लिङ्गपुराणम्

अतस्तत्र पठेद्विद्वाञ् छिवभक्तो दृढव्रतः यः पठेच्छृणुयाद्वापि स्तवं सर्वमनुत्तमम्

म्हणून अशा प्रसंगी, जो शिवभक्त आहे, दृढनिश्चयी आहे, तो हा उत्तम स्तोत्र पूर्णपणे वाचतो किंवा ऐकतो—

स रुद्रत्वं समासाद्य रुद्रस्यानुचरो भवेत्

तो रुद्रपदाला पोहोचतो आणि रुद्राचा सेवक होतो.

जलन्धरं जटामौलिः पुरा जम्भारिविक्रमम् कथं जघान भगवान् भगनेत्रहरो हरः

जटा असलेल्या प्रभूंनी, भगाचा डोळा हिरावणाऱ्या हरांनी, पूर्वी जंभासारख्या बलाढ्य जलंधराचा कसा पराभव केला?

वक्तुमर्हसि चास्माकं रोमहर्षण सुव्रत जलन्धर इति ख्यातो जलमण्डलसंभवः

रोमहर्षण, व्रतस्थ सज्जना, आम्हाला जलमंडळातून जन्मलेला, जलंधर म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या याची कथा सांगावी.

आसीदन्तकसंकाशस् तपसा लब्धविक्रमः तेन देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः

तो मृत्यूसारखा भासत होता, तपश्चर्येमुळे त्याने मोठे बळ मिळवले होते; त्याने देव, गंधर्व, यक्ष, नाग आणि राक्षस यांनाही—

निर्जिताः समरे सर्वे ब्रह्मा च भगवानजः जित्वैव देवसंघातं ब्रह्माणं वै जलन्धरः

सर्वांना युद्धात हरवले, अगदी अजन्मा ब्रह्मादेखील. देवांचा पराभव करून जलंधराने ब्रह्मालाही जिंकले.

जगाम देवदेवेशं विष्णुं विश्वहरं गुरुम् तयोः समभवद्युद्धं दिवारात्रम् अविश्रमम्

तो देवांचा स्वामी, विश्वाचा संहार करणारा, गुरु विष्णूकडे गेला; त्यांच्यात दिवस-रात्र अखंड युद्ध झाले.

जलन्धरेशयोस्तेन निर्जितो मधुसूदनः जलन्धरो ऽपि तं जित्वा देवदेवं जनार्दनम्

त्या जलंधर आणि प्रभूच्या युद्धात मधुसूदनाचा पराभव झाला; जलंधराने त्याला जिंकून, देवांचा देव जनार्दनालाही हरवले.

प्रोवाचेदं दितेः पुत्रान् न्यायधीर्जेतुमीश्वरम् सर्वे जिता मया युद्धे शङ्करो ह्यजितो रणे

तो दितीच्या पुत्रांना म्हणाला, 'सर्वांना मी युद्धात हरवले; शंकरच एकटा अजूनही युद्धात अपराजित आहे.'

तं जित्वा सर्वमीशानं गणपैर् नन्दिना क्षणात् अहमेव भवत्वं च ब्रह्मत्वं वैष्णवं तथा

'सर्वांना, ईशानासह, गण आणि नंदी यांना क्षणात जिंकून, मीच आता ब्रह्मा, विष्णू आणि तुझ्या जागी होईल.'

वासवत्वं च युष्माकं दास्ये दानवपुङ्गवाः जलन्धरवचः श्रुत्वा सर्वे ते दानवाधमाः

'आणि मी तुम्हा दानवश्रेष्ठांना इंद्रपद देईन.' जलंधराची ही वचने ऐकून ते सगळे नीच दानव—

जगर्जुरुच्चैः पापिष्ठा मृत्युदर्शनतत्पराः दैत्यैरेतैस्तथान्यैश् च रथनागतुरङ्गमैः

ते मोठ्याने गर्जले, दुष्ट आणि मृत्यूला सामोरे जाण्यास तयार; त्या दैत्यांसह, रथ, हत्ती आणि घोड्यांसह—

संनद्धैः सह संनह्य शर्वं प्रति ययौ बली भवो ऽपि दृष्ट्वा दैत्येन्द्रं मेरुकूटमिव स्थितम्

संपूर्ण शस्त्रांनी सज्ज होऊन, त्यांनी एकत्र येऊन शर्वावर चाल केली. भवानं, त्या दैत्यराजाला मेरूच्या शिखरासारखा उभा पाहिला—

अवध्यत्वम् अपि श्रुत्वा तथान्यैर् भगनेत्रहा ब्रह्मणो वचनं रक्षन् रक्षको जगतां प्रभुः

त्याच्या अमरत्वाची आणि भग व नेत्र यांच्या डोळ्यांचा नाश केल्याची बातमी ऐकून, जगाचा रक्षण करणारा प्रभू, ब्रह्मदेवाने सांगितलेले वचन पाळत राहिला.

