लिङ्गपुराणम्

अविमुक्ते सुखासीनं प्रणम्य वृषभध्वजम् अपृच्छत्क्षेत्रमाहात्म्यं भवानी हर्षितानना

अविमुक्त क्षेत्रात सुखाने बसलेल्या वृषध्वजाला भवानीने आनंदाने वंदन केले आणि त्या क्षेत्राचे महात्म्य विचारले.

अथाहार्धेन्दुतिलकः क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् अविमुक्तस्य माहात्म्यं विस्तराच्छक्यते नहि

मग चंद्रकोरी धारण करणाऱ्या भगवानांनी त्या क्षेत्राचे श्रेष्ठ महात्म्य सांगितले, 'अविमुक्ताचे महात्म्य विस्ताराने सांगता येणार नाही.'

वक्तुं मया सुरेशानि ऋषिसंघाभिपूजितम् किं मया वर्ण्यते देवी ह्य् अविमुक्तफलोदयः

'हे देवांची राणी, ऋषीगणांनी पूजिलेल्या या क्षेत्राचे महात्म्य मी कसे सांगू? अविमुक्त फळ देणारे आहे.'

पापिनां यत्र मुक्तिः स्यान् मृतानाम् एकजन्मना अन्यत्र तु कृतं पापं वाराणस्यां व्यपोहति

'जिथे पापी लोकही एकाच जन्मात मृत्यूनंतर मुक्ती मिळवतात; इतरत्र केलेले पाप फक्त वाराणसीतच नष्ट होते.'

वाराणस्यां कृतं पापं पैशाच्यनरकावहम् कृत्वा पापसहस्राणि पिशाचत्वं वरं नृणाम्

'वाराणसीत केलेले पाप पिशाच्च आणि नरक यात नेते; पण माणसांसाठी हजारो पापे केली तरी पिशाच्च होणेच बरे.'

न तु शक्रसहस्रत्वं स्वर्गे काशीपुरीं विना यत्र त्रिविष्टपो देवो यत्र विश्वेश्वरो विभुः

'स्वर्गात हजारो इंद्रपद मिळाले तरी ते काशी नगरीसारखे नाही, जिथे त्रैलोक्याचा देव आणि सर्वव्यापी भगवान वास करतात.'

ओंकारेशः कृत्तिवासा मृतानां न पुनर्भवः उक्त्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं संक्षेपाच्छशिशेखरः

'जिथे ओंकारेश्वर, कातडी वस्त्रधारी भगवान वास करतात, तिथे मृतांना पुन्हा जन्म नाही.' असे म्हणून चंद्रशेखराने त्या क्षेत्राचे महात्म्य संक्षिप्त सांगितले.

दर्शयामास चोद्यानं परित्यज्य गणेश्वरान् तत्रैव भगवान् जातो गजवक्त्रो विनायकः

त्यांनी बगिचा दाखवला आणि गणेश्वरांना सोडून, तिथेच भगवान गजमुख विनायक म्हणून प्रकट झाले.

दैत्यानां विघ्नरूपार्थम् अविघ्नाय दिवौकसाम् एतद्वः कथितं सर्वं कथासर्वस्वमुत्तमम्

दैत्यांसाठी अडथळा निर्माण करण्यासाठी आणि देवांचे विघ्न दूर करण्यासाठी, ही सर्व कथा—सर्वोत्कृष्ट सार—तुम्हाला सांगितली आहे.

यथाश्रुतं मया सर्वं प्रसादाद्वः सुशोभनम्

मी ऐकलेले सर्व काही तुमच्या कृपेने मला उमगले आहे आणि ते अत्यंत सुंदर आहे.

कथं विनायको जातो गजवक्त्रो गणेश्वरः कथं प्रभावस्तस्यैवं सूत वक्तुमिहार्हसि

विनायक, जो गणांचा स्वामी आहे, त्याचा हत्तीमुख कसा झाला? त्याची तेजस्विता कशी निर्माण झाली? सूत, हे सर्व इथे सांगावे.

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समेत्य ते धर्मविघ्नं तदा कर्तुं दैत्यानामभवन्द्विजाः

याच वेळी, इंद्र आणि उपेंद्रासह सर्व देवता एकत्र आले आणि दैत्यांच्या अधार्मिक कर्मांना अडथळा आणण्यासाठी त्यांनी योजना आखली.

असुरा यातुधानाश् च राक्षसाः क्रूरकर्मिणः तामसाश् च तथा चान्ये राजसाश् च तथा भुवि

असुर, यातुधान, क्रूर कर्म करणारे राक्षस, तसेच तमोगुणी आणि राजोगुणी इतरही पृथ्वीवर होते.

अविघ्नं यज्ञदानाद्यैः समभ्यर्च्य महेश्वरम् ब्रह्माणं च हरिं विप्रा लब्धेप्सितवरा यतः

त्यांनी यज्ञ, दान आणि इतर उपासनेतून महेश्वर, ब्रह्मा आणि हरि यांची अखंड भक्तीपूर्वक पूजा केली आणि आपल्या इच्छित वरांची प्राप्ती केली.

ततो ऽस्माकं सुरश्रेष्ठाः सदा विजयसंभवः तेषां ततस्तु विघ्नार्थम् अविघ्नाय दिवौकसाम्

म्हणून, हे देवश्रेष्ठ, आमचा नेहमी विजय निश्चित होता; पण त्यांना अडथळे यावेत आणि स्वर्गवासींच्या कार्यात विघ्न येऊ नये म्हणून—

पुत्रार्थं चैव नारीणां नराणां कर्मसिद्धये विघ्नेशं शङ्करं स्रष्टुं गणपं स्तोतुमर्हथ

स्त्रियांना पुत्रप्राप्तीसाठी आणि पुरुषांना कर्मसिद्धीसाठी, तुम्ही विघ्नेश शंकराचा निर्माण करावा आणि त्याची स्तुती करावी.

इत्युक्त्वान्योन्यमनघं तुष्टुवुः शिवमीश्वरम् नमः सर्वात्मने तुभ्यं सर्वज्ञाय पिनाकिने

अशा प्रकारे एकमेकांशी बोलून, त्यांनी शिवाची स्तुती केली: 'सर्वांच्या आत्म्यास, सर्वज्ञ, पिनाकधारी, तुला नमस्कार.'

अनघाय विरिञ्चाय देव्याः कार्यार्थदायिने अकायायार्थकायाय हरेः कायापहारिणे

दोषरहित, विरिंची, देवीच्या कार्याचे फळ देणारा, देह नसलेला आणि अर्थपूर्ण देह असलेला, हरिच्या देहाचा नाश करणारा, तुला नमस्कार.

कायान्तस्थामृताधारमण्डलावस्थिताय ते कृतादिभेदकालाय कालवेगाय ते नमः

शरीरातील अमृतमंडलात वास करणारा, सृष्टीच्या विभागांना वेगळे करणारा, काळाच्या वेगासारखा, तुला नमस्कार.

कालाग्निरुद्ररूपाय धर्माद्यष्टपदाय च कालीविशुद्धदेहाय कालिकाकारणाय ते

काळाग्निरुद्र रूप असणारा, धर्मादी आठ पायऱ्यांचा आधार असणारा, काळीसारखा शुद्ध देह असणारा, काळीचा कारण असणारा, तुला नमस्कार.

कालकण्ठाय मुख्याय वाहनाय वराय ते अंबिकापतये तुभ्यं हिरण्यपतये नमः

काळकंठ, श्रेष्ठ, वाहन, उत्तम, अंबिकेचा स्वामी, सुवर्णाचा स्वामी, तुला नमस्कार.

हिरण्यरेतसे चैव नमः शर्वाय शूलिने कपालदण्डपाशासिचर्माङ्कुशधराय च

सुवर्णवीर्य असलेला, शर्व, त्रिशूलधारी, कवटी, दंड, पाश, तलवार, कातडी आणि अंकुश धारण करणारा, तुला नमस्कार.

पतये हैमवत्याश् च हेमशुक्लाय ते नमः पीतशुक्लाय रक्षार्थं सुराणां कृष्णवर्त्मने

हैमवतीचा स्वामी, सोन्यासारखा शुभ्र, पिवळट शुभ्र, देवांच्या रक्षणासाठी, कृष्ण मार्ग असणारा, तुला नमस्कार.

पञ्चमाय महापञ्चयज्ञिनां फलदाय च पञ्चास्यफणिहाराय पञ्चाक्षरमयाय ते

पंचम, पाच महायज्ञ करणाऱ्यांना फळ देणारा, पाच तोंडांचा आणि सर्पमाळा घालणारा, पाच अक्षरांनी बनलेला, तुला नमस्कार.

पञ्चधा पञ्चकैवल्यदेवैरर्चितमूर्तये पञ्चाक्षरदृशे तुभ्यं परात्परतराय ते

पंचरूप, पाच कैवल्य प्राप्त देवांनी पूजिला जाणारा, पाच अक्षरांचा दृष्टी असणारा, परात्पर, तुला नमस्कार.

षोडशस्वरवज्राङ्गवक्त्रायाक्षयरूपिणे कादिपञ्चकहस्ताय चादिहस्ताय ते नमः

षोडश स्वरांसारखे वज्रासारखे अंग व मुख असलेला, अक्षय रूप असणारा, 'क' पासून पाच हात असलेला, आदिहस्त असणारा, तुला नमस्कार.

टादिपादाय रुद्राय तादिपादाय ते नमः पादिमेण्ढ्राय यद्यङ्गधातुसप्तकधारिणे

'ट' पासून पाय असलेला रुद्र, 'त' पासून पाय असलेला, पाय हे आधार असलेला, शरीरातील सात धातू धारण करणारा, तुला नमस्कार.

शान्तात्मरूपिणे साक्षात् क्षदन्तक्रोधिने नमः लवरेफहलाङ्गाय निरङ्गाय च ते नमः

शांतस्वभाव असलेल्या, काम आणि रागाचा नाश करणाऱ्या, 'ल', 'र' आणि 'फ' या अक्षरांचा अर्थ असलेल्या, आणि कोणतेही अवयव नसलेल्या तुला माझा नमस्कार.

सर्वेषाम् एव भूतानां हृदि निःस्वनकारिणे भ्रुवोर् अन्ते सदा सद्भिर् दृष्टायात्यन्तभानवे

सर्व जीवांच्या हृदयात अंतरध्वनी निर्माण करणाऱ्या, भुवयांच्या टोकाशी ज्ञानी लोकांना नेहमीच दिसणाऱ्या त्या परम तेजस्वी तुला नमस्कार.