लिङ्गपुराणम्

शुद्धस्फटिकसंकाशं सर्वाभरणभूषितम् अथ तं मनसा ध्यात्वा युक्तात्मा वै पितामहः

शुद्ध स्फटिकासारखा उजळ, सर्व अलंकारांनी शोभलेला, अशा त्या परमेश्वराचे पितामहाने एकाग्र मनाने ध्यान केले.

ववन्दे देवमीशानं सर्वेशं सर्वगं प्रभुम् ओमीशान नमस्ते ऽस्तु महादेव नमो ऽस्तु ते

त्याने ईशान, सर्वांचा स्वामी, सर्वत्र असणारा प्रभू यांची पूजा केली: 'ॐ ईशान, तुला नमस्कार असो; महादेव, तुला नमस्कार असो.'

नमो ऽस्तु सर्वविद्यानाम् ईशान परमेश्वर नमो ऽस्तु सर्वभूतानाम् ईशान वृषवाहन

सर्व विद्यांचा अधिपती ईशान, परमहेश्वर, तुला नमस्कार असो; सर्व भूतांचा स्वामी, वृषभध्वज ईशान, तुला नमस्कार असो.

ब्रह्मणो ऽधिपते तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे नमो ब्रह्माधिपतये शिवं मे ऽस्तु सदाशिव

ब्रह्मदेवाचे अधिपती, तुला नमस्कार; ब्रह्मरूप असणाऱ्या ब्रह्मदेवाला नमस्कार; ब्रह्माचा स्वामी, तुला नमस्कार; शिव, सदाशिव, नेहमी माझ्यासाठी कल्याणकारी होवो.

ओङ्कारमूर्ते देवेश सद्योजात नमोनमः प्रपद्ये त्वां प्रपन्नो ऽस्मि सद्योजाताय वै नमः

ॐकारमूर्ती, देवांचा स्वामी, सद्योजात, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; मी तुझ्या शरण आलो आहे, सद्योजाताला नमस्कार.

अभवे च भवे तुभ्यं तथा नातिभवे नमः भवोद्भव भवेशान मां भजस्व महाद्युते

अस्तित्वात आणि अनस्तित्वात, तसेच न जास्त न कमी असण्यात तुला नमस्कार; अस्तित्वाचा उगम, भवरूप स्वामी, तेजस्वी प्रभो, माझ्यावर कृपा कर.

वामदेव नमस्तुभ्यं ज्येष्ठाय वरदाय च नमो रुद्राय कालाय कलनाय नमो नमः

वामदेव, तुला नमस्कार; ज्येष्ठ आणि वर देणारा, तुला नमस्कार; रुद्र, काळ, मोजणारा, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नमो विकरणायैव कालवर्णाय वर्णिने बलाय बलिनां नित्यं सदा विकरणाय ते

विकरण, काळासारखा रंग असलेला, रंगीबेरंगी, बलवान, नेहमी बलवानांमध्ये असणारा, तुला नेहमी नमस्कार.

बलप्रमथनायैव बलिने ब्रह्मरूपिणे सर्वभूतेश्वरेशाय भूतानां दमनाय च

बलाचा नाश करणारा, बलवान, ब्रह्मरूप, सर्व भूतांचा स्वामी, भूतांना वश करणारा, तुला नमस्कार.

मनोन्मनाय देवाय नमस्तुभ्यं महाद्युते वामदेवाय वामाय नमस्तुभ्यं महात्मने

मनाच्या उत्कट अवस्थेतील देव, तुला नमस्कार, तेजस्वी प्रभो; वामदेव, सौम्य, महात्मा, तुला नमस्कार.

ज्येष्ठाय चैव श्रेष्ठाय रुद्राय वरदाय च कालहन्त्रे नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं महात्मने

ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ, रुद्र, वर देणारा, काळाचा नाश करणारा, तुला नमस्कार; महात्मा, तुला नमस्कार.

इति स्तवेन देवेशं ननाम वृषभध्वजम् यः पठेत् सकृदेवेह ब्रह्मलोकं गमिष्यति

अशा प्रकारे या स्तोत्राने वृषभध्वज देवेश्वराची पूजा केली; जो कोणी हे येथे एकदाच म्हणेल, तो ब्रह्मलोकाला जाईल.

श्रावयेद्वा द्विजान् श्राद्धे स याति परमां गतिम् एवं ध्यानगतं तत्र प्रणमन्तं पितामहम्

किंवा जर तो हे श्राद्धाच्या वेळी ब्राह्मणांना ऐकवेल, तर तो परमगतीला पोहोचेल. अशा रीतीने पितामह तिथे ध्यानात मग्न होऊन वंदन करत होता.

उवाच भगवानीशः प्रीतो ऽहं ते किमिच्छसि ततस्तु प्रणतो भूत्वा वाग्विशुद्धं महेश्वरम्

भगवान ईशाने सांगितले: 'मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे; तुला काय हवे आहे?' तेव्हा पितामहाने वाकून, शुद्ध वाणीने महेश्वराला विचारले.

उवाच भगवान् रुद्रं प्रीतं प्रीतेन चेतसा यदिदं विश्वरूपं ते विश्वगौः श्रेयसीश्वरी

भगवानाने रुद्राला, मनाने प्रसन्न होऊन सांगितले: 'हे तुझे विश्वरूप, ही विश्वगौ, सर्वात कल्याणकारी अधिपती आहे.'

एतद्वेदितुमिच्छामि यथेयं परमेश्वर कैषा भगवती देवी चतुष्पादा चतुर्मुखी

हे परमेश्वरा, मला हे जाणून घ्यायचं आहे की ही भगवती देवी कोण आहे, जिला चार पाय आणि चार तोंडं आहेत?

चतुःशृङ्गी चतुर्वक्त्रा चतुर्दंष्ट्रा चतुःस्तनी चतुर्हस्ता चतुर्नेत्रा विश्वरूपा कथं स्मृता

ती देवी चार शिंगांची, चार तोंडांची, चार दातांची, चार स्तनांची, चार हातांची, चार डोळ्यांची आणि सर्व विश्वरूप असं कशी म्हटली जाते?

किंनामगोत्रा कस्येयं किंवीर्या चापि कर्मतः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो वृषध्वजः

तिचं नाव आणि कुळ काय आहे? ती कोणाची आहे? तिचं सामर्थ्य आणि तिची कृत्यं काय आहेत? हे तुझं बोलणं ऐकून देवांचा देव, वृषध्वज,

प्राह देववृषं ब्रह्मा ब्रह्माणं चात्मसंभवम् रहस्यं सर्वमन्त्राणां पावनं पुष्टिवर्धनम्

त्याने दिव्य वृष आणि आत्मजन्मा ब्रह्मा यांना सर्व मंत्रांचं गुपित, शुद्ध आणि पोषण देणारं रहस्य सांगितलं.

शृणुष्वैतत्परं गुह्यम् आदिसर्गे यथा तथा एवं यो वर्तते कल्पो विश्वरूपस्त्वसौ मतः

हे अत्यंत गुप्त रहस्य ऐक, सुरुवातीला सृष्टी कशी होती, तशीच आहे; आणि जो याप्रमाणे आचरण करतो, तो विश्वरूप मानला जातो.

ब्रह्मस्थानमिदं चापि यत्र प्राप्तं त्वया प्रभो त्वत्तः परतरं देव विष्णुना तत्पदं शुभम्

हे प्रभो, हे ब्रह्माचे स्थान आहे, जे तू प्राप्त केलं आहेस; तुझ्यापेक्षा वरती, हे देवा, ते विष्णूचं मंगल स्थान आहे.

वैकुण्ठेन विशुद्धेन मम वामाङ्गजेन वा तदाप्रभृति कल्पश् च त्रयस्त्रिंशत्तमो ह्ययम्

माझ्या वाम भागातून उत्पन्न झालेल्या शुद्ध वैकुंठ किंवा विष्णूमुळे, त्या वेळेपासून हा त्रेतीसावा कल्प सुरू झाला आहे.

शतं शतसहस्राणाम् अतीता ये स्वयंभुवः पुरस्तात्तव देवेश तच्छृणुष्व महामते

शंभर वेळा शंभर हजार कल्प गेले आहेत, ते स्वयंभूचे होते; पूर्वी, हे देवेश्वरा, ते ऐक, हे महामते.

आनन्दस्तु स विज्ञेय आनन्दत्वे व्यवस्थितः माण्डव्यगोत्रस्तपसा मम पुत्रत्वमागतः

तो आनंद म्हणून ओळखावा, आनंदात स्थित आहे; मांडव्य कुळात जन्मलेला, तपश्चर्येने माझा पुत्र झाला.

त्वयि योगं च सांख्यं च तपोविद्याविधिक्रियाः ऋतं सत्यं दया ब्रह्म अहिंसा सन्मतिः क्षमा

तुझ्यात योग, सांख्य, तप, विद्या, विधी, सत्य, दया, ब्रह्म, अहिंसा, चांगली बुद्धी आणि क्षमा आहेत.

ध्यानं ध्येयं दमः शान्तिर् विद्याविद्या मतिर्धृतिः कान्तिर्नीतिः प्रथा मेधा लज्जा दृष्टिः सरस्वती

ध्यान, ध्यानाचा विषय, दम, शांतता, विद्या आणि अविद्या, समज, धैर्य, शोभा, नीती, कीर्ती, मेधा, लज्जा, दृष्टि आणि सरस्वती,

तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव प्रसादश् च प्रतिष्ठिताः द्वात्रिंशत्सुगुणा ह्येषा द्वात्रिंशाक्षरसंज्ञया

तृप्ती, पोषण, कृती आणि प्रसाद हे स्थिर आहेत; हे बत्तीस गुण बत्तीस अक्षरांच्या नावाने ओळखले जातात.

प्रकृतिर्विहिता ब्रह्मंस् त्वत्प्रसूतिर्महेश्वरी विष्णोर्भगवतश्चापि तथान्येषामपि प्रभो

हे ब्रह्मन्, प्रकृती अशीच ठरवली आहे; महेश्वरी ही तुझी, विष्णूची आणि इतरांचीही संतती आहे, हे प्रभो.

सैषा भगवती देवी मत्प्रसूतिः प्रतिष्ठिता चतुर्मुखी जगद्योनिः प्रकृतिर् गौः प्रतिष्ठिता

ही भगवती देवी माझी संतती आहे, स्थिर आहे, चार तोंडांची आहे, जगाची जननी, प्रकृती, गाय म्हणून स्थिर आहे.