लिङ्गपुराणम्

कुलिशेन यथा छिन्नो द्विधा गिरिवरो द्विजाः पपात दैत्यो बलवान् अञ्जनाद्रिरिवापरः

जसा वज्राने मोठा डोंगर दोन भागात तुटतो, तसा तो बलवान दैत्य, दुसऱ्या अंजन पर्वतासारखा, खाली कोसळला.

तस्य रक्तेन रौद्रेण सम्पूर्णम् अभवत्क्षणात् तद्रक्तमखिलं रुद्रनियोगान्मांसमेव च

त्याच्या भयंकर रक्ताने क्षणात सगळं मैदान भरून गेलं, आणि रुद्राच्या आज्ञेने ते सर्व रक्त आणि मांस मांसच झालं.

महारौरवमासाद्य रक्तकुण्डमभूदहो जलन्धरं हतं दृष्ट्वा देवगन्धर्वपार्षदाः

एक मोठं आणि भयंकर रक्ताचं तळं तयार झालं, आणि जलंधर मारला गेल्याचं पाहून देव आणि गंधर्वांचे सैन्य आनंदित झाले.

सिंहनादं महत्कृत्वा साधु देवेति चाब्रुवन् यः पठेच्छृणुयाद्वापि जलन्धरविमर्दनम्

त्यांनी मोठ्या गर्जनेने 'शाबास, हे देवा!' असं म्हटलं. जो कोणी जलंधराच्या वधाची ही कथा वाचेल किंवा ऐकेल—

श्रावयेद्वा यथान्यायं गाणपत्यमवाप्नुयात्

किंवा योग्य रीतीने इतरांना ऐकवेल, त्याला गणपतीची कृपा मिळते.

कथं देवेन वै सूत देवदेवान्महेश्वरात् सुदर्शनाख्यं वै लब्धं वक्तुमर्हसि विष्णुना

हे सूत, विष्णूला 'सुदर्शन' नावाचं चक्र देवांचा देव महेश्वराकडून कसं मिळालं, ते सांग.

देवानाम् असुरेन्द्राणाम् अभवच्च सुदारुणः सर्वेषामेव भूतानां विनाशकरणो महान्

देव आणि असुरांचे राजे यांच्यात फार भयंकर युद्ध झालं, ज्यामुळे सर्व प्राण्यांचा नाश होऊ लागला.

ते देवाः शक्तिमुशलैः सायकैर्नतपर्वभिः प्रभिद्यमानाः कुन्तैश् च दुद्रुवुर्भयविह्वलाः

असुरांच्या अस्त्र, गदा, बाण आणि भाल्यांनी देवांचे सैन्य छिन्नविछिन्न झाले, आणि भीतीने ग्रासून ते पळून गेले.

पराजितास्तदा देवा देवदेवेश्वरं हरिम् प्रणेमुस्तं सुरेशानं शोकसंविग्नमानसाः

मग पराभूत देव, शोकाने व्याकुळ मनाने, देवांचा देव आणि देवांचा स्वामी असलेल्या हरिला वंदन करू लागले.

तान् समीक्ष्याथ भगवान् देवदेवेश्वरो हरिः प्रणिपत्य स्थितान्देवान् इदं वचनमब्रवीत्

त्यांना पाहून, देवांचा देव श्रीहरी, त्या एकत्र जमलेल्या देवांपाशी गेला, त्यांना वंदन केले आणि म्हणाला—

वत्साः किमिति वै देवाश् च्युतालङ्कारविक्रमाः समागताः ससंतापा वक्तुमर्हथ सुव्रताः

मुलांनो, हे देवांनो, तुम्ही असे का आलात? तुमचे अलंकार आणि तेज हरपले आहे, तुम्ही दुःखी दिसता. तुम्ही व्रतस्थ आहात, सांगा, काय घडले आहे?

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तथाभूताः सुरोत्तमाः प्रणम्याहुर्यथावृत्तं देवदेवाय विष्णवे

त्याच्या या शब्दांवर, त्या अवस्थेतील श्रेष्ठ देवांनी, विष्णूंना वंदन करून, घडलेले सर्व त्याला सांगितले.

भगवन्देवदेवेश विष्णो जिष्णो जनार्दन दानवैः पीडिताः सर्वे वयं शरणमागताः

भगवंत, देवांचा स्वामी, विष्णू, जय मिळवणारा जनार्दन, आम्हा सर्वांना दानवांनी त्रास दिला आहे म्हणून आम्ही तुझ्या आश्रयाला आलो आहोत.

त्वमेव देवदेवेश गतिर्नः पुरुषोत्तम त्वमेव परमात्मा हि त्वं पिता जगतामपि

देवांचा स्वामी, पुरुषोत्तम, आमचा एकमेव आधार तूच आहेस; तूच सर्वांचा परमात्मा, तूच या जगाचा पिता आहेस.

त्वमेव भर्ता हर्ता च भोक्ता दाता जनार्दन हन्तुमर्हसि तस्मात्त्वं दानवान्दानवार्दन

तूच पालन करणारा, नाश करणारा, भोग करणारा आणि देणारा आहेस, जनार्दना. म्हणून, दानवांचा संहार करणारा, तूच दानवांचा वध करावा.

दैत्याश् च वैष्णवैर्ब्राह्मै रौद्रैर्याम्यैः सुदारुणैः कौबेरैश्चैव सौम्यैश् च नैरृत्यैर्वारुणैर्दृढैः

दैत्यांना विष्णू, ब्रह्मा, रुद्र, यम, कुबेर, सोम, नैऋत, वरुण यांच्या भयंकर आणि बलाढ्य शक्तींचे रक्षण आहे.

