लिङ्गपुराणम्

ऐरावतादयो नागाः क्षिप्ताः सिन्धुजलोपरि सरथो भगवानिन्द्रः क्षिप्तश् च शतयोजनम्

'ऐरावतासारखे हत्ती मी समुद्राच्या पाण्यावर फेकले, आणि भगवंत इंद्रालाही त्याच्या रथासह शंभर योजन दूर फेकले.'

गरुडो ऽपि मया बद्धो नागपाशेन विष्णुना उर्वश्याद्या मया नीता नार्यः कारागृहान्तरम्

गरुडालाही मी नागांच्या फासाने बांधले होते, हे विष्णू. उर्वशीसारख्या श्रेष्ठ स्त्रियाही मी दुसऱ्या कैदेत नेल्या होत्या.

कथंचिल्लब्धवान् शक्रः शचीमेकां प्रणम्य माम् मां न जानासि दैत्येन्द्रं जलन्धरमुमापते

कसेबसे इंद्राला फक्त शची एकटीच पत्नी परत मिळाली, तीही मला वंदन केल्यावर. 'तू मला ओळखत नाहीस का, दैत्यांचा राजा जलंधर मीच आहे, हे उमा-पती.'

एवमुक्तो महादेवः प्रादहद्वै रथं तदा तस्य नेत्राग्निभागैककलार्धार्धेन चाकुलम्

असं ऐकून महादेवांनी आपल्या डोळ्यातील अग्नीच्या केवळ एका अंशाने तो रथ निर्माण केला, जो प्रचंड अशांत झाला.

दैत्यानामतुलबलैर्हयैश् च नागैर् दैत्येन्द्रास् त्रिपुररिपोर् निरीक्षणेन नागाद् वैशसम् अनुसंवृतश् च नागैर् देवेशं वचनमुवाच चाल्पबुद्धिः

दैत्यांच्या अतुल बलवान घोड्यांनी आणि हत्तीने, तसेच नागांनी वेढलेला दैत्यांचा राजा, त्रिपुराचा शत्रू समोर दिसताच, त्या देवाधिदेवाला, जरी त्याची बुद्धी कमी असली तरी, असे म्हणाला.

किं कार्यं मम युधि देवदैत्यसंघैर् हन्तुं यत्सकलमिदं क्षणात्समर्थः यत्तस्माद्भयमिहनास्ति योद्धुम् ईश वाञ्छैषा विपुलतरा न संशयो ऽत्र

माझ्या दृष्टीने देव आणि दैत्यांच्या सैन्यांशी युद्ध करण्याची काही गरज नाही. मी हे सगळं क्षणात नष्ट करू शकतो. म्हणून, या युद्धात मला भीती नाही, पण लढायची इच्छा मात्र खूप मोठी आहे—यात शंका नाही.

तस्मात्त्वं मम मदनारिदक्षशत्रो यज्ञारे त्रिपुररिपो ममैव वीरैः भूतेन्द्रैर्हरिवदनेन देवसंघैर् योद्धुं ते बलमिह चास्ति चेद्धि तिष्ठ

म्हणून, हे मदनाचा, दक्षाचा आणि यज्ञाचा शत्रू, त्रिपुराचा शत्रू, जर तुझ्यात माझ्या वीरांशी, भूतांचे अधिपती, हरि आणि देवांच्या सैन्यांसह इथे लढण्याचं बळ असेल, तर उभा राहा.

इत्युक्त्वाथ महादेवं महादेवारिनन्दनः न चचाल न सस्मार निहतान्बान्धवान्युधि

असं म्हणून, महादेवाच्या शत्रूचा पुत्र महादेवाला उद्देशून काही हलला नाही, किंवा युद्धात मारलेल्या आप्तांची आठवणही काढली नाही.

दुर्मदेनाविनीतात्मा दोर्भ्यामास्फोट्य दोर्बलात् सुदर्शनाख्यं यच्चक्रं तेन हन्तुं समुद्यतः

अहंकाराने आणि वाईट वृत्तीने, तो आपल्या हातांनी टाळ्या वाजवत, दुर्बलतेने, 'सुदर्शन' नावाचं चक्र घेऊन मारण्यासाठी सज्ज झाला.

दुर्धरेण रथाङ्गेन कृच्छ्रेणापि द्विजोत्तमाः स्थापयामास वै स्कन्धे द्विधाभूतश् च तेन वै

महाबलवान आणि थांबवता न येणाऱ्या रथचक्राने, मोठ्या कष्टाने, तो त्याच्या खांद्यावर उभा राहिला आणि त्या चक्राने दोन तुकडे झाला.

कुलिशेन यथा छिन्नो द्विधा गिरिवरो द्विजाः पपात दैत्यो बलवान् अञ्जनाद्रिरिवापरः

जसा वज्राने मोठा डोंगर दोन भागात तुटतो, तसा तो बलवान दैत्य, दुसऱ्या अंजन पर्वतासारखा, खाली कोसळला.

तस्य रक्तेन रौद्रेण सम्पूर्णम् अभवत्क्षणात् तद्रक्तमखिलं रुद्रनियोगान्मांसमेव च

त्याच्या भयंकर रक्ताने क्षणात सगळं मैदान भरून गेलं, आणि रुद्राच्या आज्ञेने ते सर्व रक्त आणि मांस मांसच झालं.

महारौरवमासाद्य रक्तकुण्डमभूदहो जलन्धरं हतं दृष्ट्वा देवगन्धर्वपार्षदाः

एक मोठं आणि भयंकर रक्ताचं तळं तयार झालं, आणि जलंधर मारला गेल्याचं पाहून देव आणि गंधर्वांचे सैन्य आनंदित झाले.

सिंहनादं महत्कृत्वा साधु देवेति चाब्रुवन् यः पठेच्छृणुयाद्वापि जलन्धरविमर्दनम्

त्यांनी मोठ्या गर्जनेने 'शाबास, हे देवा!' असं म्हटलं. जो कोणी जलंधराच्या वधाची ही कथा वाचेल किंवा ऐकेल—

श्रावयेद्वा यथान्यायं गाणपत्यमवाप्नुयात्

किंवा योग्य रीतीने इतरांना ऐकवेल, त्याला गणपतीची कृपा मिळते.

कथं देवेन वै सूत देवदेवान्महेश्वरात् सुदर्शनाख्यं वै लब्धं वक्तुमर्हसि विष्णुना

हे सूत, विष्णूला 'सुदर्शन' नावाचं चक्र देवांचा देव महेश्वराकडून कसं मिळालं, ते सांग.

देवानाम् असुरेन्द्राणाम् अभवच्च सुदारुणः सर्वेषामेव भूतानां विनाशकरणो महान्

देव आणि असुरांचे राजे यांच्यात फार भयंकर युद्ध झालं, ज्यामुळे सर्व प्राण्यांचा नाश होऊ लागला.

ते देवाः शक्तिमुशलैः सायकैर्नतपर्वभिः प्रभिद्यमानाः कुन्तैश् च दुद्रुवुर्भयविह्वलाः

असुरांच्या अस्त्र, गदा, बाण आणि भाल्यांनी देवांचे सैन्य छिन्नविछिन्न झाले, आणि भीतीने ग्रासून ते पळून गेले.

पराजितास्तदा देवा देवदेवेश्वरं हरिम् प्रणेमुस्तं सुरेशानं शोकसंविग्नमानसाः

मग पराभूत देव, शोकाने व्याकुळ मनाने, देवांचा देव आणि देवांचा स्वामी असलेल्या हरिला वंदन करू लागले.

तान् समीक्ष्याथ भगवान् देवदेवेश्वरो हरिः प्रणिपत्य स्थितान्देवान् इदं वचनमब्रवीत्

त्यांना पाहून, देवांचा देव श्रीहरी, त्या एकत्र जमलेल्या देवांपाशी गेला, त्यांना वंदन केले आणि म्हणाला—

वत्साः किमिति वै देवाश् च्युतालङ्कारविक्रमाः समागताः ससंतापा वक्तुमर्हथ सुव्रताः

मुलांनो, हे देवांनो, तुम्ही असे का आलात? तुमचे अलंकार आणि तेज हरपले आहे, तुम्ही दुःखी दिसता. तुम्ही व्रतस्थ आहात, सांगा, काय घडले आहे?

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तथाभूताः सुरोत्तमाः प्रणम्याहुर्यथावृत्तं देवदेवाय विष्णवे

त्याच्या या शब्दांवर, त्या अवस्थेतील श्रेष्ठ देवांनी, विष्णूंना वंदन करून, घडलेले सर्व त्याला सांगितले.

भगवन्देवदेवेश विष्णो जिष्णो जनार्दन दानवैः पीडिताः सर्वे वयं शरणमागताः

भगवंत, देवांचा स्वामी, विष्णू, जय मिळवणारा जनार्दन, आम्हा सर्वांना दानवांनी त्रास दिला आहे म्हणून आम्ही तुझ्या आश्रयाला आलो आहोत.

त्वमेव देवदेवेश गतिर्नः पुरुषोत्तम त्वमेव परमात्मा हि त्वं पिता जगतामपि

देवांचा स्वामी, पुरुषोत्तम, आमचा एकमेव आधार तूच आहेस; तूच सर्वांचा परमात्मा, तूच या जगाचा पिता आहेस.

त्वमेव भर्ता हर्ता च भोक्ता दाता जनार्दन हन्तुमर्हसि तस्मात्त्वं दानवान्दानवार्दन

तूच पालन करणारा, नाश करणारा, भोग करणारा आणि देणारा आहेस, जनार्दना. म्हणून, दानवांचा संहार करणारा, तूच दानवांचा वध करावा.

दैत्याश् च वैष्णवैर्ब्राह्मै रौद्रैर्याम्यैः सुदारुणैः कौबेरैश्चैव सौम्यैश् च नैरृत्यैर्वारुणैर्दृढैः

दैत्यांना विष्णू, ब्रह्मा, रुद्र, यम, कुबेर, सोम, नैऋत, वरुण यांच्या भयंकर आणि बलाढ्य शक्तींचे रक्षण आहे.

वायव्यैश् च तथाग्नेयैर् ऐशानैर् वार्षिकैः शुभैः सौरै रौद्रैस् तथा भीमैः कम्पनैर् जृम्भणैर् दृढैः

तसेच वायू, अग्नी, ईशान, वर्षा, सूर्य, रुद्र, भीम, कम्प, जंभ आणि इतर बलवान शक्तींचेही त्यांना रक्षण आहे.

अवध्या वरलाभात्ते सर्वे वारिजलोचन सूर्यमण्डलसम्भूतं त्वदीयं चक्रम् उद्यतम्

कमळासारख्या डोळ्याच्या, त्या सर्वांना वर मिळाल्यामुळे ते अजिंक्य झाले आहेत; तुझे सूर्यमंडळातून उत्पन्न झालेले चक्र उंचावले आहे.

कुण्ठितं हि दधीचेन च्यावनेन जगद्गुरो दण्डं शार्ङ्गं तवास्त्रं च लब्धं दैत्यैः प्रसादतः

पण दधीचि आणि च्यवन यांनी ते चक्र बोथट केले आहे, जगाचा गुरु. तुझा धनुष्य, शार्ङ्ग, आणि अस्त्र दैत्यांना कृपेमुळे मिळाले आहे.