ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହେଉଛି—ଯେଉଁଠି ଦେବଦେବ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ନମସ୍କାର ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦିଆଯାଉଛି। ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦେବତା ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଲମ୍ପଟି ମାନେ ଅଟକି ଯାଆନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତି, ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ଓ ସବୁ କାର୍ୟରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରନ୍ତି—ସେହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର। ଯିଏ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଜମ୍ଭା ଦେଉଥିବା, କାନ୍ଦୁଥିବା, ଦୟାର ଦେହ ମିଶିଯାଉଥିବା, ଲମ୍ପଟି ଓ ଶିଶୁ ଭଳି ଖେଳୁଥିବା, ବଡ଼ ପେଟ ଥିବା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ। ଅଜନ୍ମା ଓ ସୃଷ୍ଟିଶୀଳ୍ପୀ, କପାଳଧାରୀ, କଳା ଦେହ ଥିବା, ମଦମତ୍ତ ରୂପଧାରୀ, ଘଣ୍ଟା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାଙ୍କର ଅଲୌକିକ ପୋଷାକ, ଭୟାନକ ଓ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ, ଅପାର ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା ଦାତା, ଉଜ୍ୱଳ ମୁର୍ତ୍ତି, ଗୁଣରେ ଅତୀତ ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ବାମାଙ୍ଗର ପ୍ରିୟ, ବାମ ଦିଗିରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମୁକୁଟର ମଣିଧାରୀ, କୃଶ ଦେହ ଥିବା, ଅପାର ଗୁଣ ଥିବା ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନୀତିବାନ୍, ଗୁପ୍ତ ମାୟାମୟ, ଅପହ୍ରାସ୍ୟ ରୂପରେ ଚଳିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର, ଭୂମି ତାଙ୍କର ପାଦ, ସାଧୁମାନେ ଯାହାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପେଟ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଯୋଗର ଆଧାର, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଶାଳ ଆକାଶ ତାରାମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ସ୍ୱାତୀ ତାରା ପଥାପରି ଅଲୋକିକ ହାର ଚମକୁଛି; ଦଶ ଦିଗ ତାଙ୍କର ହସ୍ତ, ଅଳଙ୍କାର ଓ କଙ୍କଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ତାଙ୍କର ଉପରୁ ଗାଢ଼ କଳି ଭଳି ଗଳା, ସୁନାର ସୂତ୍ର ଧାରଣ କରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଭୟାନକ, ବାହାରକୁ ଦାନ୍ତ, ଅଜୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଦ୍ମମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଦିଗନ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ତେଜ, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ରୂପ, ପାହାଡରେ ଦୃଢତା, ବାୟୁରେ ଶକ୍ତି, ଅଗ୍ନିରେ ତାପ, ଜଳରେ ଶୀତଳତା, ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କର ଅଂଶ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଚଳ ଓ ଅବିନାଶୀ ମୂଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି—ଏହି ମହାଦେବ, ଚିନ୍ତନ ଓ ଚିନ୍ତ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ, ମହାପ୍ରଭୁ। ସେ ନଗରର ନାଥ, ଗୁହାବାସୀ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା, ତପସ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର, ଗୁପ୍ତ ଶିକ୍ଷକ, ଆନନ୍ଦ ଦାତା, ହୃଦୟର ଶୁଭ ଉଦ୍ଭାବକ। ଅଶ୍ୱମୁଖୀ, ସାଗରଜନ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜୀବସମୂହର ପାଳକ, ଜ୍ଞେୟ, ପ୍ରକାଶକ, ନେତୃତ୍ୱଦାତା, ଅଜୟ, ଅଚଳ। ବିରାଟ ରଥର ମାଳିକ, ଭୟାନକ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧି, ଧନ ଜୟୀ, ଘଣ୍ଟା ପ୍ରେମୀ, ଧ୍ୱଜଧାରୀ, ଛତ୍ରଧାରୀ, ପିନାକ ଧନୁର୍ଧାରୀ, ସେନାପତି। କବଚଧାରୀ, ଶୁଳ ଓ ଖଡ଼ଗ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବାଣ ଓ ପରଶୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ନାଶକ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ବୀର, ଦେବରାଜ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନୀ। ପୂର୍ବକାଳରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିଛୁ; ଯେପରି ଅଗ୍ନି ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ପିଇଲେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧର ରୂପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ, ଅଭିଷ୍ଟ ଦାତା, ପ୍ରିୟ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଅଗମ୍ୟ, ବେଦରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସାଧୁମାନେ ସମ୍ମାନିତ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଶେଷ ଧନର ଭଣ୍ଡାର ତୁମେ, ଯଜ୍ଞ ତୁମରେ ନିର୍ମିତ, ବେଦ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହବି ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଯାଏ; ଏ ମହାଦେବ, ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ ଭବାନୀଙ୍କ ନାଥ, ଅନାଦି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ପ୍ରାଣୀର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରକୃତିର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ପରମ ଜ୍ଞାନ ଭାବି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯୋଗୀମାନେ ତୁମକୁ ନିତ୍ୟସିଦ୍ଧ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଅନ୍ୟ ଯୋଗ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ଓ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଲୋକେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଉପାସନା କରି ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଆମେ ଜାଣିପାରିଛୁ, ଆମ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ, ତୁମ ମହିମାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛୁ, ହେ ବିରାଟ ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମ ତତ୍ତ୍ୱ ଅପରିମିତ। ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ହେ ଶିବ, ଆମ ଉପରେ କୃପା କର; ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବେ ଅଛ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯିଏ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରହ୍ମ-ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପଢ଼େ, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଢ଼ାଏ, କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଯେଉଁ ମାନବ ଦୁଷ୍କର୍ମୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ ଶେଷରେ, ଯିଏ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ସାଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଢ଼େ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦ ସାକ୍ଷାତ କରେ। ଏହି ଭାବେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅତି ନମ୍ରତା ଦେଖି, ମଧୁ ଓ ତାମ୍ର ଭଳି ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମହାଦେବଙ୍କ ମୁହଁ ପ୍ରଶଂସାର ସତ୍ୟତାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ଉମାପତି, ତ୍ରିନେତ୍ରୀ, ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ଭଂଗ କରିଥିବା, ପିନାକୀ, ଭଙ୍ଗ ପରଶୁଧାରୀ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାପରେ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବ, ସେମାନଙ୍କର ଅମୃତମୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସବୁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାଦେବ ହାସ୍ୟ କରି କହିଲେ—"ତୁମେ କିଏ, ଏ ଦୁଇ ମହାନ ଆତ୍ମା, ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଏହି ଭୟାନକ ବଡ଼ ବନ୍ୟାରେ କଣ ଚାହୁଁଛ?" ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ, ସେ ଦୁଇଁଜଣେ ମହାନ ଆତ୍ମା କହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆଜି କଣ ତୁମେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ?" "ହେ ମହାରୁଦ୍ର, ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସବୁ କିଛି ହୋଇଛି," ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ମହାଦେବ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାରେ କହିଲେ—"ଏ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ତୁମକୁ ଓ ତୁମକୁ, କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ କଥା କହୁଛି।" "ମୁଁ ଏହି ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏହି ନିତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ଯୁକ୍ତ; ଦୁଇଁଜଣ ମୋ ହୃଦୟର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। କଣ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିଷ୍ଟ ବର ଦେଉ?