उपांशु यच्चतुर्धा वै वाचिकं चाष्टधा जपेत् पातकादर्धमेव स्याद् उपपातकिनां स्मृतम्
मंत्र जपताना, जर तो हलक्या आवाजात चार वेळा केला आणि स्पष्टपणे आठ वेळा म्हटला, तर मोठ्या पाप करणाऱ्यांना केवळ अर्धेच पुण्य मिळते, आणि लहान पाप करणाऱ्यांनाही तसंच सांगितलं आहे.
तदर्धं केवले पापे नात्र कार्या विचारणा ब्रह्महत्या सुरापानं सुवर्णस्तेयमेव च
एखाद्या एकाच पापासाठीही त्या पुण्याचं अर्धंच फळ मिळतं; यात काहीच शंका नाही—जसं की ब्राह्मणहत्या, मद्यपान, सोनं चोरणं आणि असं इतर पाप.
कृत्वा च गुरुतल्पं च पापकृद्ब्राह्मणो यदि रुद्रगायत्रिया ग्राह्यं गोमूत्रं कापिलं द्विजाः
जर एखादा ब्राह्मण मोठं पाप, जसं की गुरूच्या शय्येचं अपमान, केलं असेल, तर त्याने रुद्रगायत्री म्हणत कपिला गायीचं गोमूत्र घ्यावं, हे द्विजांनो.
गन्धद्वारेति तस्या वै गोमयं स्वस्थम् आहरेत् तेजो ऽसि शुक्तम् इत्याज्यं कापिलं संहरेद्बुधः
‘गंधद्वारे’ या मंत्राने ताजं गोमय घ्यावं; ‘तेजोऽसि शुक्तम्’ म्हणत तुप घ्यावं, असं ज्ञानी लोक सांगतात.
आप्यायस्वेति च क्षीरं दधिक्राव्णेति चाहरेत् गव्यं दधि नवं साक्षात् कापिलं वै पितामह
‘आप्यायस्व’ या मंत्राने दूध घ्यावं; ‘दधिक्रावण’ या मंत्राने कपिला गायीचं ताजं दही घ्यावं, हे पितामह.
देवस्य त्वेति मन्त्रेण संग्रहेद्वै कुशोदकम् एकस्थं हेमपात्रे वा कृत्वाघोरेण राजते
‘देवस्य त्वा’ या मंत्राने कुशासहित पाणी एकत्र करून सोन्याच्या पातेल्यात ठेवावं, किंवा ‘अघोर’ मंत्राने चांदीच्या भांड्यात ठेवावं.
ताम्रे वा पद्मपात्रे वा पालाशे वा दले शुभे सकूर्चं सर्वरत्नाढ्यं क्षिप्त्वा तत्रैव काञ्चनम्
किंवा तांब्याच्या किंवा कमळाच्या पानाच्या भांड्यात, किंवा शुद्ध पळसाच्या पानावर, कुशाचा गुच्छ ठेवून, सर्व रत्नांनी सुशोभित करून, तिथेच सोनंही ठेवावं.
जपेल्लक्षमघोराख्यं हुत्वा चैव घृतादिभिः घृतेन चरुणा चैव समिद्भिश् च तिलैस् तथा
अघोर मंत्राचा एक लक्ष जप करावा, आणि तुप वगैरे पदार्थांनी, तुपाने, पक्क्या नैवेद्याने, समिधांनी आणि तीळांनी हवन करावं.
यवैश् च व्रीहिभिश्चैव जुहुयाद्वै पृथक्पृथक् प्रत्येकं सप्तवारं तु द्रव्यालाभे घृतेन तु
यव आणि तांदुळ वेगवेगळे, प्रत्येकी सात वेळा हवन करावं; हे पदार्थ नसतील तर फक्त तुपानेच हवन करावं.
हुत्वाघोरेण देवेशं स्नात्वाघोरेण वै द्विजाः अष्टद्रोणघृतेनैव स्नाप्य पश्चाद्विशोध्य च
अघोर मंत्राने देवतेला हवन करून, त्याच मंत्राने स्नान करून, नंतर आठ द्रोण तुपाने देवतेचं अभिषेक करावं आणि मग शुद्धी करावी, हे द्विजांनो.
अहोरात्रोषितः स्नातः पिबेत्कूर्चं शिवाग्रतः ब्राह्मं ब्रह्मजपं कुर्याद् आचम्य च यथाविधि
एक दिवस-रात्र उपवास करून, स्नान करून, शिवासमोर कुशाचं मिश्रण प्यावं, ब्रह्ममंत्राचा जप करावा आणि योग्य रीतीने आचमन करावं.
एवं कृत्वा कृतघ्नो ऽपि ब्रह्महा भ्रूणहा तथा वीरहा गुरुघाती च मित्रविश्वासघातकः
अशा प्रकारे, जरी कोणी ब्राह्मणहत्या, गर्भहत्या, वीरहत्या, गुरूहत्या किंवा मित्राचा विश्वासघात केला असेल—
स्तेयी सुवर्णस्तेयी च गुरुतल्परतः सदा मद्यपो वृषलीसक्तः परदारविधर्षकः
चोर, सोनं चोरणारा, गुरूच्या शय्येचं अपमान करणारा, नेहमी मद्यपान करणारा, नीच स्त्रियांमध्ये आसक्त असणारा किंवा परस्त्रीला स्पर्श करणारा—
ब्रह्मस्वहा तथा गोघ्नो मातृहा पितृहा तथा देवप्रच्यावकश्चैव लिङ्गप्रध्वंसकस् तथा
वेदयज्ञ नष्ट करणारा, गायीची हत्या करणारा, आई-वडिलांची हत्या करणारा, देवांना दूर करणारा किंवा लिंगाचा नाश करणारा—
तथान्यानि च पापानि मानसानि द्विजो यदि वाचिकानि तथान्यानि कायिकानि सहस्रशः
आणि इतर अनेक पापं, ती मनाने, वाणीने किंवा शरीराने, हजारो वेळा केली असली—
कृत्वा विमुच्यते सद्यो जन्मान्तरशतैरपि एतद्रहस्यं कथितम् अघोरेशप्रसंगतः
हे सर्व केल्यावर, शेकडो जन्मांची पापंही त्वरित नष्ट होतात; हे गुपित अघोरेशाच्या कृपेने सांगितलं आहे.
