ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପ୍ରତି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ପାଇଁ ଆସିଛି; ଏବେ କହ, ଆଉ କଣ କରିବା ଉଚିତ୍?" ତାପରେ, ସେଇ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରେମର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା; ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛି।" ଏହା ଶୁଣି ସୁଦର୍ଶନ ବହୁତ ଖୁସି ହେଇ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେପରିଚାହଁ, ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କର; ମୁଁ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବି।" ତାପରେ ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଆଶା ଥିଲା, ସେସବୁ ପୂରଣ କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏଠାରେ କେବେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରିନାହିଁ, ମନରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି କଥାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ କେବଳ ତୁମ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲି। ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରେ ମାତ୍ର ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରାଯାଇଛି।" ଏପରି କହି, "ଆହା, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି!" ବୋଲି ସେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଯେକୌଣସି ଅତିଥିକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କଣ କହିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ? ଯେଉଁମାନେ ଭାଗ୍ୟହୀନ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣାଗତି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ: "ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମ ଜୀବନ ଅବହେଳିତ ହୋଇଗଲା, ଆମ ନାରୀମାନେ ଭୟଭୀତ। ଆମେ ନିର୍ଦୋଷ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଛୁ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛୁ।" "ସେ ଯିଏ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପିନାକଧନ୍ୱା, ନୀଳ-ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣୀ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଶାପ ଦେଇଛୁ। ଅଜ୍ଞାନରେ, ମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଆମ ଶାପର ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।" "ହେ ଦେବତାମନ୍ଦିର ନାୟକ, ଆପଣ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ, କିପରି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତାଙ୍କୁ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଜଟାଧାରୀ ଦେବଙ୍କୁ, ଦେଖିପାରିବୁ?" "ପ୍ରଥମେ, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ଏବଂ ଋଷିଙ୍କ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିବା ଉଚିତ୍। କିମ୍ବା ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି, ବା ବାରୋ ବର୍ଷ ପରେ, ସ୍ନାନ କରି, ପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ କରି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କରିବା ପରେ, ଋଷି ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ସନ୍ତାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାଯଥ ଭାଗରେ ବଣ୍ଟନ କରି, ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍।" "ଏହା ପରେ, ରୁଷି ବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ବାରୋ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଉତ୍ତମ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।" "ବା କ୍ଷୀର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ଦ୍ୱାଦଶ ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଶାନ୍ତ ରହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।" "ଏପରି ଯଜ୍ଞ କରି, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଯଜ୍ଞପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା, ମାଟିର ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣିରେ ରଖିବା, ତାମ୍ରପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।" "ସମସ୍ତ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦେ ପ୍ରଣାମ କରି, ନିର୍ଲିପ୍ତ ହୋଇ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍।" "ଶିର ଓ ଚୂଡ଼ା କାଟି, ଉପବୀତ ତ୍ୟାଗ କରି, ପାଞ୍ଚ ଅଘ୍ରାନ୍ତି ଜଳରେ 'ଭୂଃ ସ୍ୱାହା' ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।" "ତାପରେ, ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା, ବ୍ରତ, ଉପବାସ କିମ୍ବା କେବଳ ଜଳ ଖାଇ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।" "କିମ୍ବା ପତ୍ର, କ୍ଷୀର, ଫଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରହିବା ଦ୍ୱାରା, ସେଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ ସମାନ ହୋଇଯିବେ; ନଥିଲେ ଛଅ ମାସ କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ପରେ।" "ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନିଜ ଦେହର ଯାତ୍ରା ଓ ଦୁଃଖକୁ ସହିବା ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କରିଲେ, କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ।" "ସତ୍ୟ, ଯିଏ ଭକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସେ ସତ୍ତ୍ୱରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଁଥାଏ।" "ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଏହି ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା, ରୁଦ୍ରଭକ୍ତ ଶୁଭ ବ୍ରତ, ଯଜ୍ଞ, ବିଭିନ୍ନ ଦାନ, ହୋମ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।" "ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଶ୍ୱେତ ଭିତରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ତୁମେ ମହାଦେବ, ଶଙ୍କର, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କର।" ଏପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥା ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏକ ସମୟରେ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଏକ ମହାନ ଋଷି ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ବସି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ସେ ରୁଦ୍ରାଧ୍ୟାୟ ପାଠ କରୁଥିଲେ—'ନମସ୍' ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରି। ଏହି ସମୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ କାଳ, ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଆୟୁ ଶେଷ ହେବାରେ, ତାଙ୍କୁ ନେବା ପାଇଁ ଆସିଲେ। କାଳ ଆସି, ଶ୍ୱେତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଶ୍ୱେତ, ନିଜ ଆୟୁ ଶେଷ ଦେଖି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଆତ୍ମା ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଯିଏ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପୋଷଣ ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି। ତେବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭୟ ହେଉଥିବା କାଳ ହସି କହିଲେ, "ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ; ତେଣୁ ମୋ ପାଖରେ ତୁମେ କ'ଣ କରିପାରିବ?" "ଆସ, ଆସ, ଶ୍ୱେତ! ଏହି ଉପାସନାର ଫଳ କ'ଣ? ଏହି ଯଜ୍ଞ ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କ'ଣ ଦେବ?" "ମୋ ଦ୍ୱାରା ଧରା ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କିଏ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ? ଏହି ତୁମ ତୀବ୍ର ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା କ'ଣ ଲାଭ?" "ମୁଁ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ଆସିଛି—ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯମଲୋକକୁ। ତୁମ ଆୟୁ ଶେଷ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ଭୈରବଙ୍କ ଏହି ଧର୍ମ ମିଶ୍ରିତ କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ୱେତ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ—"ହେ ରୁଦ୍ର! ରୁଦ୍ର! ରୁଦ୍ର!" ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, କାଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁଁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚିନ୍ତିତ ଓ ଦୁଃଖିତ। "କାଳ, ଯଦି ବୃଷଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁ ଉପସ୍ଥିତ, ତେବେ ତୁମେ କ'ଣ କରିପାରିବ? ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ଶଙ୍କର, ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୂଳ।