ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜଣାଯାଏ। ଶିବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ। ସେ ରାଗ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଛାଡ଼ି, ମାନବ ଆକୃତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଏମିତି ଭାବରେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ସେଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବା କଠିନ। ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ଯିଏ ଏହିପରି ଭାବେ ଗାୟତ୍ରୀ ମାନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିଥାଏ, ସେ କିଛି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ କି?” ବ୍ରହ୍ମା ଏହିପରି କହିଲେ— “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ କରିଛନ୍ତି, ଗାୟତ୍ରୀ ମାନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦଶା ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ଯିଏ ଏହି ମହାଆତ୍ମାଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସହିତ ଏକତା ଲାଭ କରେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣିଥରେ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ଦେବ, ହେ ଉମାପତି, ହେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପ କେବେ, କେଉଁ ଯୁଗରେ, କେଉଁ ପ୍ରାୟାସ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦେଖିପାରିବେ? ଆପଣଙ୍କୁ କି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦେଖିପାରିବେ?” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ମହାଦେବ ହସିଲେ ଓ କହିଲେ— “ନ ତପସ୍ୟା, ନ ଚରିତ୍ର, ନ ଦାନ-ଧର୍ମର ଫଳ, ନ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ନ ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ନ ଧନ, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଏଠାରେ ଦେଖିପାରିବେ। କେବଳ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମତେ ଦେଖିପାରିବା ସମ୍ଭବ। ଏବଂ ସପ୍ତମ କଳ୍ପ, ବାରାହ କଳ୍ପରେ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ଆପଣଙ୍କ ନାତି ହେବେ।” “ଏହିପରି ଚତୁର୍ଯ୍ୟୁଗର ଶେଷରେ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭଲ ପାଇବା ପାଇଁ, ମୁଁ ଏହି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେବି। ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାପରରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଦେବ ଦେହଧାରଣ କଲେ, ମୁଁ ଏହି ଯୁଗ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲି। ତାଳେ ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ମହାଋଷି ଭାବରେ ହିମାଲୟର ଚଗଲା ପାହାଡ଼ରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବି। ଏଠାରେ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଟାଧାରୀ ହେବେ—ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତଶିଖା, ଶ୍ୱେତସ୍ୟ, ଓ ଶ୍ୱେତଲୋହିତ। ଏହି ଚାରି ଜଣ ବେଦ-ପାରଙ୍ଗତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମପଥର ସାର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ଓ ମତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।” “ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାପରରେ, ବ୍ୟାସ ସଦ୍ୟୋ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, ଏବଂ ମୁଁ ସୁତର ନାମରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି। କଳି ଯୁଗରେ ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଡୁଣ୍ଡୁଭି, ଶତରୂପା, ରିଚିକ, କେତୁମାନ—ଏମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ, ଏବଂ ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ।” “ତୃତୀୟ ଦ୍ୱାପରରେ, ବ୍ୟାସ ଭାର୍ଗବ ବଂଶର ହେବେ, ଏବଂ ମୁଁ ଦମନ ନାମରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି। ସେଠାରେ ମୋର ଚାରି ପୁଅ ହେବେ—ବିକୋଷ, ବିକେଶ, ବିପାଶ, ଓ ଶପନାଶନ। ଏମାନେ ଯୋଗର ଉପଦେଶ ପାଇ, ଏହି ଦିବ୍ୟପଥରେ ଚାଲି, ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ।” “ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାପରରେ, ବ୍ୟାସ ଅଙ୍ଗିରସ ନାମରେ ଥିବେ, ମୁଁ ସୁହୋତ୍ର ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି। ଏଠାରେ ମୋର ଚାରି ପୁଅ—ସୁମୁଖ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଦର, ଦୁରତିକ୍ରମ—ଏମାନେ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ତପସ୍ବୀ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ହେବେ। ଏହି ଯୋଗପଥ ଅନୁସରି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ।” “ପଞ୍ଚମ ଦ୍ୱାପରରେ, ବ୍ୟାସ ସବିତା ହେବେ, ମୁଁ କଙ୍କ ନାମରେ ମହାତପସ୍ବୀ ଭାବରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି। ଏଠାରେ ମୋର ଚାରି ଶିଷ୍ୟ—ସନକ, ସନନ୍ଦନ, ସନାତନ, ଓ ସନତ୍କୁମାର—ଏମାନେ ନିର୍ମୋହ, ନିରହଂକାର ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ସେମାନେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।” “ଷଷ୍ଠ ଚକ୍ରର ଶେଷରେ, ବ୍ୟାସ ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ, ମୁଁ ଲୋକାକ୍ଷୀର ନାମରେ ଥିବି। ଏଠାରେ ମୋର ଚାରି ଶିଷ୍ୟ—ସୁଧାମା, ବିରଜା, ଶଂଖପାଦ, ଓ ରଜା—ଏମାନେ ଯୋଗର ସାର ଧାରଣ କରି, ପାପ ଦଗ୍ଧ କରି, ଏହି ଯୋଗପଥରେ ଚାଲି, ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିବେ।” “ଏହିପରି, ସପ୍ତମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ଶତକ୍ରତୁ ହେବେ, ତାଁପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅବତାର ଓ ଶିଷ୍ୟମାନେ ମତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।” ଏହିପରି ଶିବଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଅବତାର ଓ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉପଖ୍ୟାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜଣାଯାଏ।