लिङ्गपुराणम्

मां च नारायणं वापि ब्रह्माणम् अपि पुत्रक यजन्ति यज्ञैर्वा विप्रैर् अग्रे पूज्यो भविष्यसि

माझी, नारायणाची किंवा ब्रह्म्याची पूजा जरी यज्ञांनी ब्राह्मणांनी केली, तरी प्रथम तुझीच पूजा व्हायला हवी, मुला.

त्वाम् अनभ्यर्च्य कल्याणं श्रौतं स्मार्तं च लौकिकम् कुरुते तस्य कल्याणम् अकल्याणं भविष्यति

जो कोणी तुझी पूजा न करता श्रौत, स्मार्त किंवा लौकिक कर्म करतो, त्याचे शुभ अशुभात बदलून जाईल.

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चैव गजानन सम्पूज्य सर्वसिद्ध्यर्थं भक्ष्यभोज्यादिभिः शुभैः

ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र यांनी, हे गजानना, सर्व सिद्धीसाठी, शुद्ध अन्नपानादिकांनी तुझी पूजा करावी.

त्वां गन्धपुष्पधूपाद्यैर् अनभ्यर्च्य जगत्त्रये देवैरपि तथान्यैश् च लब्धव्यं नास्ति कुत्रचित्

सुगंध, फुले, धूप वगैरे अर्पण करून तुझी पूजा न करता, तिन्ही लोकांत देवांनी किंवा इतर कुणीही तुला कुठेच प्राप्त करू शकत नाही.

अभ्यर्चयन्ति ये लोका मानवास्तु विनायकम् ते चार्चनीयाः शक्राद्यैर् भविष्यन्ति न संशयः

जे लोक किंवा माणसं विनायकाची भक्ती करतात, त्यांना इंद्रासारख्या देवांनी देखील पूजावं लागेल, यात काहीच शंका नाही.

अजं हरिं च मां वापि शक्रमन्यान्सुरानपि विघ्नैर् बाधयसि त्वां चेन् नार्चयन्ति फलार्थिनः

जे फळाच्या इच्छेने तुझी पूजा करत नाहीत, त्यांना तू अडथळे आणतोस, मग ते अजन्मा ब्रह्मा असो, हरि असो, मी असो, इंद्र असो किंवा इतर देव असोत.

ससर्ज च तदा विघ्नगणं गणपतिः प्रभुः गणैः सार्धं नमस्कृत्वाप्य् अतिष्ठत्तस्य चाग्रतः

मग त्या वेळी गणपती प्रभूंनी अडथळ्यांचा समूह निर्माण केला आणि आपल्या गणांसह वंदन करून त्याच्या समोर उभा राहिला.

तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् पूजयन्ति गणेश्वरम् दैत्यानां धर्मविघ्नं च चकारासौ गणेश्वरः

त्या वेळेपासून या जगात लोक गणेश्वराची पूजा करतात; आणि गणेश्वराने दैत्यांच्या धर्मात अडथळे निर्माण केले.

एतद्वः कथितं सर्वं स्कन्दाग्रजसमुद्भवम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा सुखीभवेत्

स्कंदाच्या मोठ्या भावाच्या जन्माबद्दल सगळं मी तुम्हाला सांगितलं; जो कोणी हे वाचेल, ऐकेल किंवा इतरांना ऐकवेल, तो नक्कीच सुखी होईल.

नृत्यारम्भः कथं शंभोः किमर्थं वा यथातथम् वक्तुमर्हसि चास्माकं श्रुतः स्कन्दाग्रजोद्भवः

शंभूंचं नृत्य कसं सुरू झालं आणि त्यामागचं कारण काय, हे आम्हाला खरीखुरीपणे सांग, कारण स्कंदाच्या मोठ्या भावाच्या जन्माची कथा आम्ही ऐकली आहे.

दारुको ऽसुरसम्भूतस् तपसा लब्धविक्रमः सूदयामास कालाग्निर् इव देवान्द्विजोत्तमान्

दारुक हा असुरांपासून जन्मलेला होता, त्याने तप करून मोठं बळ मिळवलं आणि काळाग्नीप्रमाणे देवांना व श्रेष्ठ ब्राह्मणांना मारू लागला.

दारुकेण तदा देवास् ताडिताः पीडिता भृशम् ब्रह्माणं च तथेशानं कुमारं विष्णुमेव च

दारुकाने त्या वेळी देव, ब्रह्मा, ईशान, कुमार आणि अगदी विष्णू यांनाही जबरदस्त त्रास दिला.

यममिन्द्रमनुप्राप्य स्त्रीवध्य इति चासुरः स्त्रीरूपधारिभिः स्तुत्यैर् ब्रह्माद्यैर्युधि संस्थितैः

त्या असुराने यम आणि इंद्राकडे जाऊन 'स्त्रीहंता' अशी उपाधी मिळवली आणि स्त्रीरूप धारण करून, युद्धासाठी सज्ज असलेल्या ब्रह्मादिक देवांनी त्याची स्तुती केली.

बाधितास्तेन ते सर्वे ब्रह्माणं प्राप्य वै द्विजाः विज्ञाप्य तस्मै तत्सर्वं तेन सार्धमुमापतिम्

त्याच्या त्रासामुळे सगळे जण, हे द्विजश्रेष्ठ, ब्रह्माकडे गेले आणि त्याच्यासह उमापतीलाही सर्व काही सांगितलं.

सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वे पितामहपुरोगमाः ब्रह्मा प्राप्य च देवेशं प्रणम्य बहुधा नतः

सर्वजण, ब्रह्मा पुढे राहून, त्याच्याकडे गेले आणि स्तुती केली; ब्रह्माने देखील देवाधिदेवाकडे जाऊन अनेक प्रकारे वंदन केलं.

