लिङ्गपुराणम्

कर्ता नेता च हर्ता च न मयास्ति समो विभुः अहमेव परं ब्रह्म परं तत्त्वं पितामह

"मीच सृष्टीकर्ता, नेते आणि संहारकर्ता आहे; माझ्यासारखा दुसरा कोणीही नाही, हे महाबळा. मीच परब्रह्म, सर्वोच्च तत्त्व आहे, हे ब्रह्मदेवा."

अहमेव परं ज्योतिः परमात्मा त्वहं विभुः यद्यद्दृष्टं श्रुतं सर्वं जगत्यस्मिंश्चराचरम्

"मीच सर्वोच्च तेज, परमात्मा आणि सर्वत्र व्यापलेला आहे. या जगात जे काही दिसते किंवा ऐकू येते, जड किंवा जिवंत, ते सर्व माझ्यातच आहे."

तत्तद्विद्धि चतुर्वक्त्र सर्वं मन्मयमित्यथ मया सृष्टं पुराव्यक्तं चतुर्विंशतिकं स्वयम्

"हे चतुर्मुखा, हे सर्व माझ्यापासूनच निर्माण झाले आहे, असे जाण. पूर्वी मीच, एकट्याने, अव्यक्त आणि चोवीस तत्त्वांची निर्मिती केली."

नित्यान्ता ह्यणवो बद्धाः सृष्टाः क्रोधोद्भवादयः प्रसादाद्धि भवानण्डान्य् अनेकानीह लीलया

"नित्य अणू, एकत्र बांधले गेलेले, माझ्यामुळे निर्माण झाले—कोप वगैरे त्यातून उत्पन्न झाले. तुमच्या कृपेने, येथे अनेक अंडांची निर्मिती सहज झाली."

सृष्टा बुद्धिर्मया तस्याम् अहङ्कारस्त्रिधा ततः तन्मात्रापञ्चकं तस्मान् मनः षष्ठेन्द्रियाणि च

"बुद्धी मी निर्माण केली; त्यातून त्रिविध अहंकार निर्माण झाला. त्यातून पाच तन्मात्रा, आणि त्यातून मन व सहा इंद्रिये निर्माण झाली."

आकाशादीनि भूतानि भौतिकानि च लीलया इत्युक्तवति तस्मिंश् च मयि चापि वचस् तथा

"आकाशापासून सुरू होणारी पंचमहाभूते आणि त्यांची स्थूल रूपे, मी सहजपणे निर्माण केली." असे त्यांनी सांगितले, आणि मीही तसेच उत्तर दिले.

आवयोश्चाभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् प्रलयार्णवमध्ये तु रजसा बद्धवैरयोः

आमच्यात, प्रलयाच्या समुद्रात, रजोगुण आणि वैर यामुळे, अत्यंत भयंकर आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध सुरू झाले.

एतस्मिन्नन्तरे लिङ्गम् अभवच्चावयोः पुरः विवादशमनार्थं हि प्रबोधार्थं च भास्वरम्

त्या वेळी, आमच्या समोर, आमच्या वादाचा शेवट आणि समज येण्यासाठी, तेजस्वी लिंग प्रकट झाले.

ज्वालामालासहस्राढ्यं कालानलशतोपमम् क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तम् आदिमध्यान्तवर्जितम्

ते हजारो ज्वाळांच्या माळांनी सुशोभित होते, शेकडो काळाग्नीप्रमाणे भासत होते, त्याला वाढ किंवा क्षय नव्हता, आणि ते आरंभ, मध्य किंवा अंत यापासून मुक्त होते.

अनौपम्यमनिर्देश्यम् अव्यक्तं विश्वसंभवम् तस्य ज्वालासहस्रेण मोहितो भगवान् हरिः

जे अतुलनीय, वर्णन करता येणार नाही असं, अप्रकट आणि या विश्वाचं मूळ आहे—त्याच्या हजारो ज्वाळांनी भगवंत हरि चकित झाला.

मोहितं प्राह मामत्र परीक्षावो ऽग्निसंभवम् अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च

चकित होऊन त्याने मला तिथे म्हटलं, 'या अग्निज पिलरची आपण परीक्षा घेऊ या; मी या अद्वितीय, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी स्तंभाच्या खाली जाईन.'

भवानूर्ध्वं प्रयत्नेन गन्तुमर्हसि सत्वरम् एवं व्याहृत्य विश्वात्मा स्वरूपमकरोत्तदा

‘तू प्रयत्नपूर्वक लवकर वर जा,’ असं म्हणून विश्वाचा आत्मा त्याने आपलं खरं रूप धारण केलं.

वाराहमहमप्याशु हंसत्वं प्राप्तवान्सुराः तदाप्रभृति मामाहुर्ह् अंसं हंसो विराडिति

मी पटकन वराहाचं रूप घेतलं आणि देवांनी हरिला हंसाच्या रूपात पाहिलं; तेव्हापासून मला 'हंस', 'महाहंस' असं म्हणू लागले.

हंसहंसेति यो ब्रूयान् मां हंसः स भविष्यति सुश्वेतो ह्यनलाक्षश् च विश्वतः पक्षसंयुतः

जो कोणी मला 'हंस, हंस' असं म्हणेल, तो शुद्ध पांढरा, तेजस्वी डोळ्यांचा आणि सर्व बाजूंनी पंख असलेला हंस होईल.

मनो ऽनिलजवो भूत्वा गतो ऽहं चोर्ध्वतः सुराः नारायणो ऽपि विश्वात्मा नीलाञ्जनचयोपमम्

मी मन आणि वाऱ्यासारखा वेग घेत वर गेलो, हे देवांनो; आणि नारायण, जो विश्वाचा आत्मा आहे, काळ्या काजळासारखा काळा,

दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् मेरुपर्वतवर्ष्माणं गौरतीक्ष्णाग्रदंष्ट्रिणम्

त्याने वराहाचं रूप घेतलं, जे दहा योजन रुंद, शंभर योजन लांब, मेरू पर्वताएवढं मोठं, फिकट रंगाचं आणि तीक्ष्ण दात असलेलं होतं.

कालादित्यसमाभासं दीर्घघोणं महास्वरम् ह्रस्वपादं विचित्राङ्गं जैत्रं दृढम् अनौपमम्

तो काळाच्या शेवटी सूर्याच्या तेजासारखा, लांब थोंड, मोठा आवाज, आखूड पाय, अद्भुत अंग, विजयी, मजबूत आणि अतुलनीय होता.

वाराहमसितं रूपम् आस्थाय गतवानधः एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन्विष्णुरधोगतः

वराहाचं काळं रूप घेऊन तो खाली गेला; अशा प्रकारे विष्णू हजार वर्षे खाली गेला.

नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिङ्गस्य सूकरः तावत्कालं गतो ह्यूर्ध्वम् अहमप्यरिसूदनः

त्या वराहाला त्या लिंगाचं मूळ थोडंसुद्धा दिसलं नाही; तेवढ्याच काळात मी, शत्रूंचा संहार करणारा, वर गेलो.

सत्वरं सर्वयत्नेन तस्यान्तं ज्ञातुमिच्छया श्रान्तो ह्यदृष्ट्वा तस्यान्तम् अहङ्कारादधोगतः

सर्व वेग आणि प्रयत्न करून, त्याचा शेवट शोधायच्या इच्छेने मी थकलो, आणि शेवट न दिसल्यामुळे अहंकाराने खाली आलो.

तथैव भगवान् विष्णुः श्रान्तः संत्रस्तलोचनः सर्वदेवभवस्तूर्णम् उत्थितः सः महावपुः

त्याचप्रमाणे भगवंत विष्णूही थकला, डोळे थरथरत होते, आणि तो मोठं रूप घेऊन सर्व देवांसमोर पटकन वर आला.

समागतो मया सार्धं प्रणिपत्य महामनाः मायया मोहितः शंभोस् तस्थौ संविग्नमानसः

तो माझ्यासोबत आला, मोठ्या मनाने वाकला, आणि शंभूच्या मायेमुळे मोहून, अस्वस्थ मनाने तिथे उभा राहिला.

पृष्ठतः पार्श्वतश्चैव चाग्रतः परमेश्वरम् प्रणिपत्य मया सार्धं सस्मार किमिदं त्विति

पाठीमागे, बाजूला आणि समोर, परमेश्वरासमोर तो माझ्यासोबत वाकला आणि 'हे काय आहे?' असं आश्चर्याने पाहू लागला.

तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः ओमोमिति सुरश्रेष्ठाः सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः

तेव्हा तिथे एक नाद झाला, ज्यात 'ॐ, ॐ' असा स्पष्ट, दीर्घ स्वर ऐकू आला, हे श्रेष्ठ देवांनो.

किमिदं त्विति संचिन्त्य मया तिष्ठन्महास्वनम् लिङ्गस्य दक्षिणे भागे तदापश्यत्सनातनम्

'हे काय आहे?' असं विचारत मी त्या मोठ्या आवाजात उभा राहिलो, आणि मग लिंगाच्या उजव्या बाजूला सनातन स्वरूप पाहिलं.

आद्यवर्णमकारं तु उकारं चोत्तरे ततः मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चौमिति

मी उजव्या बाजूला 'अ' हा पहिला अक्षर, डाव्या बाजूला 'उ', मधोमध 'म', आणि शेवटी 'ॐ' असा नाद पाहिला.

सूर्यमण्डलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे उत्तरे पावकप्रख्यम् उकारं पुरुषर्षभः

सूर्याच्या तेजासारखा उजव्या बाजूला पहिला अक्षर, आणि डाव्या बाजूला अग्नीसारखा तेजस्वी 'उ' अक्षर मी पाहिला, हे श्रेष्ठ पुरुषा.

शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं मध्यमं तथा तस्योपरि तदापश्यच् छुद्धस्फटिकवत् प्रभुम्

मध्यभागी 'म' या अक्षराला चंद्राच्या प्रकाशासारखी कांती होती, आणि त्याच्या वरती शुद्ध स्फटिकासारखा प्रभू दिसला.

तुरीयातीतम् अमृतं निष्कलं निरुपप्लवम् निर्द्वन्द्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यन्तरवर्जितम्

तो चतुर्थ अवस्थेपलीकडे, अमर, अविभाज्य, कोणताही व्यत्यय नसलेला, द्वैतशून्य, एकमेव, रिकामा, बाह्य व आंतरिक या दोन्हीपासून मुक्त असा आहे.