ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଧ୍ୟାନରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଚତୁର୍ପଦ ରୂପକୁ ଦେଖିପାରିବେ; ଏହି ଚତୁର୍ପଦ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିଛ। ଏହି ଚତୁର୍ପଦ ଦେହର ଚରଣର ଶେଷ ଅଂଶ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ, ଶାନ୍ତ ଓ ପରମ କୁମାରଙ୍କ ଲୋକ, ଏବଂ ଆଉମା, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକ; ଏହିଠାରୁ ଏହି ଚତୁର୍ପଦ ରୂପ ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ପଶୁ ଚତୁର୍ପଦ ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଚାରିଟି ଅସ୍ଥନ୍ନି (ଉଦର) ଥିବ। ମୋ ମୁଖରୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସୋମ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଶ୍ୱାସ ନିଅଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୁନିଥରେ ଅସ୍ଥନ୍ନିରୁ ପାନ କରନ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ "ପୁନଃପାୟୀ" ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ। ଏହି କାରଣରୁ ସୋମ ନାମକ ଅମୃତକୁ ପ୍ରାଣ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ସମସ୍ତେ ଚତୁର୍ପଦ ହେବେ, ଏବଂ ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଧଳା ହେବ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାରୁ, ଦ୍ୱିପଦ ମହାଦେବୀକୁ ପୁନି ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ସେଇପରି ସାବିତ୍ରୀ, ଯିଏ ଲୋକମାନେ ଆଣନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଦ୍ୱିପଦ ଏବଂ ଦୁଇ ଅସ୍ଥନ୍ନି ଥିବେ; ଏହି ଅଜନ୍ମା ମହାଦେବୀ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥିବେ। ତୁମେ ଯାହାକୁ ଦେଖିଛ, ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରିବେ। ଏହି ଅଜନ୍ମା ଶ୍ରୀମାନ୍, ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ହେବେ, ତାଙ୍କର ବୀଜ କଦାପି ଶେଷ ହେବ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମୁଖରେ ହୋମାଗ୍ନି ରହିବ। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦେବତା, ପଶୁର ଆକାରରେ, ମୁଖରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ—ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ମନ ନେଇ ମୋତେ ଏପରି ଦେଖନ୍ତି— ସେମାନେ ସମସ୍ତରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ରଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି, ରାଗ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମାନବ ଆକାରକୁ ଛାଡ଼ି, ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ—ଏଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏପରି କଥା ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମନ କରି, ପୁନି ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଯିଏ ଏପରି ଭାବେ ଗାୟତ୍ରୀ ମାନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିଛନ୍ତି—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତେ ଆପଣ, ଆପଣଙ୍କର ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା। ତାଙ୍କୁ ପରମ ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ।" ଏହିପରି, ଯିଏ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ବିଶ୍ୱତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ ସହିତ ଏକତା ପାଏ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶେଷରେ, ପୁନି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିରୋମଣି, ତାଙ୍କୁ ନମନ କରି, ପ୍ରଜାପତି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ଦେବେଶ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ମହାଦେବ, ଉମାଙ୍କ ପତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ। ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଅତି ଶୁଭ, କେଉଁ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଏହି ରୂପ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ପ୍ରକଟ ହୁଏ? କେଉଁ ଯୁଗରେ ଏହି ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଏଠାରେ ଦେଖିପାରିବେ? କେଉଁ ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା? ମୁଁ ପୁନି ନମସ୍କାର କରେ—ଆପଣ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରିବେ କି?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଶର୍ବ ତାଙ୍କୁ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ। ହସି, ମହାଦେବ ଯିଏ ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, କହିଲେ: "ତପସ୍ୟା, ଆଚରଣ, ଦାନ ଓ ଧର୍ମର ଫଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦେଖାଯିବି ନାହିଁ; ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଯଜ୍ଞ, ବହୁ ଦାନ, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ, ଧନ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; କେବଳ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମାନବେ ମୋତେ ଏଠାରେ ଦେଖିପାରିବେ। ସପ୍ତମ କଳ୍ପରେ, ବାରାହ କଳ୍ପରେ, ହେ ପିତାମହ— ସେଇ କଳ୍ପରେ, ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଉଜ୍ଵଳତା, ମନୁ ଭୈବସ୍ୱତ ତୁମର ନାତି ହେବେ। ତାପରେ, ଚତୁର୍ୟୁଗର ଶେଷରେ, ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି, ଏହି ଯୁଗ ଶେଷରେ, ନୂତନ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ, ଏବଂ ସେଇ କଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ। ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ଯେତେବେଳେ ନିଜେ ବ୍ୟାସ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ, ମୁଁ ସେଇ ଯୁଗ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଆସିଥିଲି। ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ମହାର୍ଷି ହେଇ, ଚୂଡ଼ାଧାରୀ ଭାବେ, ହିମାଲୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଗଳ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ବସିଥିଲି। ସେଠାରେ, ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଚୂଡ଼ାଧାରୀ ଥିବେ; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ହେବ: ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତଶିଖା, ଶ୍ୱେତସ୍ୟ, ଶ୍ୱେତଲୋହିତ। ଏହି ଚାରି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରହ୍ମପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ପୁନି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସ ପ୍ରଜାପତି ସଦ୍ୟୋ ଭାବେ ଜଣାଯିବେ, ତେବେ ମୁଁ ସୁତରା ନାମରେ ଜଣାଯିବି। ମୁଁ ସେଇ କଳି ଯୁଗରେ ଆସିବି, ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ; ସେଠି ମଧ୍ୟ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ତାଙ୍କ ନାମ: ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଶତରୂପା, ରିଚିକ, କେତୁମାନ—ସେମାନେ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ନିପୁଣ, ବ୍ରହ୍ମକୁ ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବେ। ସେମାନେ ଏକାସাথে ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ। ତୃତୀୟ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ବ୍ୟାସ ଭାର୍ଗବ ବଂଶୀ ହେବେ— ତେବେ ମୁଁ ଦମନ ଭାବେ ଯୁଗ ଶେଷରେ ଆସିବି। ଏଠି ମଧ୍ୟ ମୋର ଚାରି ପୁଅ ହେବେ— ତାଙ୍କ ନାମ: ବିକୋଷ, ବିକେଶ, ବିପାଶ, ଶପନାଶନ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପଥକୁ ଅନୁସରିବେ। ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନଃ ଫେରିବା କଠିନ। ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ବ୍ୟାସ ଅଙ୍ଗିରସ ଭାବେ ସ୍ମୃତି ହେବେ— ତେବେ ମୁଁ ସୁହୋତ୍ର ନାମରେ ଜଣାଯିବି। ସେଠି ମଧ୍ୟ ମୋର ଚାରି ପୁଅ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବେ। ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ, ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ: ସୁମୁଖ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦର, ଦୁରତିକ୍ରମ।