तस्माज्जपेद्द्विजो नित्यं सर्वपापविशुद्धये
म्हणून, सर्व पापांपासून शुद्धीसाठी द्विजाने नेहमी जप करावा.
अथान्यो ब्रह्मणः कल्पो वर्तते मुनिपुङ्गवाः विश्वरूप इति ख्यातो नामतः परमाद्भुतः
आता, हे श्रेष्ठ मुनींनो, ब्रह्माचा आणखी एक कल्प सांगतो, जो ‘विश्वरूप’ या नावाने प्रसिद्ध आहे आणि फार अद्भुत आहे.
विनिवृत्ते तु संहारे पुनः सृष्टे चराचरे ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः
प्रलय थांबल्यावर आणि पुन्हा चराचर सृष्टी सुरू झाल्यावर, ब्रह्मदेवाने पुत्रप्राप्तीची इच्छा धरून, परब्रह्माचा मनोभावे ध्यान केला.
प्रादुर्भूता महानादा विश्वरूपा सरस्वती विश्वमाल्यांबरधरा विश्वयज्ञोपवीतिनी
तेव्हा एक महान नाद प्रकट झाला. त्या नादातून विश्वरूपिणी, विश्वमालांनी आणि वस्त्रांनी अलंकृत, आणि विश्वयज्ञाचा उपवित घातलेली सरस्वती प्रकट झाली.
विश्वोष्णीषा विश्वगन्धा विश्वमाता महोष्ठिका तथाविधं स भगवान् ईशानं परमेश्वरम्
तीच्या डोक्यावर विश्वाचा पगडी, अंगावर विश्वाचा सुगंध, ती सर्वांची माता आणि मोठ्या मधमाशीप्रमाणे होती. अशा स्वरूपात त्या भगवंताने ईशान, परमहेश्वर यांचे ध्यान केले.
शुद्धस्फटिकसंकाशं सर्वाभरणभूषितम् अथ तं मनसा ध्यात्वा युक्तात्मा वै पितामहः
शुद्ध स्फटिकासारखा उजळ, सर्व अलंकारांनी शोभलेला, अशा त्या परमेश्वराचे पितामहाने एकाग्र मनाने ध्यान केले.
ववन्दे देवमीशानं सर्वेशं सर्वगं प्रभुम् ओमीशान नमस्ते ऽस्तु महादेव नमो ऽस्तु ते
त्याने ईशान, सर्वांचा स्वामी, सर्वत्र असणारा प्रभू यांची पूजा केली: 'ॐ ईशान, तुला नमस्कार असो; महादेव, तुला नमस्कार असो.'
नमो ऽस्तु सर्वविद्यानाम् ईशान परमेश्वर नमो ऽस्तु सर्वभूतानाम् ईशान वृषवाहन
सर्व विद्यांचा अधिपती ईशान, परमहेश्वर, तुला नमस्कार असो; सर्व भूतांचा स्वामी, वृषभध्वज ईशान, तुला नमस्कार असो.
ब्रह्मणो ऽधिपते तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे नमो ब्रह्माधिपतये शिवं मे ऽस्तु सदाशिव
ब्रह्मदेवाचे अधिपती, तुला नमस्कार; ब्रह्मरूप असणाऱ्या ब्रह्मदेवाला नमस्कार; ब्रह्माचा स्वामी, तुला नमस्कार; शिव, सदाशिव, नेहमी माझ्यासाठी कल्याणकारी होवो.
ओङ्कारमूर्ते देवेश सद्योजात नमोनमः प्रपद्ये त्वां प्रपन्नो ऽस्मि सद्योजाताय वै नमः
ॐकारमूर्ती, देवांचा स्वामी, सद्योजात, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; मी तुझ्या शरण आलो आहे, सद्योजाताला नमस्कार.
अभवे च भवे तुभ्यं तथा नातिभवे नमः भवोद्भव भवेशान मां भजस्व महाद्युते
अस्तित्वात आणि अनस्तित्वात, तसेच न जास्त न कमी असण्यात तुला नमस्कार; अस्तित्वाचा उगम, भवरूप स्वामी, तेजस्वी प्रभो, माझ्यावर कृपा कर.
वामदेव नमस्तुभ्यं ज्येष्ठाय वरदाय च नमो रुद्राय कालाय कलनाय नमो नमः
वामदेव, तुला नमस्कार; ज्येष्ठ आणि वर देणारा, तुला नमस्कार; रुद्र, काळ, मोजणारा, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
नमो विकरणायैव कालवर्णाय वर्णिने बलाय बलिनां नित्यं सदा विकरणाय ते
विकरण, काळासारखा रंग असलेला, रंगीबेरंगी, बलवान, नेहमी बलवानांमध्ये असणारा, तुला नेहमी नमस्कार.
बलप्रमथनायैव बलिने ब्रह्मरूपिणे सर्वभूतेश्वरेशाय भूतानां दमनाय च
बलाचा नाश करणारा, बलवान, ब्रह्मरूप, सर्व भूतांचा स्वामी, भूतांना वश करणारा, तुला नमस्कार.