ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାରେ, ଭଗବାନ ନିଜେ କହିଲେ—"ମୋର ପୁଅମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ଵୀ ହେବେ; ସେମାନେ ହେଲେ ଚଗଳ, କୁଣ୍ଡକର୍ଣ୍ଣ, କୁଭଣ୍ଡ ଏବଂ ପ୍ରବାହକ। ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗକୁ ଅଧିଗମ କରି ଅମରତ୍ୱ ପାଇବେ। ଏହିପରି, ଛବିଶିତମ ଯୁଗରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ପରାଶର ହେବେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସହିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ଭଦ୍ରବତା ନଗରରେ, କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବି। ସେଠାରେ ମୋର ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ—ଉଲୂକ, ବିଦ୍ୟୁତ, ଶମ୍ବୂକ ଏବଂ ଅଶ୍ୱଳାୟନ—ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହେବେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇ, ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯିବେ। ପରେ, ସତାଇଶିତମ ଯୁଗ ଆସିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଜଟୁକର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ସୋମ ଶର୍ମା ନାମରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହେଇ ଜନ୍ମ ନେବି। ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାସକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗର କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି, ସେଠାରେ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଯୋଗରେ ପ୍ରବୀଣ ତପସ୍ଵୀ ହେବେ—ଅକ୍ଷପାଦ, କୁମାର, ଉଲୂକ ଏବଂ ବତ୍ସ—ଏମିତି ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ପବିତ୍ର, ପ୍ରକାଶମାନ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗକୁ ଅଧିଗମ କରି, ପୁନି ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯିବେ। ଏହା ପରେ ଅଠାଇଶିତମ ଯୁଗ ଆସିଲେ, ପରାଶରଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ନୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ, ସେ ବ୍ୟାସ ହେବେ—ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ। ସେ ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ବସୁଦେବ ହେବେ। ତାହାପରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗମାୟାରେ ଯୋଗୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜଗତକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କରିବା ପାଇଁ। ଏକ ତ୍ୟାଗିତ ମୃତଦେହକୁ ଶ୍ମଶାନରେ ଦେଖି, ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କରିବି। ଏହି ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ ମେରୁ ପର୍ବତର ଗୁହାରେ ତୁମେ, ମୁଁ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ—ସମେତ ମୁଁ 'ଲକୁଳି' ନାମରେ ବ୍ରହ୍ମ ହେବି। ଏହି ଦେହୀ ଅବତାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେ ସମୟରେ ସେଇ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ପୃଥିବୀ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ସେଠି ମୋର ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ—କୁଶିକ, ଗାର୍ଗ, ମିତ୍ର ଏବଂ କୌରୁଷ୍ୟ—ଏମିତି ତପସ୍ଵୀ ହେବେ। ସେମାନେ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠ, ବେଦରେ ପ୍ରବୀଣ, ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ। ସେମାନେ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନଃ ଫେରିବା ଦୁର୍ଲଭ; ସେମାନେ ପାଶୁପତ ତପସ୍ଵୀ, ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା। ସେମାନେ ଶିବଲିଙ୍ଗର ଉପାସନାରେ ସଦା ଲିନ, ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ମୋତେ ଭଜନ କରିଥିବା, ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଅଚଳ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା। ଏହି ମହା ପାଶୁପତ ଯୋଗର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସଂସାର ମୋହର ବନ୍ଧନ କାଟିବା, ଜ୍ଞାନର ପଥକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିବା, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ଯୋଗର ବହୁ ପଥ ରହିଛି, ଜ୍ଞାନର ବହୁ ମାର୍ଗ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିନା କୌଣସିଠାରେ ମୋକ୍ଷ ମିଳିନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପକାଫଳ ପରି ମୁକ୍ତ ମନ୍ୟ ହେବେ। ଏକ ଦିନ ଯଦି କେହି ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଉଚିତ ଭାବରେ ପାଳନ କରେ, ସେ ସାଂଖ୍ୟ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚରାତ୍ରରେ ଏପରି ଅବସ୍ଥା କେବେ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଭାବେ, ମୁଁ ମନୁରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୃଷ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଠାଇଶିତମ ଯୁଗରେ ହୋଇଥିବା ଅବତାରମାନଙ୍କ ବିଶେଷତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଏଠାରେ, ଏହି କଳ୍ପରେ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଭାଗ ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ ହେବ। ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅବତାରର ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ଉଚିତ ଶବ୍ଦରେ ଶଂକରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ପୁନି କହିଲେ: "ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳୀକୁ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।" ବେଦ ମଧ୍ୟ ସଦା କହେ—ବିଷ୍ଣୁ ସମ କୌଣସି ମାର୍ଗ ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। "ହେ ଦେବଦେବ, ତୁମ ଲିଙ୍ଗର ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଏହି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ହେଲେ?" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ। ଏବଂ କହିଲେ: "ତୁମେ, ନାରାୟଣ ଏବଂ ଶକ୍ର—ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିୟମନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗ ଉପାସନା କରି, ନିଜନିଜ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ ସେମାନେ ଏହିପରି ଉପାସନା କରନ୍ତି।" "ଲିଙ୍ଗ ଉପାସନା ବିନା କୌଣସି ଲାଭ ନାହିଁ; ଏହିପାଇଁ ଜନାର୍ଦନ, ଭଗବାନ ସଦା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ନିଜେ ଉପାସନା କରନ୍ତି।" ଏଭଳି କହି, ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କୃପା କରି, ଦେବମଣ୍ଡଳୀର ନାୟକଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ୍ର କରି, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ହାତ ଯୋଡି, ଶଂକରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଚେତନା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ବାକୀ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ଏବେ, ବ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ କିପରି ପୂଜିବା ଉଚିତ? ହେ ରୋମହର୍ଷଣ, ଆମକୁ ଏହି କଥା କୁହ।" କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ଦେବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବାବେଳେ, ଦେବମଣ୍ଡଳୀର ନାୟକ ତାଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିବା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାର ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ। ତାପରେ, ଶାଳଙ୍କାୟନଙ୍କ ପୁଅ ନନ୍ଦୀ, ନିକଟରେ ଦଢ଼ିଥିବା, ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲିଙ୍ଗପୂଜା ବିଧି କହିଲେ। ଏହିପରି, ବ୍ୟାସ, ତାଙ୍କ ବଡ଼ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି ବିଧି ଶିଖିଥିଲେ। ମୁଁ ଏବେ, ଶୈଳାଦି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଅର୍ପଣ ଓ ସ୍ନାନ ଆଦି ସହିତ ପୂଜା ବିଧି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି।