ଏକ ଦିନ, ଶିଶୁ ମନସ୍କ, ହତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମହାସାଧୁଙ୍କର ନାୟକ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୟା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ଦୟା କରିବେ।” ତାପରେ, ଭଗବାନ ମହେଶ୍ୱର, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କୃପା ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର ନଷ୍ଟ ଓ ଲୁଚିଥିବା ଦେହକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ କ୍ଷଣକାଳରେ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି—“ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କର। ତିନି ଲୋକକୁ ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅଧିକ କଥାର ଦରକାର କ’ଣ? ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।" ଏହିପରି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମଣ ବକ୍ତାମାନେ କହିଲେ—“ଭଗବାନ ଦେବଙ୍କର ଭକ୍ତି ରୁଦ୍ର, ଧନୁର୍ଧାରୀ, ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“କେଉଁ ପ୍ରକାର ତପ, ବ୍ରତ, ବା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜଗଣ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ଦାନ, ତପ, ଜ୍ଞାନ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ବ୍ରତ, ବେଦ, ଯୋଗ ଶାସ୍ତ୍ର, ନିୟମ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତି ଆସେ ନାହିଁ। ଏହି ଭକ୍ତି ଶିବଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଆସେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଥକି ଗଲେ ଏବଂ ଗ୍ରାଣ୍ଡଫାଦରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହିପରି ପାଶୁପତ ଭକ୍ତି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମର ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଭକ୍ତି ଋଷିଙ୍କୁ ଜୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟ ଦେଇଥାଏ। ପୁରାତନ ଦିନରେ ଦଧିଚି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ, ଅମର ଦେବଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଚାଳି ଦେଇଥିଲି ଏବଂ ମୋ ଦେହ ବଜ୍ର ସମାନ ଦୃଢ ହୋଇଗଲା; ମହାଦେବଙ୍କର ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିଲି। ମହାଦେବଙ୍କର କୃପାରେ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିଲି, ଯେପରି ଧଳା ଦେହ ଥିବା ଋଷି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ଏବେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଗଲା—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭବଙ୍କର କୃପାରେ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲର ବାସିନ୍ଦାମାନେ କିପରି ଦିବ୍ୟ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ?” ତାପରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ ସେହି ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ। “ଏହି ଦେବତା ମହାଦେବ, ତାଙ୍କୁ ‘ମହାପ୍ରଭୁ’ ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କୁ ଛାଡି ଉପରେ କେହି ଅଧିକ ଦୃଢ ସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେ ଦେବତାମାନେ, ଋଷିମାନେ, ପିତୃମାନେଙ୍କର ପ୍ରଭୁ; ହଜାର ଯୁଗର ଶେଷରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେହୀ ଜୀବକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ମହେଶ୍ୱର ଭାବରେ ଏହି ଭଗବାନ ସମୟ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ସଂହର କରନ୍ତି; ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସୃଜନ କରନ୍ତି। ସେ ଚକ୍ର ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା; କୃତ ଯୁଗରେ ତାଙ୍କୁ ‘ଯୋଗୀ’ ଭାବରେ, ତ୍ରେତାରେ ‘ଯଜ୍ଞ’ ଭାବରେ, ଦ୍ୱାପରରେ ‘କାଳାଗ୍ନି’ ଭାବରେ, କଳିରେ ‘ଧର୍ମଧ୍ୱଜ’ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଏହି ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଏହି ରୂପଗୁଡିକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଜଣାନ୍ତି। ଏଉଁ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗ ବାହାରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ତଳରେ ଅଷ୍ଟଭୁଜ, ଉପରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଳ ଓ ଶୋଭାମୟ। ଅନ୍ଧକାର ଅଗ୍ନି, ରଜ ମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶୁଧ୍ଧତା ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ତିନି ରୂପ ଏକ ଦେହର ଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ରିତ ଅଛନ୍ତି, ଏଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ଇଶାନଙ୍କୁ, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଲିଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗୁଠି ଭଳି ଶୁଭ, ଶୁଭ ଆକୃତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ମନ୍ୟ, ତଳ ଏକାକାର, ଅଷ୍ଟଭୁଜ ବା ଷୋଡଶଭୁଜ ଭିତରେ ଉଚିତ। ତଳ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚୌଡ଼ା, ଏକାକାର, ଦିବ୍ୟ ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ଦେଇଥିବା, ଏହା ଅନୁସାରେ ଚୌଡ଼ା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ହେବା ଉଚିତ। ତଳ ଗୋମୁଖ ଆକୃତି, ଏକ ତୃତୀୟ ଭାଗ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିବା, ବାର୍ଲି ଦାଣା ଚୌଡ଼ାର ବ୍ୟାଣ୍ଡ ସହିତ। ଏହା ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ପଥର, କପର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇପାରିବ; ତଳର ଚୌଡ଼ା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତିନି ଗୁଣା ହେବା ଉଚିତ। ଏହା ଗୋଳ, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଷଡ଼ଭୁଜ, ତ୍ରିଭୁଜ ଆକୃତି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିର୍ମଳ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହିତ ହେବା ଉଚିତ। ଯଥାଯଥ ବିଧିରେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିବା ପାତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି, ତାହାକୁ ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ସୁନା ଓ ମାନ୍ୟ ବିଜ ଦ୍ୱାରା ଭରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ତାପରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପଞ୍ଚ ସୁଧା ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ସଫଳତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଏକାଗ୍ର ମନରେ, ପୁଅ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଦେବଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିଲେ ସେମାନେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ତାପରେ, ଅପାର ତେଜ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ।