लिङ्गपुराणम्

एवं कृत्वा कृतघ्नो ऽपि ब्रह्महा भ्रूणहा तथा वीरहा गुरुघाती च मित्रविश्वासघातकः

अशा प्रकारे, जरी कोणी ब्राह्मणहत्या, गर्भहत्या, वीरहत्या, गुरूहत्या किंवा मित्राचा विश्वासघात केला असेल—

स्तेयी सुवर्णस्तेयी च गुरुतल्परतः सदा मद्यपो वृषलीसक्तः परदारविधर्षकः

चोर, सोनं चोरणारा, गुरूच्या शय्येचं अपमान करणारा, नेहमी मद्यपान करणारा, नीच स्त्रियांमध्ये आसक्त असणारा किंवा परस्त्रीला स्पर्श करणारा—

ब्रह्मस्वहा तथा गोघ्नो मातृहा पितृहा तथा देवप्रच्यावकश्चैव लिङ्गप्रध्वंसकस् तथा

वेदयज्ञ नष्ट करणारा, गायीची हत्या करणारा, आई-वडिलांची हत्या करणारा, देवांना दूर करणारा किंवा लिंगाचा नाश करणारा—

तथान्यानि च पापानि मानसानि द्विजो यदि वाचिकानि तथान्यानि कायिकानि सहस्रशः

आणि इतर अनेक पापं, ती मनाने, वाणीने किंवा शरीराने, हजारो वेळा केली असली—

कृत्वा विमुच्यते सद्यो जन्मान्तरशतैरपि एतद्रहस्यं कथितम् अघोरेशप्रसंगतः

हे सर्व केल्यावर, शेकडो जन्मांची पापंही त्वरित नष्ट होतात; हे गुपित अघोरेशाच्या कृपेने सांगितलं आहे.

तस्माज्जपेद्द्विजो नित्यं सर्वपापविशुद्धये

म्हणून, सर्व पापांपासून शुद्धीसाठी द्विजाने नेहमी जप करावा.

अथान्यो ब्रह्मणः कल्पो वर्तते मुनिपुङ्गवाः विश्वरूप इति ख्यातो नामतः परमाद्भुतः

आता, हे श्रेष्ठ मुनींनो, ब्रह्माचा आणखी एक कल्प सांगतो, जो ‘विश्वरूप’ या नावाने प्रसिद्ध आहे आणि फार अद्भुत आहे.

विनिवृत्ते तु संहारे पुनः सृष्टे चराचरे ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः

प्रलय थांबल्यावर आणि पुन्हा चराचर सृष्टी सुरू झाल्यावर, ब्रह्मदेवाने पुत्रप्राप्तीची इच्छा धरून, परब्रह्माचा मनोभावे ध्यान केला.

प्रादुर्भूता महानादा विश्वरूपा सरस्वती विश्वमाल्यांबरधरा विश्वयज्ञोपवीतिनी

तेव्हा एक महान नाद प्रकट झाला. त्या नादातून विश्वरूपिणी, विश्वमालांनी आणि वस्त्रांनी अलंकृत, आणि विश्वयज्ञाचा उपवित घातलेली सरस्वती प्रकट झाली.

विश्वोष्णीषा विश्वगन्धा विश्वमाता महोष्ठिका तथाविधं स भगवान् ईशानं परमेश्वरम्

तीच्या डोक्यावर विश्वाचा पगडी, अंगावर विश्वाचा सुगंध, ती सर्वांची माता आणि मोठ्या मधमाशीप्रमाणे होती. अशा स्वरूपात त्या भगवंताने ईशान, परमहेश्वर यांचे ध्यान केले.

शुद्धस्फटिकसंकाशं सर्वाभरणभूषितम् अथ तं मनसा ध्यात्वा युक्तात्मा वै पितामहः

शुद्ध स्फटिकासारखा उजळ, सर्व अलंकारांनी शोभलेला, अशा त्या परमेश्वराचे पितामहाने एकाग्र मनाने ध्यान केले.

ववन्दे देवमीशानं सर्वेशं सर्वगं प्रभुम् ओमीशान नमस्ते ऽस्तु महादेव नमो ऽस्तु ते

त्याने ईशान, सर्वांचा स्वामी, सर्वत्र असणारा प्रभू यांची पूजा केली: 'ॐ ईशान, तुला नमस्कार असो; महादेव, तुला नमस्कार असो.'

नमो ऽस्तु सर्वविद्यानाम् ईशान परमेश्वर नमो ऽस्तु सर्वभूतानाम् ईशान वृषवाहन

सर्व विद्यांचा अधिपती ईशान, परमहेश्वर, तुला नमस्कार असो; सर्व भूतांचा स्वामी, वृषभध्वज ईशान, तुला नमस्कार असो.

ब्रह्मणो ऽधिपते तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे नमो ब्रह्माधिपतये शिवं मे ऽस्तु सदाशिव

ब्रह्मदेवाचे अधिपती, तुला नमस्कार; ब्रह्मरूप असणाऱ्या ब्रह्मदेवाला नमस्कार; ब्रह्माचा स्वामी, तुला नमस्कार; शिव, सदाशिव, नेहमी माझ्यासाठी कल्याणकारी होवो.

ओङ्कारमूर्ते देवेश सद्योजात नमोनमः प्रपद्ये त्वां प्रपन्नो ऽस्मि सद्योजाताय वै नमः

ॐकारमूर्ती, देवांचा स्वामी, सद्योजात, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; मी तुझ्या शरण आलो आहे, सद्योजाताला नमस्कार.

अभवे च भवे तुभ्यं तथा नातिभवे नमः भवोद्भव भवेशान मां भजस्व महाद्युते

अस्तित्वात आणि अनस्तित्वात, तसेच न जास्त न कमी असण्यात तुला नमस्कार; अस्तित्वाचा उगम, भवरूप स्वामी, तेजस्वी प्रभो, माझ्यावर कृपा कर.

वामदेव नमस्तुभ्यं ज्येष्ठाय वरदाय च नमो रुद्राय कालाय कलनाय नमो नमः

वामदेव, तुला नमस्कार; ज्येष्ठ आणि वर देणारा, तुला नमस्कार; रुद्र, काळ, मोजणारा, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नमो विकरणायैव कालवर्णाय वर्णिने बलाय बलिनां नित्यं सदा विकरणाय ते

विकरण, काळासारखा रंग असलेला, रंगीबेरंगी, बलवान, नेहमी बलवानांमध्ये असणारा, तुला नेहमी नमस्कार.

बलप्रमथनायैव बलिने ब्रह्मरूपिणे सर्वभूतेश्वरेशाय भूतानां दमनाय च

बलाचा नाश करणारा, बलवान, ब्रह्मरूप, सर्व भूतांचा स्वामी, भूतांना वश करणारा, तुला नमस्कार.

मनोन्मनाय देवाय नमस्तुभ्यं महाद्युते वामदेवाय वामाय नमस्तुभ्यं महात्मने

मनाच्या उत्कट अवस्थेतील देव, तुला नमस्कार, तेजस्वी प्रभो; वामदेव, सौम्य, महात्मा, तुला नमस्कार.

ज्येष्ठाय चैव श्रेष्ठाय रुद्राय वरदाय च कालहन्त्रे नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं महात्मने

ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ, रुद्र, वर देणारा, काळाचा नाश करणारा, तुला नमस्कार; महात्मा, तुला नमस्कार.

इति स्तवेन देवेशं ननाम वृषभध्वजम् यः पठेत् सकृदेवेह ब्रह्मलोकं गमिष्यति

अशा प्रकारे या स्तोत्राने वृषभध्वज देवेश्वराची पूजा केली; जो कोणी हे येथे एकदाच म्हणेल, तो ब्रह्मलोकाला जाईल.

श्रावयेद्वा द्विजान् श्राद्धे स याति परमां गतिम् एवं ध्यानगतं तत्र प्रणमन्तं पितामहम्

किंवा जर तो हे श्राद्धाच्या वेळी ब्राह्मणांना ऐकवेल, तर तो परमगतीला पोहोचेल. अशा रीतीने पितामह तिथे ध्यानात मग्न होऊन वंदन करत होता.

उवाच भगवानीशः प्रीतो ऽहं ते किमिच्छसि ततस्तु प्रणतो भूत्वा वाग्विशुद्धं महेश्वरम्

भगवान ईशाने सांगितले: 'मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे; तुला काय हवे आहे?' तेव्हा पितामहाने वाकून, शुद्ध वाणीने महेश्वराला विचारले.

उवाच भगवान् रुद्रं प्रीतं प्रीतेन चेतसा यदिदं विश्वरूपं ते विश्वगौः श्रेयसीश्वरी

भगवानाने रुद्राला, मनाने प्रसन्न होऊन सांगितले: 'हे तुझे विश्वरूप, ही विश्वगौ, सर्वात कल्याणकारी अधिपती आहे.'

एतद्वेदितुमिच्छामि यथेयं परमेश्वर कैषा भगवती देवी चतुष्पादा चतुर्मुखी

हे परमेश्वरा, मला हे जाणून घ्यायचं आहे की ही भगवती देवी कोण आहे, जिला चार पाय आणि चार तोंडं आहेत?

चतुःशृङ्गी चतुर्वक्त्रा चतुर्दंष्ट्रा चतुःस्तनी चतुर्हस्ता चतुर्नेत्रा विश्वरूपा कथं स्मृता

ती देवी चार शिंगांची, चार तोंडांची, चार दातांची, चार स्तनांची, चार हातांची, चार डोळ्यांची आणि सर्व विश्वरूप असं कशी म्हटली जाते?

किंनामगोत्रा कस्येयं किंवीर्या चापि कर्मतः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो वृषध्वजः

तिचं नाव आणि कुळ काय आहे? ती कोणाची आहे? तिचं सामर्थ्य आणि तिची कृत्यं काय आहेत? हे तुझं बोलणं ऐकून देवांचा देव, वृषध्वज,

प्राह देववृषं ब्रह्मा ब्रह्माणं चात्मसंभवम् रहस्यं सर्वमन्त्राणां पावनं पुष्टिवर्धनम्

त्याने दिव्य वृष आणि आत्मजन्मा ब्रह्मा यांना सर्व मंत्रांचं गुपित, शुद्ध आणि पोषण देणारं रहस्य सांगितलं.