वायव्यैश् च तथाग्नेयैर् ऐशानैर् वार्षिकैः शुभैः सौरै रौद्रैस् तथा भीमैः कम्पनैर् जृम्भणैर् दृढैः

तसेच वायू, अग्नी, ईशान, वर्षा, सूर्य, रुद्र, भीम, कम्प, जंभ आणि इतर बलवान शक्तींचेही त्यांना रक्षण आहे.

अवध्या वरलाभात्ते सर्वे वारिजलोचन सूर्यमण्डलसम्भूतं त्वदीयं चक्रम् उद्यतम्

कमळासारख्या डोळ्याच्या, त्या सर्वांना वर मिळाल्यामुळे ते अजिंक्य झाले आहेत; तुझे सूर्यमंडळातून उत्पन्न झालेले चक्र उंचावले आहे.

कुण्ठितं हि दधीचेन च्यावनेन जगद्गुरो दण्डं शार्ङ्गं तवास्त्रं च लब्धं दैत्यैः प्रसादतः

पण दधीचि आणि च्यवन यांनी ते चक्र बोथट केले आहे, जगाचा गुरु. तुझा धनुष्य, शार्ङ्ग, आणि अस्त्र दैत्यांना कृपेमुळे मिळाले आहे.

पुरा जलन्धरं हन्तुं निर्मितं त्रिपुरारिणा रथाङ्गं सुशितं घोरं तेन तान् हन्तुम् अर्हसि

पूर्वी जलंधराचा वध करण्यासाठी त्रिपुरांचा संहार करणाऱ्या शंकराने एक तीक्ष्ण आणि भयंकर रथाचे चाक तयार केले होते; त्याच्याने तू त्यांचा वध करावा.

तस्मात्तेन निहन्तव्या नान्यैः शस्त्रशतैरपि ततो निशम्य तेषां वै वचनं वारिजेक्षणः

म्हणून, त्या अस्त्रानेच त्यांचा वध करावा, इतर शेकडो शस्त्रांनी नाही. हे त्यांचे बोल ऐकून, कमळनयनाने—

वाचस्पतिमुखानाह स हरिश्चक्रभृत् स्वयम् भोभो देवा महादेवं सर्वैर् देवैः सनातनैः

चक्रधारी हरिने, बृहस्पती आणि इतर देवांना स्वतः म्हणाले—'हो देवांनो, आपण सर्व सनातन देवांसह महादेवाकडे जाऊया.'

सम्प्राप्य सांप्रतं सर्वं करिष्यामि दिवौकसाम् देवा जलन्धरं हन्तुं निर्मितं हि पुरारिणा

आता सर्व काही मिळवून, मी देवांचे कार्य करीन. हे देवांनो, जलंधराचा वध करण्यासाठी त्रिपुरांचा संहार करणाऱ्याने एक अस्त्र तयार केले होते.

लब्ध्वा रथाङ्गं तेनैव निहत्य च महासुरान् सर्वान्धुन्धुमुखान्दैत्यान् अष्टषष्टिशतान् सुरान्

रथाचे चाक मिळवून, त्याच्याने मी मोठ्या असुरांचा, धुंधु आणि इतर अठ्ठावन्न दैत्यांचा, त्यांच्या सैन्यासह वध करीन.

सबान्धवान्क्षणादेव युष्मान् संतारयाम्यहम् एवम् उक्त्वा सुरश्रेष्ठान् सुरश्रेष्ठमनुस्मरन्

त्यांच्या नातेवाईकांसह, क्षणातच मी तुम्हा सर्वांना वाचवीन. असे श्रेष्ठ देवांना सांगून, श्रेष्ठ देवाचा स्मरण केला.

सुरश्रेष्ठस्तदा श्रेष्ठं पूजयामास शङ्करम् लिङ्गं स्थाप्य यथान्यायं हिमवच्छिखरे शुभे

तेव्हा श्रेष्ठ देवाने, हिमालयाच्या शुभ शिखरावर, योग्य रीतीने लिंगाची स्थापना करून, श्रेष्ठ शंकराची पूजा केली.

मेरुपर्वतसंकाशं निर्मितं विश्वकर्मणा त्वरिताख्येन रुद्रेण रौद्रेण च जनार्दनः

मेरू पर्वतासारखे दिसणारे ते लिंग विश्वकर्म्याने तयार केले होते; त्वरीत नावाने ओळखला जाणारा जनार्दन, रुद्र आणि रौद्र यांच्या सोबत, तेथे त्याची स्थापना केली.

स्नाप्य सम्पूज्य गन्धाद्यैर् ज्वालाकारं मनोरमम् तुष्टाव च तदा रुद्रं सम्पूज्याग्नौ प्रणम्य च

त्याने त्या तेजस्वी, ज्वाळेसारख्या सुंदर रूपाचे अभिषेक करून, गंध वगैरेने पूजन केले आणि नंतर रुद्राची अग्नीत वंदन करून स्तुती केली.

देवं नाम्नां सहस्रेण भवाद्येन यथाक्रमम् पूजयामास च शिवं प्रणवाद्यं नमो ऽन्तकम्

त्याने 'भव' या नावाने सुरू होणाऱ्या हजार नावांनी, योग्य क्रमाने, ॐकाराने सुरू होणाऱ्या आणि 'नम:' ने संपणाऱ्या नामांनी शिवाचे पूजन केले.