ପ୍ରାଚୀନ ଦିନର କଥା, ବ୍ରହ୍ମାଜୀ ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି, ସେହି ପବିତ୍ର ଦାରୁବନରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେଉଠାରୁ ଉଠି, ଦୁଇହାତ ଜୋଡି, ଭବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବ୍ରହ୍ମାଜୀ ଦାରୁବନରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର କଥା କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ! ତୁମେ ସବୁ କିଛି ହାରାଇଛ, ଏହି ଅତିଶୟ ଦୁର୍ଲଭ ଧନକୁ ଚିହ୍ନିପାରିନାହା, ତୁମେ ବିଫଳ ହେଲା। ଦାରୁବନରେ ଯିଏକି ଲିଙ୍ଗଧାରୀ ଆକୃତିରେ ଦେଖାଦେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲ, ସେ ଆକୃତି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଉଁଠି ସଂସାରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ୍ ନିଜେ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ କେବେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ସୁନ୍ଦର, ଅପବିତ୍ର କିମ୍ବା ଅନପଢ଼, ଯେପରି ହେଉନାହିଁ।" "ଏପରି ଅତିଥି ସେବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁଦର୍ଶନ ଏହି ଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କାଳକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲେ। ଯଦି ଏହି ଅତିଥି ସେବାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଅ, ତେବେ ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ସୁଦର୍ଶନ ଗୃହସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ଜୟା ନାମକ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ—'ହେ ସୁନ୍ଦରଭ୍ରୁ, ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ମୋ କଥା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ; ଗୃହେ କେବେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'" "ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅତିଥି, ଏହି ପିନାକଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ନିଜ ରୂପ; ସେଉଁଠି ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରି ସମ୍ମାନ କର।" ଏଭଳି ଶୁଣି, ଜୟା ଅତି ବିଷଣ୍ଣ ଓ ଅସହାୟ ହୋଇ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି କହିଲେ, "ସ୍ୱାମୀ, ଏହା କ’ଣ କହିଲେ?" ସେହିପରେ, ସୁଦର୍ଶନ କହିଲେ, "ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଦେଉଛ, ସେଇ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଉଛ; କାରଣ, ଅତିଥି ନିଜେ ଶିବ।" ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସେ ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ପବିତ୍ର ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଜୟା ସେହିପରି ଆଚରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଧର୍ମ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ସଂସ୍ପର୍ଶ ହିନ୍ଦୁ ନାରୀ ପଦ୍ୟାବଳୀ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟାଦି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଧର୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ଶୁଭେ, ତୁମ ପତି ସୁଦର୍ଶନ କେଉଁଠି?" ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏଠି ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କର।" ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଅବନମ୍ର ହୋଇ, ପୂର୍ବରୁ ପତିଙ୍କ କଥା ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ଧର୍ମକୁ ମନେ କରି, କ’ଣ କରିବେ ଭାବି, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୁଦର୍ଶନ ଘରଦ୍ୱାରେ ପହଞ୍ଚି, "ଆସ, ହେ ଶୁଭେ, କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲ?" ବୋଲି ଡାକିଲେ। ଅତିଥି ତେବେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏଠି ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଚାହେଁ; କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ?" ସୁଦର୍ଶନ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ମୁଁ ତୁଷ୍ଟ।" ତାପରେ ଧର୍ମ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇ, ସମସ୍ତ ଆଭିଲାଷିତ ଦେଇ, କହିଲେ, "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିନାହିଁ, ମନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲି। ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଛ।" ଏହିପରି କହି, "ଧିକ୍ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି!" ବୋଲି ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଅତିଥି ସେବା ସବୁବେଳେ କରିବା ଉଚିତ। "ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କ’ଣ କହିବି? ଯେଉଁମାନେ ଭାଗ୍ୟହୀନ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶରଣ ନେଉ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେଠି ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମେ ଅବହେଳିତ, ନାରୀମାନେ ଭୟାକୁଳ; ଆମେ ନିର୍ଦୋଷ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଦେଲୁ। ସେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପିନାକଧାରୀ, ନୀଳ-ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ; ଆମେ ଅବିବେକରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲୁ, କିନ୍ତୁ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରରେ ଆମର ଶାପ ନିଷ୍ଫଳ।" "ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ଆମେ କେମିତି ବିଧିରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିପାରିବା, ଏହି ତ୍ୟାଗ ମାର୍ଗ କ୍ରମରେ କୃପା କରି କହିଦିଅ।" "ପ୍ରଥମେ, ଗୁରୁଙ୍କଠାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ଚିନ୍ତନ କରି, ଏବଂ ଋଷିର ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଞ୍ଜା କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ବେଦାଧ୍ୟୟନ ଶେଷ କରି, ବା ବାରଷ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସ୍ନାନ କରି, ବିବାହ କରି, ଶିଳ୍ପାନୁସାରେ ପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କରିବା।" "ପରେ, ଋଷି ନିଜ ଜମିଦାରୀ ଭାଗ କରି, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଇ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞ କରି, ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ବା ଏକ ବର୍ଷ ଅଗ୍ନିପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରି ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବେ।" "କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ପକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଦୁଧ ଖାଇଥିବାବେଳେ ଶାନ୍ତ ରହି ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବେ।" "ଏପରି ଯଜ୍ଞ କରି, ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ଦେଇ, ମାଟିର ପାତ୍ର ପାଣିରେ ରଖି, ଧାତୁର ପାତ୍ର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇବେ।" "ସମସ୍ତ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ନମସ୍କାର କରି, ନିରାସକ୍ତ ଭାବେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା।" "ଶିଖା ଓ ଉପବୀତ କାଟି, ପାଞ୍ଚ ଅଘ୍ନିକୁ ପାଣିରେ 'ଭୂଃ ସ୍ୱାହା' ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରିବେ।" "ଏହିପରେ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପାଇବାକୁ, ବ୍ରତ, ଉପବାସ କିମ୍ବା କେବଳ ପାଣି ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ।" ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମାଜୀ ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଦର୍ଶନ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇବା ଉପାୟ କହିଦେଲେ।