लिङ्गपुराणम्

ततो निशम्य वचनं मुनेः कुपितवत्प्रभुः प्राह सव्यग्रमीशानः शक्ररूपधरः स्वयम्

मग त्या ऋषीचे बोलणे ऐकून, शक्ररूप धारण केलेला ईशान थोडासा चिडून, अस्वस्थपणे म्हणाला—

मां न जानासि देवर्षे देवराजानमीश्वरम् त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम्

'हे दिव्य ऋषी, मला ओळखत नाहीस का? मीच देवांचा राजा, ईश्वर, त्रैलोक्याचा अधिपती शक्र, सर्व देवांनी पूजलेला आहे.'

मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा ददामि सर्वं भद्रं ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्

'हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, तू माझा भक्त हो, नेहमी माझीच पूजा कर. मी तुला सर्व शुभ देईन; त्या निर्गुण रुद्राला सोडून दे.'

ततः शक्रस्य वचनं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम् उपमन्युरिदं प्राह जपन् पञ्चाक्षरं शुभम्

मग शक्राची ती कानठळ्या बसवणारी वाणी ऐकून, उपमन्यूने पवित्र पंचाक्षरी मंत्र जपत असे उत्तर दिले—

मन्ये शक्रस्य रूपेण नूनम् अत्रागतः स्वयम् कर्तुं दैत्याधमः कश्चिद् धर्मविघ्नं च नान्यथा

'माझ्या मते, शक्राचे रूप घेऊन इथे नक्कीच कोणी दुष्ट दैत्य आला असावा, धर्मात विघ्न घालण्यासाठी; अन्यथा असे असू शकत नाही.'

त्वयैव कथितं सर्वं भवनिन्दारतेन वै प्रसंगाद्देवदेवस्य निर्गुणत्वं महात्मनः

हे सर्व देवांचा देव असलेल्या महात्म्याच्या निर्गुणत्वाबद्दल, तूच स्वतः, दुसऱ्यांची निंदा करण्याच्या वृत्तीने, सगळं सांगितलं होतंस.

बहुनात्र किमुक्तेन मयाद्यानुमितं महत् भवान्तरकृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य तु

इथे मी आणखी काय सांगू? आज मला कळलं की, दुसऱ्याने भव्यावर केलेली निंदा — जी मी ऐकली — हे मोठं पाप आहे.

श्रुत्वा निन्दां भवस्याथ तत्क्षणादेव संत्यजेत् स्वदेहं तं निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति

कोणी भव्याची निंदा ऐकली की, त्या क्षणीच स्वतःचं शरीर सोडावं; असं केल्याने, आपला देह संपवून, तो लवकरच शिवाच्या लोकात जातो.

यो वाचोत्पाटयेज्जिह्वां शिवनिन्दारतस्य तु त्रिः सप्तकुलमुद्धृत्य शिवलोकं स गच्छति

जो शिवाची निंदा करणाऱ्याची जीभ काढतो, तो एकवीस पिढ्या तारून, स्वतः शिवाच्या लोकात जातो.

आस्तां तावन्ममेच्छायाः क्षीरं प्रति सुराधमम् निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतत्कलेवरम्

आता माझ्या दूध मिळवण्याच्या इच्छेला थांबू दे; हे देवांमध्ये नीच, मी तुला शिवाच्या अस्त्राने मारून, हे शरीर सोडणार आहे.

पुरा मात्रा तु कथितं तथ्यमेव न संशयः पूर्वजन्मनि चास्माभिर् अपूजित इति प्रभुः

पूर्वी माझ्या आईने मला खरंच सांगितलं होतं, यात शंका नाही, की मागच्या जन्मी आपण प्रभूची पूजा केली नव्हती.

एवमुक्त्वा तु तं देवम् उपमन्युरभीतवत् शक्रं चक्रे मतिं हन्तुम् अथर्वास्त्रेण मन्त्रवित्

असं म्हणून, उपमन्न्यूनं निर्भयपणे त्या देवाला (इंद्राला) मारण्याचा निश्चय केला, कारण तो मंत्रात पारंगत होता आणि अथर्वास्त्राचा उपयोग करणार होता.

भस्माधारान्महातेजा भस्ममुष्टिं प्रगृह्य च अथर्वास्त्रं ततस्तस्मै ससर्ज च ननाद च

महातेजस्वी, अंगावर भस्म लावलेला उपमन्न्यू, भस्माची मूठ घेऊन, अथर्वास्त्राच्या जोरावर त्याच्यावर सोडली आणि मोठ्याने गर्जना केली.

दग्धुं स्वदेहम् आग्नेयीं ध्यात्वा वै धारणां तदा अतिष्ठच्च महातेजाः शुष्केन्धनमिवाव्ययः

आपलं शरीर जाळण्यासाठी, त्याने अग्नीच्या ध्यानात मन लावलं आणि तो महातेजस्वी, कोरड्या इंधनासारखा, अचल उभा राहिला.

