ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାଧାରଣତା ରହିବ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକ ମିଶି ରହିବେ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଅନୁମତ ହେବ। ତଥାପି, ଜାତି ଅନୁସାରେ ଅନ୍ତର ରହିବ। ମୋକ୍ଷ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ—ଏହି ଚାରିଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ବେଦ ଓ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଚାରି ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ ହେବ। ଚାରି ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହିପରି ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଅଛି; ଧର୍ମର ଚାରିଟି ଉପସ୍ଥମ୍ଭ ଅଛି, ଏବଂ ଚାରିଟି ମୋର ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ଏହି ନିମିତ୍ତରେ, ଏହି ସଂସାର ଚାରି ଯୁଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେବ, ଚାରି ଆଶ୍ରୟରେ ଏହା ସ୍ଥିତ ହେବ। ପୃଥିବୀ ଲୋକ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମହାଲୋକ; ଜନ, ତପସ୍, ସତ୍ୟ ଏବଂ ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକ ଅଛି। ସଂସାର ଏଠି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ନିମିତ୍ତ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଶ୍ରୟରେ ସେଉଁଠି ଏହି ଅକ୍ଷର ଅଛି; ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମହାଲୋକ ଚାରି ଆଶ୍ରୟ। ପୃଥିବୀ ଲୋକ ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରୟ, ତାପରେ ଆକାଶ, ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଚତୁର୍ଥ ମହାଲୋକ। ପଞ୍ଚମ ଜନ ଲୋକ, ଷଷ୍ଠ ତପସ୍ ଲୋକ, ସପ୍ତମ ସତ୍ୟ ଲୋକ—ଏହି ଲୋକକୁ ମୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଉମାଙ୍କର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଥିବା ମଙ୍ଗଳମୟ ଅବସ୍ଥା—ଏହି ଯୋଗୀମାନେ ଅସଙ୍ଗ, ଅହଙ୍କାର, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇଥିବେ, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକକୁ ଦେଖିପାରିବେ; ଏବଂ ଚାରି ପାଦ ଅଳଙ୍କୃତ ସରସ୍ୱତୀ ତୁମେ ଦେଖିଛ। ପାଦର ଶେଷ ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକ, ଶାନ୍ତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁମାର, ଏବଂ ଅଉମା, ମହେଶ୍ୱର; ଏହିପରି ଚାରିପାଦ ଆକୃତି ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ପଶୁ ଚାରିପାଦର ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଚାରି ଟି ଅସ୍ଥନ୍ଧି ରଖିବେ। ସୋମ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମୋର ମୁଖରୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବାରୁ, ଶ୍ୱାସ ନେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୁନଃ ଅସ୍ଥନ୍ଧିରୁ ପିଇଥିବା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଏହିପରି, ସୋମ ନାମକ ଅମୃତ ଜୀବନ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି; ସମସ୍ତ ପଶୁ ଚାରିପାଦର ହେବେ, ଏବଂ ଏହି ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଧଳା ହେବ। କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାରୁ, ଦୁଇପାଦ ମହାଦେବୀ ପୁନଃ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ଏହିପରି ସାବିତ୍ରୀ, ଲୋକର ଉଦ୍ଭାବକ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଇପାଦ ଓ ଦୁଇ ଅସ୍ଥନ୍ଧିର ହେବେ; ଏହି ଅଜନ୍ମା ମହାଦେବୀ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥିବା। ତୁମେ ଦେଖିଥିବା ସେଉଁଠି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବଳବତୀ ଦେବୀ—ଏହିପରି, ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ରଖିବେ। ଅଜନ୍ମା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ହେବେ; ତାଙ୍କର ବୀଜ କ୍ଷୟ ହେବନି, ତାଙ୍କର ମୁଖରେ ହୋମ ଅଗ୍ନି ରହିବ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଶୁଧ୍ଧ, ପଶୁର ଆକୃତିରେ, ମୁଖରେ ଅଗ୍ନି ରଖି, ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ମନ ଶୁଧ୍ଧ କରି ମୋତେ ଏଭଳି ଦେଖନ୍ତି— ସେମାନେ ଆଧିପତ୍ୟ ଓ ଶାସନରେ, ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ରାଗ ଓ ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୁକ୍ତ, ମନୁଷ୍ୟ ଆକୃତି ଛାଡି— ସେମାନେ ମୋତେ ନିକଟ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନଃ ଆସିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ଏପରି ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ନମସ୍କାର କରି, ଅତି ଅନୁଗତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନଃ ପଚାରିଲେ: “ହେ ଭଗବନ୍, ଯେଉଁଠି ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିପାରିବେ— ତୁମେ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ତୁମେ, ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା। ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ଦିଅ।” ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ମହାତ୍ମାର ସାମସ୍ତ୍ରିକତା ବୁଝେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବାକ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ନ୍ଦ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପାଇଁ। ଏପରି, ଏସବୁ ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୁନଃ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ଭଗବାନ୍, ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ମହାଦେବ, ଉମାଙ୍କର ସାଥୀ, ମହାଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ହେ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ଅତି ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କେଉଁ ସମୟରେ, ହେ ମହାଦେବ, ତୁମର ଏହି ଆକୃତି ଦେଖାଯାଏ? କେଉଁ ଯୁଗ ଆସିଲେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏଠି ଦେଖିପାରିବେ? କେଉଁ ତପସ୍ୟାରେ, କିମ୍ବା କେଉଁ ଧ୍ୟାନରେ? ହେ ମହାଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ—ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବେ କି?” ଏହିପରି ଶୁଣି, ଶର୍ବ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ। ମୁହଁରେ ହସି, ବେଦ ରୁପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାଦେବ କହିଲେ: “ନା ତପସ୍ୟାରେ, ନା ଆଚରଣରେ, ନା ଦାନ ଓ ଧର୍ମର ଫଳରେ; ନା ତୀର୍ଥ ଫଳରେ, ନା ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ, ନା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ, ନା ଧନରେ, ନା ଜ୍ଞାନରେ— ମୋତେ ଏଠି ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଏକମାତ୍ର ଧ୍ୟାନରେ। ସପ୍ତମ କଳ୍ପ, ଭାରାହ କଳ୍ପରେ, ହେ ବ୍ରହ୍ମା— ସେ କଳ୍ପରେ, ଭଗବାନ୍, ଦିପ୍ତିମାନ୍, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳକାରୀ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ତୁମର ନତି। ତାପରେ, ଚାରି ଯୁଗରେ, ଯୁଗ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ— ମୁଁ ଏହି ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଏହି କଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ଜନ୍ମ ନେବି। ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ, ମୁଁ ଏହି ଯୁଗ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିଥିଲି। ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ମହାର୍ଷି ହେବି, ଚୂଡା ଶୋଭିତ, ହିମାଳୟର ସୁନ୍ଦର ଶିଖର, ଚାଗଳା ପାହାଡ଼ରେ। ସେଉଁଠି, ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଚୂଡା ଧାରଣ କରିବେ; ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ନାମ ହେବ—ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତଶିଖା, ଶ୍ୱେତସ୍ୟ, ଶ୍ୱେତଲୋହିତ। ଏହି ଚାରି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରହ୍ମାନ୍ନ୍ଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥ ଅନୁଭବ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।