लिङ्गपुराणम्

लीलयैव महासेनः प्रबलं तारकासुरम् बालो ऽपि विनिहत्यैको देवान् संतारयिष्यति

महासेन फक्त खेळातच, लहान असतानाही, बलाढ्य तारकासुराचा एकट्यानं पराभव करतो आणि देवांना तारतो.

एवम् उक्तस् तदा तेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना बृहस्पतिस् तथा सेन्द्रैर् देवैर् देवं प्रणम्य तम्

त्यावेळी ब्रह्मदेवाने असं सांगितल्यावर, बृहस्पती, इंद्र आणि इतर देवांनी त्या देवाला वंदन केलं.

मेरोः शिखरमासाद्य स्मरं सस्मार सुव्रतः स्मरणाद्देवदेवस्य स्मरो ऽपि सह भार्यया

तो पुण्यवान मेरूच्या शिखरावर पोहोचला आणि स्मराचं स्मरण केलं; देवांचा देव आठवला असता, स्मरही आपल्या पत्नीसमवेत तिथे आला.

रत्या समं समागम्य नमस्कृत्य कृताञ्जलिः सशक्रमाह तं जीवं जगज्जीवो द्विजोत्तमाः

रतीसोबत एकत्र येऊन, हात जोडून वाकून, त्याने इंद्रासह त्या जगाचा जीव असलेल्या देवाला, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, संबोधलं.

स्मृतो यद्भवता जीव सम्प्राप्तो ऽहं तवान्तिकम् ब्रूहि यन्मे विधातव्यं तमाह सुरपूजितः

तू मला आठवलंस म्हणून मी तुझ्या समोर आलो आहे; मला काय करावं लागेल ते सांग, असं देवांनी पूजिलेल्या त्याने म्हटलं.

तम् आह भगवाञ्छक्रः संभाव्य मकरध्वजम् शङ्करेणांबिकामद्य संयोजय यथासुखम्

मग इंद्राने, मदनाचा सन्मान करून, असं सांगितलं: 'आज शंकर आणि अंबिकेचं मनासारखं मिलन कर.'

तया स रमते येन भगवान् वृषभध्वजः तेन मार्गेण मार्गस्व पत्न्या रत्यानया सह

ज्या मार्गाने वृषध्वज भगवंत आपल्या पत्नीबरोबर रमतो, त्याच मार्गाने तूही रतीसोबत चाल.

सो ऽपि तुष्टो महादेवः प्रदास्यति शुभां गतिम् विप्रयुक्तस्तया पूर्वं लब्ध्वा तां गिरिजामुमाम्

मग महादेव प्रसन्न होऊन तुला शुभ स्थान देईल; पूर्वी तिला दूर गेल्यावर त्यानेच ती गिरिजा, उमा मिळवली.

एवमुक्तो नमस्कृत्य देवदेवं शचीपतिम् देवदेवाश्रमं गन्तुं मतिं चक्रे तया सह

असं सांगितल्यावर, शचीपती देवदेवाला वंदन करून, तो तिच्यासह देवांचा आश्रम गाठायला निघाला.

गत्वा तदाश्रये शंभोः सह रत्या महाबलः वसंतेन सहायेन देवं योक्तुमना भवत्

तेव्हा तो महाबळवान, रती आणि वसंताच्या मदतीने, शंभूच्या निवासस्थानी पोहोचून देवाला वश करण्याचा विचार करू लागला.

ततः सम्प्रेक्ष्य मदनं हसन् देवस् त्रियंबकः नयनेन तृतीयेन सावज्ञं तम् अवैक्षत

मग त्रिनेत्रधारी देवाने हसत मदनाकडे पाहिलं आणि तिसऱ्या डोळ्याने त्याच्याकडे तुच्छतेने नजर टाकली.

ततो ऽस्य नेत्रजो वह्निर् मदनं पार्श्वतः स्थितम् अदहत्तत्क्षणादेव ललाप करुणं रतिः

मग त्याच्या डोळ्यातून निघालेल्या अग्नीने जवळ उभ्या असलेल्या मदनाला क्षणात जाळून टाकलं; रतीने दुःखाने आक्रोश केला.

रत्याः प्रलापमाकर्ण्य देवदेवो वृषध्वजः कृपया परया प्राह कामपत्नीं निरीक्ष्य च

रतीचा आक्रोश ऐकून, वृषध्वज देवदेवाने, कामाच्या पत्नीला पाहून, मोठ्या दयेनं तिला बोलावलं.

अमूर्तो ऽपि ध्रुवं भद्रे कार्यं सर्वं पतिस्तव रतिकाले ध्रुवे भद्रे करिष्यति न संशयः

तो मूर्तिरहित असला तरी, हे सुभगे, तुझा पती संगाच्या वेळी सर्व कार्य नक्कीच करेल, यात शंका नाही.

