ଏହି ଗଞ୍ଜାମ ଘଟଣାରେ, ଏକ ସମୟରେ ଯମଦୂତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇଛି, ଏବଂ ଆଜି ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ନେଉଛି। ତୁମର ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରୁଦ୍ର କ'ଣ କରିପାରିଛନ୍ତି? ତୁମର ଭକ୍ତି, ତୁମର ପୂଜା ଏବଂ ତାହାର ଫଳ କେଉଁଠି? ମୁଁ କେଉଁଠି ଏବଂ ମୋର ଭୟ କେଉଁଠି? ଶ୍ୱେତ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋରେ ବାନ୍ଧିତ।" ଏହି ସମୟରେ ଯମଦୂତ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ତୁମର ରୁଦ୍ର, ମହାଦେବ, ଅଚଳ ଭାବେ ବିରାଜମାନ। ଏଭଳି ମହାଦେବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜା କରାଯିବ? ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ, ସ୍ୱୟଂ ସଦାଶିବ ହସି ହସି ଆସି, ଯିଏ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ସେଇ ଦ୍ୱିଜନ୍ମକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ, ମୃତ୍ୟୁ, ସ୍ମରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଏବଂ ହରଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶିବ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଅମ୍ବିକା, ନନ୍ଦିନୀ ଏବଂ ଗଣନାୟକମାନେ ସହିତ ବିଗ୍ରହ ଧାରଣ କରି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମହାଶକ୍ତି ଭୟରେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁରନ୍ତ ଜୀବନ ଦାନ କଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯମଦୂତ ତୁରନ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ସମ୍ନାଗ୍ରେ ଲୁହି ପଡ଼ିଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ସମାପ୍ତକାରୀ ଭବଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଅମ୍ବିକା ଓ ଉମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଆକାଶବାସୀମାନେ ଭବ ଋଷିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସୁନ୍ଦର, ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ବିଧ୍ୱଂସ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ପାର୍ବତୀପୁତ୍ର ଅବିନାଶୀ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ, ଶିଶୁ ମନ ନେଇ, ମହେଶ୍ୱର, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଗଣନାୟକଙ୍କୁ "ଦୟା କରନ୍ତୁ" ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହାପରେ, ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କୃପା କରି, ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ। ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ବିନାଶ ଦେଖି ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏହିପରି, ଦ୍ୱିଜନ୍ମମାନେ, ତୁମେ ଭକ୍ତିସହିତ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ବେଶି କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେଉ, ତେବେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ କହିଲେ, "ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଧନୁର୍ଧର ରୁଦ୍ର, ସେଠାରେ ଆମେ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" "ହେ ଦେବ, କେଉଁ ତପ, କେଉଁ ଯଜ୍ଞ, କେଉଁ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜନ୍ମମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି?" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଦାନ, ତପ, ଜ୍ଞାନ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ବ୍ରତ, ବେଦ, ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ର, ବା ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ—ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତି କେବଳ ତାଙ୍କ କୃପାରେ ହୁଏ।" ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେଇ ମହାର୍ଷିମାନେ, ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁଅ ସହିତ, ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହିପରି, ପାଶୁପତ ଭକ୍ତି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଋଷିଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜୟ ଦେଇଥାଏ। ପୁରାତନକାଳରେ ଦଧୀଚି ଏହି ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଅମରଦେବତା ହରିଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆଘାତ ଦେଇ ଅଜର ଦୃଢ଼ତା ଲାଭ କରିଥିଲି; ମହାଦେବଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ମୁଁ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲି। ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିଲି, ଯେପରି ଶ୍ୱେତ ଶରୀର ଥିବା ଋଷି ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ଏହିଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା: "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭବଙ୍କ କୃପାରେ କିପରି ଦେବଦାରୁବନବାସୀମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ, ଏହା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।" ତେବେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ ସେଇ ଦେବଦାରୁବନରେ ଅସ୍ଥିତ ମହାତ୍ମାମାନେ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ଦେବ ମହାଦେବ, ଏହିଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏନାହିଁ। ସେ ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ; ହଜାର ଯୁଗ ପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଶରୀରୀ ଜୀବକୁ ଲୟ କରନ୍ତି।" "ମହେଶ୍ୱର ଭାବେ ସେ ସମୟ ହୋଇ ସମସ୍ତକୁ ନିଗଲ୍ନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସେ ଚକ୍ର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନିତ; କୃତ ଯୁଗରେ ଯୋଗୀ, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ କାଳାଗ୍ନି, କଳିରେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ରୂପ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି।" "ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମୂଳ ତଳ, ଅଷ୍ଟକୋଣୀୟ ମଧ୍ୟଭାଗ, ଉପରେ ଦୂର୍ଦ୍ଦଶ, ମଣିଷ୍ଠ ଓ ଚକ୍ରାକାର ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ଧକାର ଅଗ୍ନି, ରଜୋଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମା, ସତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଭିଷ୍ଣୁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଏକ ମୂଳ ଆକୃତିର ଅଂଶ। ଯେଉଁଠି ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଯୋଗସହିତ ବିରାଜିତ, ସେଠି ଇଶାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।" "କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗୁଠି ଯେତେ ଦେଖାରେ ଶୁଭ୍ର, ସମତଳ, ତଳ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାର, ଅଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଷୋଡଶ କୋଣୀୟ। ତଳ ଚକ୍ରାକାର, ଦିବ୍ୟ, ଅମୂଳ୍ୟ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରେ; ଏହାର ମୂଳ ଦୁଇ ଗୁଣା ଚୌଁଡ଼ା, କିମ୍ବା ସମାନ। ତଳ ଗୋମୁଖ ଆକୃତି, ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ବାର୍ଲି ଦାଣା ଚଉଁଡ଼ା ପଟି ଥିବା ଉଚିତ।" "ଏହା ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ପଥର କିମ୍ବା ତାମାର ହୋଇପାରେ; ତଳ ତିନି ଗୁଣା ଚଉଁଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ। ଚକ୍ରାକାର, ବର୍ଗାକାର, ଷଟ୍କୋଣୀୟ, ତ୍ରିକୋଣୀୟ ଯେପରି ହେଉ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚିହ୍ନିତ।" "ଯଥାବିଧି ଚିହ୍ନିତ ପୂଜାପାତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି, ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ସୁନା ଓ ବୀଜ ଭରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ପଛରେ ପଞ୍ଚ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।" ଏଭଳି ମହାଦେବଙ୍କର କୃପା ଏବଂ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରେ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୋଗ ଉଭୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରେ, ଏହି ଉପଦେଶ ଆମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଗହନ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଧନ୍ୟ ହେଲେ।