ଏହି ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ଅନୁସାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶତବର୍ଷକୁ ଦିବ୍ୟ ନିୟମ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ; ଏହା ମାନବ ଅନୁସାରେ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ହେବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ସଂଖ୍ୟା ଜଣାଥିବା ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଭାବରେ ଗଣନା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି। ଦିବ୍ୟ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୁଗର ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରାଯାଏ; ପ୍ରଥମେ କୃତ ଯୁଗ, ତାପରେ ତ୍ରେତା ଯୁଗ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ତାପରେ ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗ ଆସିଛି, ଏହି ଚାରି ଯୁଗ ହେଉଛି; ଏବଂ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ମାନବ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃତ ଯୁଗର ଅବଧି ଦିବ୍ୟ ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ଚଉଦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଭାବରେ ଘୋଷିତ; ଏହା ହଜାର ଓ ଶତରେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏହି କୃତ ଯୁଗରେ ଚାଳିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷକୁ ଏକ ଶତରେ ଗୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବଧି ହୁଏ। ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଅବଧି ଅଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ସାତ ଲକ୍ଷ ମାନବ ବର୍ଷ କୁହାଯାଏ। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଅବଧି କୁହାଯାଏ କି, କୁଂଶି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ମାନବ ମାପରେ। କଳି ଯୁଗର ଅବଧି ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ; ଏଭଳି ଚାରି ଯୁଗର ଅବଧି, ସନ୍ଧି କ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି, ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସନ୍ଧି ଅଂଶ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ତିନି ଶତ ବିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ଏଠାରେ ଚାରି ଶତ ତିରିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଗଣାଯାଏ। ଚାରି ଯୁଗର ସନ୍ଧି ଅଂଶ କୁ ଏକ ଶତ ବିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ଏହି ଚାରି ଯୁଗ ସହିତ ସନ୍ଧି ଅଂଶ ମିଶି ସାତି ଶତ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ହୁଏ। ଏହି କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁଗ ମିଶି ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ହୁଏ; ଏହି ମନ୍ବନ୍ତର ର ସଂଖ୍ୟା ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ଘୋଷିତ। ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ତିରିଶ କୋଟି ମାନବ ବର୍ଷ ଏବଂ ଏକ ଶତ ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଅତିରିକ୍ତ ଅଛି। ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ବର୍ଷ ଏକ ଶତ ବିଶ ହଜାର ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ଭାବରେ ଘୋଷିତ। ଏଭଳି, ଚାରି ଯୁଗର ବର୍ଷ ଗଣନା ଘୋଷିତ; ଏକ ହଜାର ଚାରି ଯୁଗ ଚକ୍ର ଏକ କଳ୍ପ ହୁଏ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ। ରାତିର ଶେଷରେ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ; ରାତିରେ ଜୀବଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅଟ୍ଟାଇଶ କୋଟି ଅଛି। ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଗଣନା ଏହିପରି: ତିନି ଶତ କୋଟି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶତ ନବେ କୋଟି। ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ସତର ହଜାର ଥିଲା, ଏବଂ ପୁନଃ ଏଠାରେ ଏଠି ଆଠ ହଜାର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଥିଲା। କଳ୍ପ ଶେଷରେ ଯେଉଁଠି ବିନାଶ ଆସେ, ସେଉଁଠି ଏହି ଜୀବଗୁଡ଼ିକ ମହର୍ଲୋକ ଛାଡ଼ି ଜନଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦୁଇ ଶତ କୋଟି, ଏଠି ଆଠ କୋଟି ଶତ, ଏଠି ବାଷଠି ଦୁଇ କୋଟି ଏବଂ ସତର ଏକ ହଜାର ଅଛି। ଦିବ୍ୟ ମାପରେ ଅର୍ଧ କଳ୍ପର ଗଣନା ଏଭଳି; ଏକ ହଜାର କଳ୍ପ ଅଜନ୍ମା ର ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମା ଯୁଗ ଆଠ ହଜାର ବର୍ଷ ହୁଏ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ହଜାର ସବନା ଯୁଗ ଅଛି। ତିନି ପ୍ରକାର ଓ ତିନି ଗୁଣର ଏକ ହଜାର ଯଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ; ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମା ଯାହା ସମୟର ମୂର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କ ସମୟ ଏଭଳି ଘୋଷିତ। ସୃଷ୍ଟି, ଉଦ୍ଭବ, ତପସ୍ୟା ଅଛି; ଏବଂ ଯାହା ହେବାକୁ ଅଛି, ଫୁଲିବା, ପୁନଃ ଯଜ୍ଞ, ଋତୁ, ଅଗ୍ନି, ଆହୁତି ର ଉପାଧାୟ, ସାବିତ୍ର, ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଅଛି। ଉଶିକ, କୁଶିକ, ଗାନ୍ଧାର, ଋଷଭ, ଷଡ୍ଜ, ମଜ୍ଜାଳିୟ, ମଧ୍ୟମ ଏବଂ ବିଦ୍ୟା ଅଛି। ବୈରାଜ, ନିଷାଦ, ମେଘବାହନ ମୁଖ୍ୟ, ପଞ୍ଚମ ଚିତ୍ରକ, ଆକୂତି ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଅଛି। ମନ, ସୁଦର୍ଶ, ବୃଂହ, ଶ୍ୱେତଲୋହିତ, ରକ୍ତ, ପୀତବାସୀ, ଅସିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୂପ ଅଛି। ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଗଣନା କରାଯାଇଛି; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅପରିଚୟ, ଏଠି ଅସଂଖ୍ୟ କଳ୍ପ ଅଛି। ଏତେ ଦିନ ଓ ରାତି ଚାଲିଗଲା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଳ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯାଏ। ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିନାଶ କେବଳ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ହୁଏ; ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିନାଶ ହେଲେ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଆତ୍ମା ଅବଶ୍ୟ ରହିଯାନ୍ତି। ସମାନତାରେ, ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ରହିଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଅସମାନ ହେଲେ, ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କୁହାଯାଏ। ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ସମତା ରେ ରହିଲେ ବିନାଶ ହୁଏ; ଦୁଇ ର କାରଣ ମହେଶ୍ୱର। ତାଙ୍କ ଲୀଳାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ ଏପରି ବିଭିନ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ସଂକ୍ଷେପରେ, ପ୍ରକୃତି ର ନିୟମରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଅସଂଖ୍ୟ କଳ୍ପ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ। ହରି ମଧ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ମହେଶ୍ୱର କେବଳ ଏକ; ପ୍ରକୃତି ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତିକ ବିକାଶ ତାଙ୍କ ଲୀଳାରେ ହୁଏ। ସେ ଦେବତାଙ୍କର କ୍ରିୟା ତିନି ପ୍ରକାର ଓ ଗୁଣ ଅନୁସାରେ; ତାଙ୍କ ନିଜରେ କୌଣସି ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ ନାହିଁ। ପିତାମହ ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଛି, ଯାହାର ଦିନ ଦୁଇ ପରାର୍ଧ ସମାନ; ତାଙ୍କ ଦିନରେ ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ରାତିରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ସେଉଁଠି ବୃହ୍, ଭୁଵ, ସ୍ୱର ଲୋକ ଓ ଉପର ଲୋକ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ରାତିରେ ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ମହାସାଗରରେ ଅବଶ୍ୟ ରହିଯାନ୍ତି। ଗଭୀର ନିଦ୍ରା ର ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିବାରୁ, ସେ ନାରାୟଣ ନାମରେ ପରିଚିତ; ରାତି ଶେଷରେ ଜାଗି, ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି— ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ; ଜଳରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇ, ସେ ନିତ୍ୟ ଭାବରେ— ଦୂଃଖ ରୂପ ଧରି ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ପ୍ରଭୁ ପୂର୍ବର ପରି ନଦୀ, ଝରଣା ଓ ସାଗର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।