यदा विष्णुश् च भविता वासुदेवो महायशाः शापाद्भृगोर्महातेजाः सर्वलोकहिताय वै

जेव्हा विष्णू, भृगूच्या शापामुळे, महायशस्वी वासुदेव होईल आणि सर्व लोकांच्या हितासाठी तेजस्वी बनेल—

तदा तस्य सुतो यश् च स पतिस्ते भविष्यति सा प्रणम्य तदा रुद्रं कामपत्नी शुचिस्मिता

त्या वेळी कामाची पत्नी, शुद्ध हास्य असलेली, आपल्या होणाऱ्या पतीला आणि पुत्राला घेऊन, रुद्राला वंदन करून नम्रपणे झुकली.

जगाम मदनं लब्ध्वा वसंतेन समन्विता

मदनाला मिळवून, वसंतासोबत ती निघून गेली.

तपसा च महादेव्याः पार्वत्या वृषभध्वज प्रीतिश् च भगवाञ्छर्वो वचनाद्ब्रह्मणस्तदा

महादेवी पार्वतीच्या तपामुळे, वृषध्वज, भगवंत शर्वा ब्रह्मदेवाच्या सांगण्यावरून प्रसन्न झाला.

हिताय चाश्रमाणां च क्रीडार्थं भगवान्भवः तदा हैमवतीं देवीम् उपयेमे यथाविधि

आश्रमातील लोकांच्या कल्याणासाठी आणि आनंदासाठी, त्या वेळी भव्याने सुवर्णसारख्या देवीशी योग्य पद्धतीने विवाह केला.

जगाम स स्वयं ब्रह्मा मरीच्याद्यैर्महर्षिभिः तपोवनं महादेव्याः पार्वत्याः पद्मसंभवः

कमळातून जन्मलेला ब्रह्मा, मरीचि आणि इतर महर्षींसह, महादेवी पार्वतीच्या तपोवनात गेला.

प्रदक्षिणीकृत्य च तां देवीं स जगतो ऽरणीम् किम् अर्थं तपसा लोकान् संतापयसि शैलजे

त्या देवीची प्रदक्षिणा करून, जगाचा आधार असलेल्या ब्रह्म्याने विचारले, 'हे शैलजेसुत, तू या तपाने लोकांना का त्रास देत आहेस?'

त्वया सृष्टं जगत्सर्वं मातस्त्वं मा विनाशय त्वं हि संधारयेल्लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा

हे माता, हे संपूर्ण जग तुझ्यामुळे निर्माण झाले आहे, कृपया त्याचा नाश करू नकोस. तुझ्या तेजानेच हे सर्व लोक टिकून आहेत.

सर्वदेवेश्वरः श्रीमान् सर्वलोकपतिर्भवः यस्य वै देवदेवस्य वयं किङ्करवादिनः

सर्व देवांचा स्वामी, तेजस्वी आणि सर्व लोकांचा अधिपती भवा, ज्यासाठी आम्ही देवांचे देव स्वतःला त्याचे सेवक मानतो.

स एवं परमेशानः स्वयं च वरयिष्यति वरदे येन सृष्टासि न विना यस्त्वयांबिके

तोच परमेश्वर स्वतः तुला वरणार आहे, वरदायिनी, ज्याने तुला निर्माण केले आणि तुझ्याशिवाय जो अस्तित्वात नाही, अंबिके.

वर्तते नात्र संदेहस् तव भर्त्ता भविष्यति इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य मुहुः सम्प्रेक्ष्य पार्वतीम्

यात काहीच शंका नाही, तोच तुझा पती होईल. असे सांगून, वारंवार वंदन करून त्याने पार्वतीकडे प्रेमाने पाहिले.

गते पितामहे देवो भगवान् परमेश्वरः जगामानुग्रहं कर्तुं द्विजरूपेण चाश्रमम्

पितामह निघून गेल्यावर, भगवंत परमेश्वर आपल्या कृपेने द्विजरूपात आश्रमात गेला.

सा च दृष्ट्वा महादेवं द्विजरूपेण संस्थितम् प्रतिभाद्यैः प्रभुं ज्ञात्वा ननाम वृषभध्वजम्

महादेवाला द्विजरूपात उभा पाहून, त्याच्या चिन्हांवरून प्रभू ओळखून, तिने वृषध्वजाला वंदन केले.

सम्पूज्य वरदं देवं ब्राह्मणच्छद्मनागतम् तुष्टाव परमेशानं पार्वती परमेश्वरम्

वर देणाऱ्या त्या देवाचे, ब्राह्मणाचे वेष घेऊन आलेल्या, पार्वतीने आदरपूर्वक पूजन केले आणि परमेश्वराचे स्तवन केले.

अनुगृह्य तदा देवीम् उवाच प्रहसन्निव कुलधर्माश्रयं रक्षन् भूधरस्य महात्मनः

त्यावेळी देवीला आशीर्वाद देऊन, तो हसत हसत बोलला आणि हिमालयाच्या घराण्याचा धर्म जपला.