एवं व्यवसिते विप्रे भगवान्भगनेत्रहा वारयामास सौम्येन धारणां तस्य योगिनः

त्या ब्राह्मणाने असा निश्चय केला असता, भगवंत, भगाचे नेत्र हिरावणारा, त्या योग्याच्या ध्यानाला सौम्यपणे थांबवतो.

अथर्वास्त्रं तदा तस्य संहृतं चन्द्रकेण तु कालाग्निसदृशं चेदं नियोगान्नन्दिनस् तथा

त्या वेळी नंदीच्या आज्ञेने आणि चंद्रकाच्या हस्ते, काळाग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेलं अथर्वास्त्र मागे घेण्यात आलं.

स्वरूपमेव भगवान् आस्थाय परमेश्वरः दर्शयामास विप्राय बालेन्दुकृतशेखरम्

परमेश्वराने स्वतःचं खरे रूप धारण करून, चंद्रकोर मुकुट घातलेलं, त्या ब्राह्मणाला दर्शन दिलं.

क्षीरधारासहस्रं च क्षीरोदार्णवमेव च दध्यादेरर्णवं चैव घृतोदार्णवमेव च

तो हजारो दूधाच्या धारांनी, दूधाच्या समुद्राने, दह्याच्या समुद्राने आणि तुपाच्या समुद्राने सर्व बाजूंनी वेढलेला उभा होता.

फलार्णवं च बालस्य भक्ष्यभोज्यार्णवं तथा अपूपगिरयश्चैव तथातिष्ठन् समन्ततः

त्या मुलासाठी फळांचा समुद्र, खाण्यापिण्याच्या पदार्थांचा समुद्र, आणि गोड पदार्थांचे डोंगर, सगळीकडे उभे होते.

उपमन्युमुवाच सस्मितो भगवान्बन्धुजनैः समावृतम् गिरिजाम् अवलोक्य सस्मितां सघृणं प्रेक्ष्यतु तं तदा घृणी

भगवंत हसत, आप्तजनांनी वेढलेल्या उपमन्न्युला म्हणाले; गिरीजेला करुणेने हसताना पाहून, त्यांनी त्याच्याकडे प्रेमाने पाहिलं.

भुङ्क्ष्व भोगान्यथाकामं बान्धवैः पश्य वत्स मे

माझ्या बाळा, आपल्या आप्तांसह मनासारखे सर्व सुख उपभोग आणि पाहा.

मया पुत्रीकृतो ऽस्यद्य दत्तः क्षीरोदधिस् तथा मधुनश्चार्णवश्चैव दध्नश्चार्णव एव च

आज मी तुला माझा मुलगा केलं आहे; तुला दूधाचा समुद्र, मधाचा समुद्र आणि दह्याचा समुद्र दिला आहे.

आज्योदनार्णवश्चैव फललेह्यार्णवस् तथा अपूपगिरयश्चैव भक्ष्यभोज्यार्णवः पुनः

तुपाचा समुद्र, फळांचा आणि गोड पदार्थांचा समुद्र, गोड पदार्थांचे डोंगर, आणि पुन्हा खाण्यापिण्याच्या पदार्थांचा समुद्रही तुला दिला आहे.

पिता तव महादेवः पिता वै जगतां मुने माता तव महाभागा जगन्माता न संशयः

मुनिवर, तुझे वडील म्हणजे महादेव, हे सगळ्या जगाचे वडील आहेत. आणि तुझी आई, हे भाग्यशाली, ती जगाची आई आहे—याबद्दल काहीही शंका नाही.

अमरत्वं मया दत्तं गाणपत्यं च शाश्वतम् वरान्वरय दास्यामि नात्र कार्या विचारणा

मी तुला अमरत्व आणि गणाधिपतीपद कायमचे दिले आहे. आणखी काही वर माग, मी नक्कीच देईन—इथे काहीही संकोच करू नकोस.

एवमुक्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्य तम् आघ्राय मूर्धनि विभुर् ददौ देव्यास्तदा भवः

असं म्हणून महादेवांनी त्याला हातांनी जवळ घेतलं, डोक्यावरून श्वास घेतला आणि मग देवीसोबत त्याला आशीर्वाद दिला.

देवी तनयमालोक्य ददौ तस्मै गिरीन्द्रजा योगैश्वर्यं तदा तुष्टा ब्रह्मविद्यां द्विजोत्तमाः

देवीने आपल्या मुलाकडे पाहून, प्रसन्न होऊन त्याला योगशक्ती आणि ब्रह्मविद्या दिली, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.

सो ऽपि लब्ध्वा वरं तस्याः कुमारत्वं च सर्वदा तुष्टाव च महादेवं हर्षगद्गदया गिरा

तिला मिळालेला वर आणि कायमचं कुमारपण मिळाल्यावर, त्याने आनंदाने गदगदलेल्या शब्दांनी महादेवाची स्तुती केली.

वरयामास च तदा वरेण्यं विरजेक्षणम् कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रणिपत्य पुनः पुनः

मग त्याने हात जोडून, पुन्हा पुन्हा नमस्कार करून, त्या पवित्र आणि निर्मळ नेत्र असलेल्या प्रभूला आणखी एक वर मागितला.