लिङ्गपुराणम्

नियोगाद् ब्रह्मणः साध्वीं प्रदास्यसि ममैव ताम् मत्संबन्धी च लोकानां मध्ये पूज्यो भविष्यसि

ब्रह्मदेवाच्या आज्ञेने, तू ती सती मला देशील; आणि माझ्याशी नाते जोडल्यामुळे, सर्व लोकांत तुझे मोठे सन्मान होईल.

मां दिव्येन च भावेन तदाप्रभृति शङ्करम् द्रक्ष्यसे च प्रसन्नेन मित्रभूतमिवात्मना

त्या क्षणापासून, तू मला, शंकराला, दिव्य स्वरूपात, प्रसन्न आणि आपुलकीने पाहशील, जणू आपला मित्रच.

इत्युक्त्वान्तर्दधे रुद्रो भगवान्नीललोहितः जनार्दनो ऽपि भगवान् देवानामपि संनिधौ

असे म्हणून, नीललोहित भगवंत रुद्र अदृश्य झाले; आणि भगवंत जनार्दन देवतांच्या उपस्थितीत,

अयाचत महादेवं ब्रह्माणं मुनिभिः समम् मया प्रोक्तं स्तवं दिव्यं पद्मयोने सुशोभनम्

मुनींसह, त्यांनी ब्रह्मदेवाला, मी सांगितलेला सुंदर आणि दिव्य स्तोत्र, कमळातून जन्मलेल्या त्या देवतेसाठी मागितला.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान् प्रतिनाम्नि हिरण्यस्य तत् तस्य फलम् आप्नुयात्

जो कोणी हे वाचतो, ऐकतो किंवा श्रेष्ठ ब्राह्मणांना ऐकवतो, त्याला प्रत्येक नावासाठी सोन्याचे फळ मिळते.

अश्वमेधसहस्रेण फलं भवति तस्य वै घृताद्यैः स्नापयेद्रुद्रं स्थाल्या वै कलशैः शुभैः

त्याला हजार अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते; आणि जर त्याने शुभ पात्रात किंवा कलशात तूप वगैरेने रुद्राचे अभिषेक केले,

नाम्नां सहस्रेणानेन श्रद्धया शिवमीश्वरम् सो ऽपि यज्ञसहस्रस्य फलं लब्ध्वासुरेश्वरैः

या हजार नावांनी श्रद्धेने शंकराची पूजा केल्यास, त्यालाही असुरराजांसारखे हजार यज्ञांचे फळ मिळते.

पूज्यो भवति रुद्रस्य प्रीतिर्भवति तस्य वै तथास्त्विति तथा प्राह पद्मयोनेर्जनार्दनम्

तो रुद्राच्या पूजेचा अधिकारी होतो आणि त्याला रुद्राची कृपा मिळते; असे कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाने जनार्दनाला सांगितले.

जग्मतुः प्रणिपत्यैनं देवदेवं जगद्गुरुम् तस्मान्नाम्नां सहस्रेण पूजयेद् अनघो द्विजाः

ते सर्व देवदेवतांचे गुरु असलेल्या त्या देवतेला वंदन करून निघून गेले; म्हणून, हे निष्पाप ब्राह्मणहो, हजार नावांनी पूजा करावी.

जपेन्नाम्नां सहस्रं च स याति परमां गतिम्

जो कोणी हजार नावांचा जप करतो, तो परम अवस्था प्राप्त करतो.

संभवः सूचितो देव्यास् त्वया सूत महामते सविस्तरं वदस्वाद्य सतीत्वे च यथातथम्

सूताजी, तुम्ही देवीच्या जन्माची ओळख दिली आहे; आता तिच्या सती रूपाची खरी आणि सविस्तर कथा सांगा.

मेनाजत्वं महादेव्या दक्षयज्ञविमर्दनम् विष्णुना च कथं दत्ता देवदेवाय शंभवे

मेनाने कशी महादेवीचे रूप घेतले, दक्षयज्ञाचा नाश कसा झाला, आणि विष्णूने तिला देवाधिदेव शंभूला कसा दिले, हे सांगा.

कल्याणं वा कथं तस्य वक्तुमर्हसि सांप्रतम् तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः

तिचे शुभत्व कसे आले, हेही आता सांगावे. त्यांच्या या शब्दांवर सूत, श्रेष्ठ पुराणकार,

संभवं च महादेव्याः प्राह तेषां महात्मनाम् ब्रह्मणा कथितं पूर्वं दण्डिने तत् सुविस्तरम्

त्या महान आत्म्यांना महादेवीच्या जन्माची कथा सांगू लागले, जी पूर्वी ब्रह्मदेवाने दंडिनाला सविस्तर सांगितली होती.

युष्माभिर् वै कुमाराय तेन व्यासाय धीमते तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवदामि सुविस्तरम्

ती कथा तुम्ही कुमाराला, आणि कुमाराने बुद्धिमान व्यासाला सांगितली; म्हणून मीही ती ऐकून, आता सविस्तर सांगतो.

वचनाद्वो महाभागाः प्रणम्योमां तथा भवम् सा भगाख्या जगद्धात्री लिङ्गमूर्तेस्त्रिवेदिका

तुमच्या आज्ञेने, हे भाग्यवानहो, मी उमा आणि भव यांना वंदन करतो; ती भग नावाने ओळखली जाते, जगाची पालनकर्ती आहे, आणि लिंगमूर्तीची त्रैवेदिक आहे.

लिङ्गस्तु भगवान्द्वाभ्यां जगत्सृष्टिर्द्विजोत्तमाः लिङ्गमूर्तिः शिवो ज्योतिस् तमसश्चोपरि स्थितः

हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, भगवंत लिंग आणि त्या दोघांपासूनच सृष्टी झाली; लिंगमूर्ती शिव हा अंधारावर असलेला प्रकाश आहे.

लिङ्गवेदिसमायोगाद् अर्धनारीश्वरोभवत् ब्रह्माणं विदधे देवम् अग्रे पुत्रं चतुर्मुखम्

लिंग आणि वेदी यांच्या एकत्र येण्यामुळे अर्धनारीश्वर प्रकट झाला; त्याने प्रथम ब्रह्मा या आपल्या चार मुखांच्या पुत्राची निर्मिती केली.

प्राहिणोति स्म तस्यैव ज्ञानं ज्ञानमयो हरः विश्वाधिको ऽसौ भगवान् अर्धनारीश्वरो विभुः

ज्ञानमय असलेल्या हराने त्याला ज्ञान दिले; तो अर्धनारीश्वर, सर्वत्र व्यापून असलेला, साऱ्या विश्वापेक्षा मोठा आहे.

हिरण्यगर्भं तं देवो जायमानमपश्यत सो ऽपि रुद्रं महादेवं ब्रह्मापश्यत शङ्करम्

त्या देवाने हिरण्यगर्भाचा जन्म होताना पाहिला; आणि त्या ब्रह्माने महादेव, शंकर, रुद्राचे दर्शन घेतले.

तं दृष्ट्वा संस्थितं देवम् अर्धनारीश्वरं प्रभुम् तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर् वरदं वारिजोद्भवः

अर्धनारीश्वर प्रभू त्या ठिकाणी उभा असताना, कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्माने त्याला इच्छित शब्दांनी, वर देणारा म्हणून, स्तुती केली.

विभजस्वेति विश्वेशं विश्वात्मानमजो विभुः ससर्ज देवीं वामाङ्गात् पत्नीं चैवात्मनः समाम्

अजन्मा, सर्वव्यापी विश्वाचा स्वामी म्हणाला, 'स्वतःचे विभाजन कर,' आणि आपल्या डाव्या भागातून त्याने देवीची, स्वतःसारखी पत्नीची, निर्मिती केली.

श्रद्धा ह्यस्य शुभा पत्नी ततः पुंसः पुरातनी सैवाज्ञया विभोर्देवी दक्षपुत्री बभूव ह

श्रद्धा हीच त्याची शुभ पत्नी, प्राचीन काळापासून त्या पुरुषाची अर्धांगिनी होती; त्या प्रभूच्या आज्ञेने ती देवी दक्षाची कन्या झाली.

सतीसंज्ञा तदा सा वै रुद्रमेवाश्रिता पतिम् दक्षं विनिन्द्य कालेन देवी मैना ह्यभूत्पुनः

त्या वेळी तिला सती असे नाव मिळाले आणि तिने फक्त रुद्रालाच पती म्हणून स्वीकारले; दक्षाचा तिरस्कार करून, नंतर ती देवी मेनाची कन्या म्हणून पुन्हा जन्माला आली.

नारदस्यैव दक्षो ऽपि शापादेवं विनिन्द्य च अवज्ञादुर्मदो दक्षो देवदेवमुमापतिम्

नारदाच्या शापामुळे दक्षानेही गर्व आणि तुच्छतेने, देवतांचा देव, उमा-पतीचा अपमान केला.

अनादृत्य कृतिं ज्ञात्वा सती दक्षेण तत्क्षणात् भस्मीकृत्वात्मनो देहं योगमार्गेण सा पुनः

दक्षाने केलेला अपमान समजताच, सतीने त्या क्षणी योगमार्गाने स्वतःचे शरीर भस्म केले.

बभूव पार्वती देवी तपसा च गिरेः प्रभोः ज्ञात्वैतद्भगवान् भर्गो ददाह रुषितः प्रभुः

ती देवी पर्वतराजाच्या तपामुळे पार्वती झाली; हे जाणून, भगवंत भर्गाने रागावून यज्ञ जाळून टाकला.

दक्षस्य विपुलं यज्ञं च्यावनेर् वचनादपि च्यवनस्य सुतो धीमान् दधीच इति विश्रुतः

च्यवनाच्या सांगण्यावरून दक्षाचा मोठा यज्ञ नष्ट झाला; च्यवनाचा बुद्धिमान पुत्र, दधीचि म्हणून प्रसिद्ध, त्यात सामील होता.

विजित्य विष्णुं समरे प्रसादात् त्र्यंबकस्य च विष्णुना लोकपालांश् च शशाप च मुनीश्वरः

त्र्यंबकाच्या कृपेने युद्धात विष्णूला जिंकून, त्या ऋषीश्रेष्ठाने विष्णू आणि लोकपालांना शाप दिला.