लिङ्गपुराणम्

अस्माकं यान्य् अमोघानि आयुधान्य् अङ्गिरो वर तानि मोघानि जायन्ते प्रभावादमरद्विषः

हे अंगिरसश्रेष्ठ, आमची जी अमोघ शस्त्रे आहेत, ती अमरद्वेष्ट्याच्या सामर्थ्यामुळे व्यर्थ ठरत आहेत.

दशवर्षसहस्राणि द्विगुणानि बृहस्पते विष्णुना योधितो युद्धे तेनापि न च सूदितः

दहा हजार वर्षे, त्याच्या दुप्पट काळ, बृहस्पती, विष्णूने युद्ध केले, तरी त्यालाही तो मारू शकला नाही.

यस्तेनानिर्जितो युद्धे विष्णुना प्रभविष्णुना कथमस्मद्विधस्तस्य स्थास्यते समरे ऽग्रतः

ज्याला पराक्रमी विष्णूही युद्धात जिंकू शकला नाही, अशा त्याच्या समोर आपण कसे उभे राहू शकतो?

एवम् उक्तस् तु शक्रेण जीवः सार्धं सुराधिपैः सहस्राक्षेण च विभुं सम्प्राप्याह कुशध्वजम्

शक्राने असे म्हटल्यावर, जीवाने इंद्र आणि इतर देवांसह, कुशध्वज या तेजस्वी राजाकडे जाऊन त्याला सांगितले.

सो ऽपि तस्य मुखाच्छ्रुत्वा प्रणयात्प्रणतार्तिहा देवैरशेषैः सेन्द्रैस्तु जीवमाह पितामहः

त्याच्या तोंडून हे ऐकून, आणि आपुलकीने, सर्व देव आणि इंद्र यांच्या उपस्थितीत, पितामहाने जीवाला उत्तर दिले.

जाने वो ऽर्तिं सुरेन्द्राणां तथापि शृणु सांप्रतम् विनिन्द्य दक्षं या देवी सती रुद्राङ्गसंभवा

मी तुमच्या दुःखाची जाणीव आहे, हे देवराजांनो; तरीही आता ऐका. जी सती देवी, रुद्राच्या अंगातून उत्पन्न झाली आणि जिने दक्षाचा त्याग केला—

उमा हैमवती जज्ञे सर्वलोकनमस्कृता तस्याश्चैवेह रूपेण यूयं देवाः सुरोत्तमाः

ती हिमालयाची कन्या उमा म्हणून जन्मली, जिला सर्व लोकांनी वंदन केले; आणि तिच्या या रूपामुळे, तुम्ही सर्व देव, हे श्रेष्ठ सुरांनो—

विभोर्यतध्वमाक्रष्टुं रुद्रस्यास्य मनो महत् तयोर्योगेन सम्भूतः स्कन्दः शक्तिधरः प्रभुः

विष्णूने रुद्राचं मोठं मन खेचून घेतलं, आणि त्या दोघांच्या एकत्र येण्यानं शक्तिशाली, तेजस्वी, स्कंदाचा जन्म झाला.

षडास्यो द्वादशभुजः सेनानीः पावकिः प्रभुः स्वाहेयः कार्तिकेयश् च गाङ्गेयः शरधामजः

तो सहा मुखांचा, बारा हातांचा, सेनापती, अग्निजन्मा, प्रभू, स्वाहेचा पुत्र, कार्तिकेय, गंगेचा पुत्र आणि शरवनात जन्मलेला आहे.

देवः शाखो विशाखश् च नैगमेशश् च वीर्यवान् सेनापतिः कुमाराख्यः सर्वलोकनमस्कृतः

तो शाक, विशाख, पराक्रमी नैगमेश, सेनापती, कुमार नावाने ओळखला जातो आणि सर्व लोक त्याला वंदन करतात.

लीलयैव महासेनः प्रबलं तारकासुरम् बालो ऽपि विनिहत्यैको देवान् संतारयिष्यति

महासेन फक्त खेळातच, लहान असतानाही, बलाढ्य तारकासुराचा एकट्यानं पराभव करतो आणि देवांना तारतो.

एवम् उक्तस् तदा तेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना बृहस्पतिस् तथा सेन्द्रैर् देवैर् देवं प्रणम्य तम्

त्यावेळी ब्रह्मदेवाने असं सांगितल्यावर, बृहस्पती, इंद्र आणि इतर देवांनी त्या देवाला वंदन केलं.

मेरोः शिखरमासाद्य स्मरं सस्मार सुव्रतः स्मरणाद्देवदेवस्य स्मरो ऽपि सह भार्यया

तो पुण्यवान मेरूच्या शिखरावर पोहोचला आणि स्मराचं स्मरण केलं; देवांचा देव आठवला असता, स्मरही आपल्या पत्नीसमवेत तिथे आला.

रत्या समं समागम्य नमस्कृत्य कृताञ्जलिः सशक्रमाह तं जीवं जगज्जीवो द्विजोत्तमाः

रतीसोबत एकत्र येऊन, हात जोडून वाकून, त्याने इंद्रासह त्या जगाचा जीव असलेल्या देवाला, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, संबोधलं.

