍ରା କଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପାହାଡ଼ ଗୁହା, ନଦୀକୂଳ, ଶୁଭ ଚର, ବିଭିନ୍ନ ବେଦୀ ଉପରେ କେହି ଶୋଭାବନ୍ତୀ ଶୈବଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭିତ, କେହି ଅଳ୍ପ ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, କେହି ଦର୍ଭାସନରେ ବସି, କେହି ତଳ ଆଙ୍ଗୁଳି ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାୟ ଥିଲେ। କେହି କାଠର ଉଲୁକ କୁ ଆସନରୂପେ, କେହି ପାଥରରେ ବସି, କେହି ବୀରାସନ ଧାରଣ କରି, କେହି ମୃଗ ପରି ଚରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ଏହି ମହାମନା ଋଷିମାନେ ତାପସ୍ୟା ଓ ପୂଜାରେ ଦିନ କଟାଇଲେ। ଏମିତି ଏକ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲା। ତେବେ, ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, କୃପାବଶତଃ, କୃତୟୁଗରେ ସେଇ ଶୁଭ ପର୍ବତରେ, ଭଗବାନ ଦେବଦାରୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଓ ଧୂଳି ଲପେଟା, ନଗ୍ନ ଦେହ, ବିଚିତ୍ର ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଦଣ୍ଡ, ଲାଲ ଓ ପିତା ଚକ୍ଷୁ, କେବେ ଭୟଙ୍କର ହସ୍ୟ, କେବେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଗୀତ; କେବେ ରଙ୍ଗିନ ନୃତ୍ୟ, କେବେ ମହାଗର୍ଜନ। ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଆଶ୍ରମ ଭିତରେ ତିନିଏଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ବିଚରିଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏମିତି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଋଷି ଶାନ୍ତ ମନରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ପାଣି, ମାଳା, ଧୂପ, ଗନ୍ଧ ଓ ନିଜ ଜନା, ପୁତ୍ର, ସେବକମାନେ ନେଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଏହି ଋଷିମାନେ କହିଲେ—"ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଯାହା କିଛି କରିଛୁ, କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ, ବାଚ, ସମସ୍ତ ଅପରାଧକୁ ଅପରାଧ କରନ୍ତୁ; ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଗମ୍ଭୀର।" "ହେ ହର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ମାର୍ଗ ବୁଝିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଆମେ ତୁମର ଆଗମନ ବା ପ୍ରସ୍ଥାନ ଜାଣିନାହିଁ।" "ସମସ୍ତର ନାଥ, ମହାଦେବ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମହାତ୍ମାମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଦେବାଦିଦେବ, ପରମେଶ୍ୱର।" "ଭବ, ଶିଵ, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳକାରଣ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାଥ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ବିନାଶକାରୀ, ବବ୍ରୁ, ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ଗଙ୍ଗାଧର, ଧାରଣା, ଗୁଣର ସାର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, କାମଦେବ, ଅଗ୍ନି, ପରମାତ୍ମା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ଶଙ୍କର, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଗଣନାଥ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କାଳ, ପାଶଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ବେଦମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଧାନ, ଶତଜିହ୍ୱା, ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଚରାଚର ସମସ୍ତକୁ ନମସ୍କାର।" "ହେ ଦେବ, ତୁମର ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ରକ୍ଷା କର, ନାଶ କର; ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, କୃପା କର।" "ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ କିଛି କରେ, ଅଜ୍ଞାନ ବା ଜ୍ଞାନରେ, ସମସ୍ତ ତୁମର ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।" ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ଋଷିମାନେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—"ପୂର୍ବପରି ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" ତେବେ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଦେବ ଶଙ୍କର ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇ, ତ୍ରିନେତ୍ର ରୂପରେ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନେ ଦେବାଦିଦେବ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୁଣି ଦାରୁଅରଣ୍ୟବାସୀ ଋଷିମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। "ସଦା ଦିଗ୍ବାସା, ମୃତ୍ୟୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର, କ୍ରୂର ମୁଖଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ଅରୂପୀ, ସୁନ୍ଦର, ବିରାଟ୍ ରୂପଧାରୀ, ଝଙ୍କାର ଅଳଙ୍କାରପ୍ରିୟ, ରୁଦ୍ର, ସ୍ୱାହାର ଦେହୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" ଏଭଳି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅନୁସୂଚନା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଋଷିମାନେ ପୂଜିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର କୃପା ଲାଭ କଲେ।