ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଦରୁବନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ହସିହସି ଏକାଉଠି ଜଡା ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଚତୁରତା ଦେଖାଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରାସ୍ତା ଅଟକାଇଲେ। କିଛି ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କିଏ?” ଆଉ କିଛି ଜଣେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ବସ।” ପରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦର ସହିତ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ଦୟାକରି ଆମୋଁକୁ କିଛି କହ।” କିଛି ଜଣେ ତାଙ୍କର କେଶ ଓ ପୋଶାକ ଖୁଲିଯାଇ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଇ ପଡିଗଲେ; ଏହି ଭାବର ମାୟାରେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ବାମୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏପରି କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଚଳାଚଳ ଓ କଥା ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଶିବ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହା ଦେଖି ଓ ଶିବଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଖୁବ ତୀବ୍ର କଥା କହିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହେଲା—ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଆକାଶର ତାରା ଲୁଚିଯାଏ। ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁସାରେ, ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶ୍ରୀର ସ୍ରୋତ ହରାଇଥିଲେ ଓ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା। ଏହିପରି ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦଶ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ। ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୁକ୍ର ଭୂମିରେ ପଡିଥିଲା। ଶାପରେ ବସୁମାନେ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରିଥିଲେ, ଓ ନହୁଷ ନାଗ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। କ୍ଷୀରସାଗର ସଦା ହରିଙ୍କ ବାସସ୍ଥଳ ହେଲା; ଦ୍ୱିତୀୟ ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ ରହିଛି, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବାରାଣସୀର ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ଦେବଦେବ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ମଧୁସୂଦନ ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିଜେ ଦେହସଂଯୋଗର ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଋଷିମାନେ ମିଶି ଦେବଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଓ ସେହିପରି କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ନିଜ ବାସସ୍ଥଳ କରିଲେ। ଧର୍ମକୁ ମହାତ୍ମା ମଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଶାପ ଲାଗିଥିଲା, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାନ ଋଷି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପରେ ପିଡିତ ହୋଇଥିଲେ। ରାଘବ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ମହା ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପରେ ପିଡିତ ହୋଇଥିଲେ; ଶ୍ରୀବତ୍ସ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ପାଦପାଖରେ ପଡିଥିବାରୁ ଶାପ ଲାଗିଥିଲା। ଏପରି ଅନେକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶାପରେ ବଶୀଭୂତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉମାପତି ବିରୂପାକ୍ଷ ଏହି ଶାପରେ ପଡିନଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଶିବଙ୍କ ମାୟାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତୀବ୍ର କଥା କହିଲେ, ଓ ତିନି ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ପରେ ସେମାନେ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ସକାଳେ ଦରୁବନ ଛାଡ଼ି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଥିବା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ମନ ଥକିଯାଇଥିବା ସେହି ଋଷିମାନେ ଦରୁବନର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସବୁ ଶୁଣି ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏବଂ ଦରୁବନର ପୁରୁଣା ଘଟଣା ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେଉଠାରୁ ଉଠି, ହାଥ ଜୋଡି, ଭବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦରୁବନବାସୀ ଋଷିମାନୋଁକୁ କହିଲେ, “ଲଜ୍ଜା ହେଉ, ତୁମେ ଅପୂର୍ବ ଧନ ହାରାଇଛ; ଏହି କର୍ମ ଅବ୍ୟର୍ଥ। ଦରୁବନରେ ଯେଉଁ ଲିଙ୍ଗଧାରୀ ଦେଖିଲ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅପୂର୍ବ ଭାବେ ଦେଖିଲ, ସେଉଁଠି ଦେବଦେବ ତିନିଅଁଠି ଦେଖିଥିଲ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ କେବେ ଅତିଥିକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେ କେହି ଅପଙ୍ଗ, ଶୁଭ୍ର, ମେଳ ନଥିବା, ଅଶିକ୍ଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ। ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କାଳ ମଧ୍ୟ ଗୃହସ୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଅତିଥି ସେବାରେ ଜିତାଯାଇଥିଲେ। ଯଦି ଅତିଥି ସେବା ଛାଡ଼ିଦିଅ, ତେବେ ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ। ଏହିପରି ସୁଦର୍ଶନ ଗୃହସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଜୟାରେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, “ଓ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ; ଚିରକାଳ ଅତିଥିକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅତିଥି ପିନାକଧାରୀ ଶିବ ନିଜେ; ତେଣୁ ଅତିଥିକୁ ଦେଇ ନିଜ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଏହି କଣ କହିଲେ?” ସେଉଁଠି ସୁଦର୍ଶନ କହିଲେ, “ସମସ୍ତ ଦେଇବା ଉଚିତ, କାରଣ ଅତିଥି ଶିବ ନିଜେ।” ଏପରି ଭାବେ ସେମାନେ ଅତିଥି ସେବା କରିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ସେଉଁଠି ଧର୍ମ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲେ। ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧର୍ମ କହିଲେ, “ଓ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମର ପତି ସୁଦର୍ଶନ କେଉଁଠି?” ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦେଇ, ଏଠାରେ ତୁମେ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କର; ଦୟାଳୁ ନାରୀ ଲଜ୍ଜାୟୁକ୍ତ ହୋଇ ପୂର୍ବକଥା ସ୍ମରଣ କଲେ। ପତିଙ୍କ କଥା ମନେପକାଇ, ତିନି କମ୍ପିଥିଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ଦୃଢ଼ ମନେ କହିଲେ। ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ନିଜକୁ ଦେବାକୁ ଯିବା ବେଳେ, ସେଉଁଠି ସୁଦର୍ଶନ ଘର ଦ୍ୱାରରେ ଆସି, “ଏଠି ଆସ, ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, କେଉଁଠି ଗଲ?” ବୋଲି ଡାକିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅତିଥି ନିଜେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।