स्मृतो यद्भवता जीव सम्प्राप्तो ऽहं तवान्तिकम् ब्रूहि यन्मे विधातव्यं तमाह सुरपूजितः

तू मला आठवलंस म्हणून मी तुझ्या समोर आलो आहे; मला काय करावं लागेल ते सांग, असं देवांनी पूजिलेल्या त्याने म्हटलं.

तम् आह भगवाञ्छक्रः संभाव्य मकरध्वजम् शङ्करेणांबिकामद्य संयोजय यथासुखम्

मग इंद्राने, मदनाचा सन्मान करून, असं सांगितलं: 'आज शंकर आणि अंबिकेचं मनासारखं मिलन कर.'

तया स रमते येन भगवान् वृषभध्वजः तेन मार्गेण मार्गस्व पत्न्या रत्यानया सह

ज्या मार्गाने वृषध्वज भगवंत आपल्या पत्नीबरोबर रमतो, त्याच मार्गाने तूही रतीसोबत चाल.

सो ऽपि तुष्टो महादेवः प्रदास्यति शुभां गतिम् विप्रयुक्तस्तया पूर्वं लब्ध्वा तां गिरिजामुमाम्

मग महादेव प्रसन्न होऊन तुला शुभ स्थान देईल; पूर्वी तिला दूर गेल्यावर त्यानेच ती गिरिजा, उमा मिळवली.

एवमुक्तो नमस्कृत्य देवदेवं शचीपतिम् देवदेवाश्रमं गन्तुं मतिं चक्रे तया सह

असं सांगितल्यावर, शचीपती देवदेवाला वंदन करून, तो तिच्यासह देवांचा आश्रम गाठायला निघाला.

गत्वा तदाश्रये शंभोः सह रत्या महाबलः वसंतेन सहायेन देवं योक्तुमना भवत्

तेव्हा तो महाबळवान, रती आणि वसंताच्या मदतीने, शंभूच्या निवासस्थानी पोहोचून देवाला वश करण्याचा विचार करू लागला.

ततः सम्प्रेक्ष्य मदनं हसन् देवस् त्रियंबकः नयनेन तृतीयेन सावज्ञं तम् अवैक्षत

मग त्रिनेत्रधारी देवाने हसत मदनाकडे पाहिलं आणि तिसऱ्या डोळ्याने त्याच्याकडे तुच्छतेने नजर टाकली.

ततो ऽस्य नेत्रजो वह्निर् मदनं पार्श्वतः स्थितम् अदहत्तत्क्षणादेव ललाप करुणं रतिः

मग त्याच्या डोळ्यातून निघालेल्या अग्नीने जवळ उभ्या असलेल्या मदनाला क्षणात जाळून टाकलं; रतीने दुःखाने आक्रोश केला.

रत्याः प्रलापमाकर्ण्य देवदेवो वृषध्वजः कृपया परया प्राह कामपत्नीं निरीक्ष्य च

रतीचा आक्रोश ऐकून, वृषध्वज देवदेवाने, कामाच्या पत्नीला पाहून, मोठ्या दयेनं तिला बोलावलं.

अमूर्तो ऽपि ध्रुवं भद्रे कार्यं सर्वं पतिस्तव रतिकाले ध्रुवे भद्रे करिष्यति न संशयः

तो मूर्तिरहित असला तरी, हे सुभगे, तुझा पती संगाच्या वेळी सर्व कार्य नक्कीच करेल, यात शंका नाही.

यदा विष्णुश् च भविता वासुदेवो महायशाः शापाद्भृगोर्महातेजाः सर्वलोकहिताय वै

जेव्हा विष्णू, भृगूच्या शापामुळे, महायशस्वी वासुदेव होईल आणि सर्व लोकांच्या हितासाठी तेजस्वी बनेल—

तदा तस्य सुतो यश् च स पतिस्ते भविष्यति सा प्रणम्य तदा रुद्रं कामपत्नी शुचिस्मिता

त्या वेळी कामाची पत्नी, शुद्ध हास्य असलेली, आपल्या होणाऱ्या पतीला आणि पुत्राला घेऊन, रुद्राला वंदन करून नम्रपणे झुकली.

जगाम मदनं लब्ध्वा वसंतेन समन्विता

मदनाला मिळवून, वसंतासोबत ती निघून गेली.

तपसा च महादेव्याः पार्वत्या वृषभध्वज प्रीतिश् च भगवाञ्छर्वो वचनाद्ब्रह्मणस्तदा

महादेवी पार्वतीच्या तपामुळे, वृषध्वज, भगवंत शर्वा ब्रह्मदेवाच्या सांगण्यावरून प्रसन्न झाला.

हिताय चाश्रमाणां च क्रीडार्थं भगवान्भवः तदा हैमवतीं देवीम् उपयेमे यथाविधि

आश्रमातील लोकांच्या कल्याणासाठी आणि आनंदासाठी, त्या वेळी भव्याने सुवर्णसारख्या देवीशी योग्य पद्धतीने विवाह केला.