दारुणो भगवान्दारुः पूर्वं तेन विनिर्जिताः निहत्य दारुकं दैत्यं स्त्रीवध्यं त्रातुमर्हसि

दारुक हा भयंकर असुर आधी त्यांना जिंकून गेला होता; म्हणून, तू दारुक या दैत्याचा, स्त्रीहत्येचा वध करून आमचं रक्षण करावं.

विज्ञप्तिं ब्रह्मणः श्रुत्वा भगवान् भगनेत्रहा देवीमुवाच देवेशो गिरिजां प्रहसन्निव

ब्रह्माची विनंती ऐकून, भगानेत्रहारी भगवान, देवाधिदेव, हसत हसत गिरिजेला म्हणाले.

भवतीं प्रार्थयाम्यद्य हिताय जगतां शुभे वधार्थं दारुकस्यास्य स्त्रीवध्यस्य वरानने

हे शुभे, आज मी तुझी विनंती करतो, या जगाच्या कल्याणासाठी, सुंदर मुखवाली, या स्त्रीहंता दारुकाचा वध करण्यासाठी.

अथ सा तस्य वचनं निशम्य जगतो ऽरणिः विवेश देहे देवस्य देवेशी जन्मतत्परा

मग ती, जगाची आधार असलेली देवी, त्याचे शब्द ऐकून, जन्मासाठी सज्ज होऊन, देवाच्या देहात प्रवेशली.

एकेनांशेन देवेशं प्रविष्टा देवसत्तमम् न विवेद तदा ब्रह्मा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः

ती देवी एक अंश घेऊन देवाधिदेवाच्या, श्रेष्ठ देवाच्या देहात प्रवेशली; त्या वेळी ब्रह्मा किंवा इंद्रासह इतर देवांना हे कळलंच नाही.

गिरिजां पूर्ववच्छंभोर् दृष्ट्वा पार्श्वस्थितां शुभाम् मायया मोहितस्तस्याः सर्वज्ञो ऽपि चतुर्मुखः

गिरिजा पूर्वीप्रमाणे शंभूच्या बाजूला उभी आहे हे पाहून, शुभ्र आणि सुंदर असलेल्या तिच्या मायेमुळे, सर्वज्ञ चारमुख ब्रह्माही भ्रमित झाला.

सा प्रविष्टा तनुं तस्य देवदेवस्य पार्वती कण्ठस्थेन विषेणास्य तनुं चक्रे तदात्मनः

त्या वेळी पार्वतीने त्या देवाधिदेवाच्या देहात प्रवेश केला आणि गळ्यातील विषामुळे ती देह तिच्या स्वतःच्या स्वरूपात बदलली.

तां च ज्ञात्वा तथाभूतां तृतीयेनेक्षणेन वै ससर्ज कालीं कामारिः कालकण्ठीं कपर्दिनीम्

ती अशी रूपांतरित झालेली पाहून, कामाचा शत्रू असलेल्या शंकराने तिसऱ्या डोळ्याने पाहून काळकंठी, जटाधारी अशी काळी देवी निर्माण केली.

जाता यदा कालिमकालकण्ठी जाता तदानीं विपुला जयश्रीः देवेतराणामजयस्त्वसिद्ध्या तुष्टिर्भवान्याः परमेश्वरस्य

काळकंठी काळी प्रकट होताच, देवांना मोठा विजय आणि कीर्ती मिळाली, देवांशिवाय इतरांचा पराभव झाला आणि भवानी व परमेश्वर दोघेही संतुष्ट झाले.

जातां तदानीं सुरसिद्धसंघा दृष्ट्वा भयाद् दुद्रुवुर् अग्निकल्पाम् कालीं गरालंकृतकालकण्ठीम् उपेन्द्रपद्मोद्भवशक्रमुख्याः

ती अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, गळ्यात विषाचा काळा डाग असलेली काळी देवी जन्मली, हे पाहून उपेंद्र, कमळातून जन्मलेला ब्रह्मा, इंद्र आणि इतर सर्व देव, सिद्ध, घाबरून पळून गेले.

तथैव जातं नयनं ललाटे सितांशुलेखा च शिरस्युदग्रा कण्ठे करालं निशितं त्रिशूलं करे करालं च विभूषणानि

तिच्या कपाळावर एक डोळा प्रकट झाला, डोक्यावर चंद्रकोर तेजाने चमकत होती, गळ्यात आणि हातात भयंकर त्रिशूळ होते, आणि अंगावर भयंकर दागिने झळकत होते.

सार्धं दिव्यांबरा देव्याः सर्वाभरणभूषिताः सिद्धेन्द्रसिद्धाश् च तथा पिशाचा जज्ञिरे पुनः

त्या देवीसोबत, दिव्य वस्त्रांनी व सर्व अलंकारांनी सजलेले सिद्धांचे प्रमुख, इतर सिद्ध आणि पिशाच्च पुन्हा जन्मले.

आज्ञया दारुकं तस्याः पार्वत्याः परमेश्वरी दानवं सूदयामास सूदयन्तं सुराधिपान्

त्या पार्वतीच्या आज्ञेने, परमेश्वरीने, देवांचे शत्रू दारुक दानव, जो देवाधिपतींना मारत होता, त्याचा वध केला.

संरंभातिप्रसंगाद् वै तस्याः सर्वमिदं जगत् क्रोधाग्निना च विप्रेन्द्राः संबभूव तदातुरम्

तिच्या प्रचंड संतापामुळे आणि अस्वस्थतेमुळे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, साऱ्या जगाला तिच्या रागाच्या ज्वाळांनी त्रस्त केले.