ଏହି ଉତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଗାଥାରେ, ରୁଦ୍ର ସ୍ୱୟଂ କହିଛନ୍ତି—ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ, ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ରାଣୀ, ଏବଂ ବେଦମାତା ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନଃ ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପୁନି କଳା ଓ ଭୟାନକ ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ମୋର ଏହି କଳା ରୂପକୁ 'କୃଷ୍ଣ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଉଁଠାରେ ମୁଁ ସମୟ ଭଳି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସଂହାରକ ଭାବେ ବିରାଜିତ ହୁଏ। ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିଛ, ଏବଂ ମୋଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଗାୟତ୍ରୀ କଳା ଓ କୃଷ୍ଣ-ରକ୍ତ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରୂପ କଳା ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କରତା ଅର୍ଜନ କଲି—ଯେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅଭୟ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ହେଇଯିବି। ପୁନି, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବ୍ୟାପି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲି, ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅନୁଭବ କଲ, ଗାୟତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଭୌମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ମୋ ସାର୍ବଭୌମ ରୂପକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ଶିବ ଓ ସୌମ୍ୟ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବେ। ଏହି ରୂପକୁ 'ସାର୍ବଭୌମ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହିପରି ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଭୌମ ରୂପ ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ମିଳିଛି। ଏହିପରି ଅନେକ ରୂପ ମୋରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି, ହେ ମୋ ପୁଅମାନେ; ଏହି ଚାରି ଜଣ, ଯେଉଁମାନେ ମୁଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି, ସେମାନେ ମୋର ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜ୍ୟ। ଏବଂ ଯେହেতୁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣର ସାର୍ବଭୌମତା ହେବ, ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଅନୁମୋଦିତ ହେବ, ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ଭେଦ ରହିବ। ମୋକ୍ଷ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ—ଏହି ଚାରି, ଏବଂ ଏହିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଦ ଓ ଜ୍ଞେୟ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଚାରିଭାଗରେ ବିଭାଜିତ ହେବ। ଚାରି ପ୍ରକାରର ଜୀବ, ଏଭଳି ଚାରି ଆଶ୍ରମ; ଧର୍ମର ଚାରି ଖୁଟି, ଏବଂ ମୋର ଚାରିପୁଅ। ଏହିପରି, ଚାରି ଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂସାର ଚାରି ଭାଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ଓ ଚାରି ଆଧାରରେ ନିର୍ମିତ ହେବ। ପୃଥିବୀ ଲୋକ, ତାପରେ ଆକାଶ, ତା’ପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ମହଲୋକ; ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ। ସଂସାର ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ନିର୍ମିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆସ୍ଥାନରେ ଏହି ଅକ୍ଷର ବ୍ୟାପିଛି; ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ମହଲୋକ ହେଉଛି ଚାରି ଆଧାର। ପୃଥିବୀ ଲୋକ ପ୍ରଥମ ଆଧାର, ପରେ ଆକାଶ, ତା’ପରେ ସ୍ୱର୍ଗ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ମହଲୋକ। ପଞ୍ଚମ ଜନଲୋକ, ଷଷ୍ଠ ତପଲୋକ, ସପ୍ତମ ସତ୍ୟଲୋକ, ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ହେଉଛି ସେଉଁଠାରେ ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ; ସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ଉମାଙ୍କ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ରୁଦ୍ର ଲୋକ ହେଉଛି ଯୋଗୀମାନେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଶୁଭ ଅବସ୍ଥା—ଏମାନେ ଅସଙ୍ଗ, ଅହଂକାରଶୂନ୍ୟ, ଅଭିଲାଷା ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତ। ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏକତା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ଏହି ଚତୁର୍ପଦ ସରସ୍ବତୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ପାଦର ଶେଷ ଅଂଶ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୁମାର ଏବଂ ଆଉମା, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକ; ଏହିପରି ଚତୁର୍ପଦ ରୂପ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲା। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପଶୁ ଚତୁର୍ପଦ ହେବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଚାରି ଥନ ଥିବ। ଏହିପରି, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସୋମ ମୋ ମୁଖରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା, ଏହିପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବ 'ଅବିନଶ୍ୟ' ମାନ୍ୟ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୁନି ସ୍ତନପାନ କରନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ ସୋମ ନାମକ ଅମୃତକୁ ଜୀବନ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ସେମାନେ ଚତୁର୍ପଦ ହେବେ, ଏବଂ ଏହିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଧଳା। କାର୍ଯ୍ୟ ହେବା ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିପଦ ମହାଦେବୀ ପୁନି ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲେ, ଏହିପରି ସାବିତ୍ରୀ, ଯିଏ ସଂସାରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ ସମସ୍ତ ମାନବ ଦ୍ୱିପଦ ଏବଂ ଦୁଇ ଥନ ସହିତ ହେବେ; ଏବଂ ଏହି ଅଜନ୍ମା ମହାଦେବୀ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗର ହୋଇଯିବେ। ଯିଏ ତୁମେ ଦେଖିଥିଲ, ସେ ମହାଶକ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଶୃଷ୍ଟିର ରୂପ ଧାରଣ କରିବେ। ଏବଂ ଅଜନ୍ମା, ମହାପ୍ରଭା, ସଂସାରର ରୂପ ହେବେ; ତାଙ୍କର ବୀଜ କ୍ଷୟ ହେବ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ମୁଖରେ ହୋମାଗ୍ନି ଅବସ୍ଥିତ ରହିବ। ଏହିପରି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶୁଦ୍ଧ ଏକ ପଶୁ ରୂପରେ, ମୁଖରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ—ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ମନସ୍କ, ଏଭଳି ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି— ସେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଅଧିପତି ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରା ଭାବେ, ଅସଙ୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ରହିତ ଭାବେ, ମାନବ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୋ ପାଖକୁ ଆସିପଢ଼ିବେ, ଯେଉଁଠି ପୁନଃ ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏପରି ଭାବେ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ। ବ୍ରହ୍ମା ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନମସ୍କାର କରି, ଆଉ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'ଯିଏ, ହେ ଭଗବନ୍, ଏଭଳି ଗାୟତ୍ରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିଥାଏ...' 'ତୁମେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ତୁମେ, ତୁମର ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା। ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ପରମ ପଦ ଦିଅ।' ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ। ଏହିପରି, ଯିଏ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମ ରୂପକୁ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏପରି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'ହେ ଭଗବନ୍, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ସାର୍ବଭୌମ ରୂପ, ମହାପ୍ରଭୁ, ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ମହାଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଭାବେ ନମସ୍କାର କରେ।' 'ହେ ସାର୍ବଭୌମ ରୂପ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କେଉଁ ସମୟରେ, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ଏହି ତୁମ ରୂପ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜ୍ୟ, ପ୍ରକଟ ହୁଏ?' 'କେଉଁ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏଠାରେ ଏହି ଦେଖିପାରିବେ? କେଉଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା କେଉଁ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା?