लिङ्गपुराणम्

देवदुन्दुभयो नेदुर् ननृतुश्चाप्सरोगणाः वेदाश् च मूर्तिमन्तस्ते प्रणेमुस्तं महेश्वरम्

देवांचे डोल वाजले, अप्सरांचा समूह नाचू लागला आणि साकाररूप वेदांनी त्या महेश्वराला वंदन केले.

ब्रह्मणा मुनिभिः सार्धं देवदेवमुमापतिम् देवो ऽपि देवीमालोक्य सलज्जां हिमशैलजाम्

ब्रह्मा आणि ऋषींसह देवांचा देव, उमा-पती, हिमालयकन्येला देवापुढे लाजलेली पाहत होता.

न तृप्यत्यनवद्याङ्गी सा च देवं वृषध्वजम् वरदो ऽस्मीति तं प्राह हरिं सो ऽप्याह शङ्करम्

तो तिच्या निर्दोष रूपाकडे पाहून तृप्त होत नव्हता, आणि तीही वृषध्वज देवाकडे पाहत होती. तिने हरिला, "मी तुला वर देते," असे सांगितले आणि त्याने शंकराला उद्देशून बोलले.

त्वयि भक्तिः प्रसीदेति ब्रह्माख्यां च ददौ तु सः ततस्तु पुनरेवाह ब्रह्मा विज्ञापयन्प्रभुम्

"तुझ्यावर भक्ती वाढू दे," असे म्हणून त्याने त्याला ब्रह्मा हे नाव दिले. मग पुन्हा ब्रह्मा प्रभूला विनंती करू लागला.

हविर्जुहोमि वह्नौ तु उपाध्यायपदे स्थितः ददासि मम यद्याज्ञां कर्तव्यो ह्यकृतो विधिः

"मी अग्नीत आहुती देतो, उपाध्यायाच्या भूमिकेत आहे. तुझी आज्ञा मिळाली तर न केलेला विधी आता करावा का?"

तमाह शङ्करो देवं देवदेवो जगत्पतिः यद्यदिष्टं सुरश्रेष्ठ तत्कुरुष्व यथेप्सितम्

शंकर, देवांचा देव आणि विश्वाचा स्वामी, म्हणाले, "देवतांमध्ये श्रेष्ठ, तुला जे हवे ते कर."

कर्तास्मि वचनं सर्वं देवदेव पितामह ततः प्रणम्य हृष्टात्मा ब्रह्मा लोकपितामहः

"देवांचा देव, पितामह, मी तुझ्या आज्ञेप्रमाणे सर्व काही करीन," असे म्हणून ब्रह्मा, लोकांचा पितामह, आनंदाने वाकला.

हस्तं देवस्य देव्याश् च युयोज परमं प्रभुः ज्वलनश् च स्वयं तत्र कृताञ्जलिरुपस्थितः

त्या परमेश्वराने देवी आणि देवाचे हात एकत्र जोडले; आणि अग्निदेव स्वतः तिथे हात जोडून उभे राहिले.

श्रौतैरेतैर्महामन्त्रैर् मूर्तिमद्भिर् उपस्थितैः यथोक्तविधिना हुत्वा लाजानपि यथाक्रमम्

त्या उपस्थित वेदमंत्रांनी आणि सांगितलेल्या विधीप्रमाणे, त्याने लाह्या अग्नीत टाकल्या.

आनीतान्विष्णुना विप्रान् सम्पूज्य विविधैर्वरैः त्रिश् च तं ज्वलनं देवं कारयित्वा प्रदक्षिणम्

विष्णूने आणलेल्या ब्राह्मणांना विविध वस्तू देऊन सन्मान केला आणि मग त्या अग्निदेवाची तीन वेळा प्रदक्षिणा घातली.

मुक्त्वा हस्तसमायोगं सहितैः सर्वदैवतैः सुरैश् च मानवैः सर्वैः प्रहृष्टेनान्तरात्मना

हात सोडून, सर्व देव, इतर देवता आणि माणसे, सर्वांनी अंतःकरणात आनंद मानला.

ननाम भगवान्ब्रह्मा देवदेवमुमापतिम् ततः पाद्यं तयोर् दत्त्वा शंभोराचमनं तथा

मग भगवंत ब्रह्मदेवांनी देवांचा देव, उमा-पती शंभू यांना वंदन केले आणि त्यांना पाय धुण्याचे पाणी व आचमनासाठी पाणी अर्पण केले.

मधुपर्कं तथा गां च प्रणम्य च पुनः शिवम् अतिष्ठद्भगवान्ब्रह्मा देवैरिन्द्रपुरोगमैः

त्यांनी मधुपर्क आणि गायही अर्पण केली, पुन्हा एकदा शिवाला वंदन करून ब्रह्मदेव सर्व देवांसह, इंद्रासह, तिथे उभे राहिले.

भृग्वाद्यमुनयः सर्वे चाक्षतैस्तिलतण्डुलैः सूर्यादयः समभ्यर्च्य तुष्टुवुर्वृषभध्वजम्

भृगु वगैरे सर्व ऋषी आणि सूर्यादी देवांनी अक्षता, तीळ आणि तांदूळ याने वृषध्वजाचे पूजन केले आणि त्याची स्तुती केली.

शिवः समाप्य देवोक्तं वह्निमारोप्य चात्मनि तया समागतो रुद्रः सर्वलोकहिताय वै

शिवाने देवांनी सांगितलेली सर्व पूजा पूर्ण केली, अग्नी आपल्या अंतरात्म्यात ठेवला आणि त्या देवीशी एकरूप झाला, सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि भवोद्वाहं शुचिस्मितः श्रावयेद्वा द्विजाञ्छुद्धान् वेदवेदाङ्गपारगान्

जो कोणी हा भवाचा विवाह वाचतो, ऐकतो किंवा शुद्ध, वेद-वेदांग जाणणाऱ्या ब्राह्मणांना ऐकवतो, तो शुद्ध हास्याने—

स लब्ध्वा गाणपत्यं च भवेन सह मोदते यत्रायं कीर्त्यते विप्रैस् तावदास्ते तदा भवः

तो गणपतीची कृपा मिळवतो आणि भवासोबत आनंद अनुभवतो; जिथे हे विद्वानांनी सांगितले जाते, तिथे भव स्वतः वास करतो.

तस्मात् सम्पूज्य विधिवत् कीर्तयेन्नान्यथा द्विजाः उद्वाहे च द्विजेन्द्राणां क्षत्रियाणां द्विजोत्तमाः

म्हणून, द्विजांनो, योग्य रीतीने पूजा करूनच हे वाचावे, आणि दुसऱ्या प्रकारे कधीही सांगू नये, ब्राह्मण व क्षत्रियांच्या विवाहप्रसंगी हेच म्हणावे.

कीर्तनीयमिदं सर्वं भवोद्वाहमनुत्तमम् कृतोद्वाहस्तदा देव्या हैमवत्या वृषध्वजः

हा भवाच्या विवाहाचा सर्वोत्कृष्ट व अद्वितीय प्रसंग सर्वांनी सांगावा; त्यावेळी वृषध्वजाने हिमालयकन्या देवीशी विवाह केला.

सगणो नन्दिना सार्धं सर्वदेवगणैर्वृतः पुरीं वाराणसीं दिव्याम् आजगाम महाद्युतिः

आपल्या गणांसह, नंदी आणि सर्व देवगणांसह, तेजस्वी भगवान दिव्य वाराणसी नगरीत गेले.

अविमुक्ते सुखासीनं प्रणम्य वृषभध्वजम् अपृच्छत्क्षेत्रमाहात्म्यं भवानी हर्षितानना

अविमुक्त क्षेत्रात सुखाने बसलेल्या वृषध्वजाला भवानीने आनंदाने वंदन केले आणि त्या क्षेत्राचे महात्म्य विचारले.

अथाहार्धेन्दुतिलकः क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् अविमुक्तस्य माहात्म्यं विस्तराच्छक्यते नहि

मग चंद्रकोरी धारण करणाऱ्या भगवानांनी त्या क्षेत्राचे श्रेष्ठ महात्म्य सांगितले, 'अविमुक्ताचे महात्म्य विस्ताराने सांगता येणार नाही.'

वक्तुं मया सुरेशानि ऋषिसंघाभिपूजितम् किं मया वर्ण्यते देवी ह्य् अविमुक्तफलोदयः

'हे देवांची राणी, ऋषीगणांनी पूजिलेल्या या क्षेत्राचे महात्म्य मी कसे सांगू? अविमुक्त फळ देणारे आहे.'

पापिनां यत्र मुक्तिः स्यान् मृतानाम् एकजन्मना अन्यत्र तु कृतं पापं वाराणस्यां व्यपोहति

'जिथे पापी लोकही एकाच जन्मात मृत्यूनंतर मुक्ती मिळवतात; इतरत्र केलेले पाप फक्त वाराणसीतच नष्ट होते.'

वाराणस्यां कृतं पापं पैशाच्यनरकावहम् कृत्वा पापसहस्राणि पिशाचत्वं वरं नृणाम्

'वाराणसीत केलेले पाप पिशाच्च आणि नरक यात नेते; पण माणसांसाठी हजारो पापे केली तरी पिशाच्च होणेच बरे.'

न तु शक्रसहस्रत्वं स्वर्गे काशीपुरीं विना यत्र त्रिविष्टपो देवो यत्र विश्वेश्वरो विभुः

'स्वर्गात हजारो इंद्रपद मिळाले तरी ते काशी नगरीसारखे नाही, जिथे त्रैलोक्याचा देव आणि सर्वव्यापी भगवान वास करतात.'

ओंकारेशः कृत्तिवासा मृतानां न पुनर्भवः उक्त्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं संक्षेपाच्छशिशेखरः

'जिथे ओंकारेश्वर, कातडी वस्त्रधारी भगवान वास करतात, तिथे मृतांना पुन्हा जन्म नाही.' असे म्हणून चंद्रशेखराने त्या क्षेत्राचे महात्म्य संक्षिप्त सांगितले.

दर्शयामास चोद्यानं परित्यज्य गणेश्वरान् तत्रैव भगवान् जातो गजवक्त्रो विनायकः

त्यांनी बगिचा दाखवला आणि गणेश्वरांना सोडून, तिथेच भगवान गजमुख विनायक म्हणून प्रकट झाले.

दैत्यानां विघ्नरूपार्थम् अविघ्नाय दिवौकसाम् एतद्वः कथितं सर्वं कथासर्वस्वमुत्तमम्

दैत्यांसाठी अडथळा निर्माण करण्यासाठी आणि देवांचे विघ्न दूर करण्यासाठी, ही सर्व कथा—सर्वोत्कृष्ट सार—तुम्हाला सांगितली आहे.