लिङ्गपुराणम्

अगच्छद्यत्र सो ऽनन्तो नागभोगपतिर् हरिः शीघ्रं विक्रमतस्तस्य पद्भ्याम् आक्रान्तपीडिताः

तेथे अनंत, नागांचा स्वामी, हरि गेला आणि त्याने वेगाने पावले टाकताच त्याच्या पावलांनी पृथ्वी दाबली गेली.

उद्भूतास्तूर्णमाकाशे पृथुलास्तोयबिन्दवः अत्युष्णश्चातिशीतश् च वायुस्तत्र ववौ पुनः

अचानक आकाशात जाड पाण्याचे थेंब वेगाने निर्माण झाले; तिथे वारा कधी फार गरम, कधी फार थंड असा वाहू लागला.

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं ब्रह्मा विष्णुमभाषत अब्बिन्दवश् च शीतोष्णाः कम्पयन्त्यंबुजं भृशम्

ते अद्भुत दृश्य पाहून ब्रह्मदेवाने विष्णूंना म्हटलं, 'हे थंड आणि गरम थेंब कमळाला जोरात हलवत आहेत.'

एतन्मे संशयं ब्रूहि किं वा त्वन्यच्चिकीर्षसि एतदेवंविधं वाक्यं पितामहमुखोद्गतम्

'माझ्या या शंकेचं उत्तर दे, किंवा तुला अजून काही करायचं आहे का?'—अशा प्रकारची वाणी ब्रह्मदेवाच्या तोंडून उमटली.

श्रुत्वाप्रतिमकर्मा हि भगवानसुरान्तकृत् किं नु खल्वत्र मे नाभ्यां भूतमन्यत्कृतालयम्

हे ऐकून असुरांचा संहार करणाऱ्या, अद्वितीय कृत्य असलेल्या भगवंताने मनात विचार केला, 'माझ्या नाभीत अजून कुणी राहतो आहे का?'

वदति प्रियमत्यर्थं मन्युश्चास्य मया कृतः इत्येवं मनसा ध्यात्वा प्रत्युवाचेदमुत्तरम्

तो अत्यंत प्रेमाने बोलत असताना मी त्याच्यावर रागावलो; असं मनात ठरवून मी त्याला असं उत्तर दिलं.

किमत्र भगवानद्य पुष्करे जातसंभ्रमः किं मया च कृतं देव यन्मां प्रियमनुत्तमम्

'भगवंत, आज या कमळात असा गोंधळ का आहे? मी असं काय केलं की, देव, तू माझ्याशी इतक्या प्रेमाने बोलतो आहेस?'

भाषसे पुरुषश्रेष्ठ किमर्थं ब्रूहि तत्त्वतः एवं ब्रुवाणं देवेशं लोकयात्रानुगं ततः

'पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, तू असं का बोलतोस, खरं कारण सांग.' असं ब्रह्मदेवाने, जो या सृष्टीच्या गतीला चालना देतो, विचारलं.

प्रत्युवाचाम्बुजाभाक्षं ब्रह्मा वेदनिधिः प्रभुः यो ऽसौ तवोदरं पूर्वं प्रविष्टो ऽहं त्वदिच्छया

वेदांचा खजिना असलेले ब्रह्मदेव, कमळासारख्या डोळ्यांच्या विष्णूंना म्हणाले, 'तुझ्या इच्छेनेच मी पूर्वी तुझ्या उदरात प्रवेश केला होतो.'

यथा ममोदरे लोकाः सर्वे दृष्टास्त्वया प्रभो तथैव दृष्टाः कार्त्स्न्येन मया लोकास्तवोदरे

'जसं प्रभो, तू माझ्या उदरात सर्व लोकं पाहिलीस, तसंच मीही तुझ्या उदरात सर्व लोकं पूर्णपणे पाहिली.'

ततो वर्षसहस्रात्तु उपावृत्तस्य मे ऽनघ त्वया मत्सरभावेन मां वशीकर्तुमिच्छता

मग, हजार वर्षांनंतर, हे निष्पापा, तू माझ्यावर मत्सरभाव ठेवून मला जिंकावं म्हणून मला परत घेतलंस.

आशु द्वाराणि सर्वाणि पिहितानि समन्ततः ततो मया महाभाग संचिन्त्य स्वेन तेजसा

मग लगेच सर्व दरवाजे चौफेर बंद झाले; त्यानंतर, हे महाभाग्यवान, मी माझ्या स्वतःच्या तेजाने विचार केला.

लब्धो नाभिप्रदेशेन पद्मसूत्राद्विनिर्गमः मा भूत्ते मनसो ऽल्पो ऽपि व्याघातो ऽयं कथंचन

नाभीच्या भागातून कमळाच्या देठातून एक वाट सापडली; तुझ्या मनात किंचितही अडथळा येऊ नये.

इत्येषानुगतिर्विष्णो कार्याणाम् औपसर्पिणी यन्मयानन्तरं कार्यं ब्रूहि किं करवाण्यहम्

म्हणून, हे विष्णू, हेच योग्य कृत्याची दिशा आहे; आता मला सांग, पुढे मी काय करावे?

ततः परममेयात्मा हिरण्यकशिपो रिपुः अनवद्यां प्रियामिष्टां शिवां वाणीं पितामहात्

मग अमाप आत्म्याचा शत्रू हिरण्यकशिपू याने पितामह ब्रह्मांकडून निष्कलंक, प्रिय आणि मंगल अशी वरदान मिळवली.

श्रुत्वा विगतमात्सर्यं वाक्यमस्मै ददौ हरिः न ह्येवमीदृशं कार्यं मयाध्यवसितं तव

ही वचने ऐकून, द्वेषरहित हरिने त्याला वर दिला; कारण तुझ्यासाठी असे कृत्य मी ठरवले नव्हते.

त्वां बोधयितुकामेन क्रीडापूर्वं यदृच्छया आशु द्वाराणि सर्वाणि घाटितानि मयात्मनः

तुला समजावण्यासाठी, आणि सहज खेळ म्हणून, मी माझ्या स्वतःच्या अस्तित्वातील सर्व दरवाजे पटकन बंद केले.

न ते ऽन्यथावगन्तव्यं मान्यः पूज्यश् च मे भवान् सर्वं मर्षय कल्याण यन्मयापकृतं तव

तू वेगळे समजू नकोस; तू माझ्यासाठी मान्य आणि पूज्य आहेस. हे कल्याणकारी, मी तुझ्याविरुद्ध जे काही केले ते सर्व मला माफ कर.

अस्मान् मयोह्यमानस्त्वं पद्मादवतर प्रभो नाहं भवन्तं शक्नोमि सोढुं तेजोमयं गुरुम्

तू मला सन्मान देत आहेस, प्रभो, आता कमळातून खाली ये; तेजस्वी आणि पूज्य असलेल्या तुला मी सहन करू शकत नाही.

स होवाच वरं ब्रूहि पद्मादवतर प्रभो पुत्रो भव ममारिघ्न मुदं प्राप्स्यसि शोभनाम्

तो म्हणाला: 'वर माग, प्रभो, कमळातून खाली ये; माझा पुत्र हो, शत्रूंचा नाश करणारा, तुला मोठा आनंद मिळेल.'

सद्भाववचनं ब्रूहि पद्मादवतर प्रभो स त्वं च नो महायोगी त्वमीड्यः प्रणवात्मकः

'कल्याणाची वचने बोल, प्रभो, कमळातून खाली ये; तूच आमचा महान योगी, स्तुत्य आणि प्रणवाचा मूळस्वरूप आहेस.'

अद्यप्रभृति सर्वेशः श्वेतोष्णीषविभूषितः पद्मयोनिरिति ह्येवं ख्यातो नाम्ना भविष्यसि

आजपासून, सर्वांचा प्रभू, पांढऱ्या फेट्याने शोभलेला, 'पद्मयोनि' या नावाने प्रसिद्ध होशील.

पुत्रो मे त्वं भव ब्रह्मन् सप्तलोकाधिपः प्रभो ततः स भगवान्देवो वरं दत्त्वा किरीटिने

'माझा पुत्र हो, ब्रह्मन्, सप्तलोकांचा अधिपती प्रभो.' मग, किरीटधारीला वर देऊन, तो भगवंत—

एवं भवतु चेत्युक्त्वा प्रीतात्मा गतमत्सरः प्रत्यासन्नम् अथायान्तं बालार्काभं महाननम्

'तसेच होवो' असे म्हणून, आनंदी आणि द्वेषरहित मनाने, त्याने जवळ येणाऱ्या, बालसूर्यासारख्या तेजस्वी मुख असणाऱ्याला पाहिले.

भवमत्यद्भुतं दृष्ट्वा नारायणमथाब्रवीत् अप्रमेयो महावक्त्रो दंष्ट्री ध्वस्तशिरोरुहः

तो अद्भुत रूप पाहून, नारायण म्हणाले: 'अमाप, मोठ्या तोंडाचा, दात असलेला, डोक्यावरील केस उडालेला—'

दशबाहुस्त्रिशूलाङ्को नयनैर्विश्वतः स्थितः लोकप्रभुः स्वयं साक्षाद् विकृतो मुञ्जमेखली

दहा हातांचा, त्रिशूळाचा चिन्ह असलेला, सर्व बाजूंनी डोळे असलेला, स्वतः लोकांचा स्वामी, विकृत आणि मुंजेची मेखलाधारी—

मेण्ढ्रेणोर्ध्वेन महता नर्दमानो ऽतिभैरवम् कः खल्वेष पुमान् विष्णो तेजोराशिर् महाद्युतिः

मोठ्या उभ्या लिंगासह, अतिशय भीषण गर्जना करणारा, हे विष्णू, हा तेजाचा महासागर, हा तेजस्वी पुरुष कोण आहे?

व्याप्य सर्वा दिशो द्यां च इत एवाभिवर्तते तेनैवमुक्तो भगवान् विष्णुर्ब्रह्माणमब्रवीत्

सर्व दिशा आणि आकाश व्यापून, तो आता तिकडून पुढे येतो आहे; असे ऐकून, भगवंत विष्णूने ब्रह्माला सांगितले:

पद्भ्यां तलनिपातेन यस्य विक्रमतो ऽर्णवे वेगेन महताकाशे ऽप्युत्थिताश् च जलशयाः

ज्याच्या पावलांनी, समुद्रावर पाय ठेवताना, त्याच्या वेगाने पाणी मोठ्या आकाशातही उचलले जाते—