सांबः सनन्दी सगणः प्रोवाच प्रहसन्निव किं कृत्यमसुरेशान युद्धेनानेन सांप्रतम्

सांब, सनंदी आणि आपल्या सेवकांसह हसत म्हणाला, 'असुरराजा, आता या युद्धाचा काय उपयोग?'

मद्बाणैर्भिन्नसर्वाङ्गो मर्तुमभ्युद्यते मुदा जलन्धरो ऽपि तद्वाक्यं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम्

माझ्या बाणांनी पूर्ण शरीर विदीर्ण होऊन, आनंदाने मरण्यास तयार झालेला जलंधर, ती कान फाडणारी वचने ऐकू लागला.

सुरेश्वरमुवाचेदं सुरेतरबलेश्वरः वाक्येनालं महाबाहो देवदेव वृषध्वज

देवेतरांच्या सैन्याचा नायक, देवांचा स्वामींना म्हणाला, 'महाबाहो, देवाधिदेव वृषध्वज, आता पुरे बोलणे.'

चन्द्रांशुसन्निभैः शस्त्रैर् हर योद्धुमिहागतः निशम्यास्य वचः शूली पादाङ्गुष्ठेन लीलया महांभसि चकाराशु रथाङ्गं रौद्रमायुधम्

चंद्राच्या किरणांसारख्या तेजस्वी शस्त्रांनी युद्ध करायला आलो आहे, हे ऐकताच त्रिशूळधारींनी आपल्या पायाच्या अंगठ्याने सहजपणे समुद्रात एक भयंकर चक्र तयार केले.

कृत्वार्णवांभसि सितं भगवान् रथाङ्गं स्मृत्वा जगत्त्रयमनेन हताः सुराश् च दक्षान्धकान्तकपुरत्रययज्ञहर्ता लोकत्रयान्तककरः प्रहसंतदाह

समुद्रात शुभ्र चक्र निर्माण करून, भगवंताने आठवले की ह्याच्याने त्याने त्रैलोक्य, देव, दक्ष, अंधक, त्रिपुर, आणि यज्ञ नष्ट केले होते; तो त्रैलोक्याचा संहारक हसत म्हणाला.

पादेन निर्मितं दैत्य जलन्धर महार्णवे बलवान् यदि चोद्धर्तुं तिष्ठ योद्धुं न चान्यथा

'जलंधरा, जर तुझ्यात शक्ती असेल तर उभा राहून लढ, कारण माझ्या पायाने समुद्रात तयार केलेले हे चक्र उचलायचे आहे; नाहीतर राहू नको.'

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधेनादीप्तलोचनः प्रदहन्निव नेत्राभ्यां प्राहालोक्य जगत्त्रयम्

ती वचने ऐकून, त्याच्या डोळ्यांत क्रोधाने ज्वाळा पेटल्या, जणू काही नजरेने जळवत आहे, त्याने त्रैलोक्याकडे पाहून बोलू लागला.

गदामुद्धृत्य हत्वा च नन्दिनं त्वां च शङ्कर हत्वा लोकान्सुरैः सार्धं डुण्डुभान् गरुडो यथा

'माझी गदा उचलून, मी नंदी आणि तुला, शंकरा, ठार मारीन; देवांसह साऱ्या लोकांचा संहार करून, मी डुंडुभी वाजवीन, जसे गरुडाने केले.'

हन्तुं चराचरं सर्वं समर्थो ऽहं सवासवम् को महेश्वर मद्बाणैर् अच्छेद्यो भुवनत्रये

'सर्व चराचरांसह, इंद्र व त्याच्या सोबत्यांसह, मी नष्ट करू शकतो. महेश्वरा, त्रैलोक्यात कोण आहे जो माझ्या बाणांना तोंड देऊ शकेल?'

बालभावे च भगवान् तपसैव विनिर्जितः ब्रह्मा बली यौवने वै मुनयः सुरपुङ्गवैः

'बालपणीसुद्धा भगवंत तपाने जिंकला गेला; ब्रह्मा, तारुण्यात बलाढ्य, ऋषी आणि श्रेष्ठ देवांनी जिंकला.'

दग्धं क्षणेन सकलं त्रैलोक्यं सचराचरम् तपसा किं त्वया रुद्र निर्जितो भगवानपि

'क्षणातच सर्व चराचरांसह त्रैलोक्य तपाने जळून गेले. मग रुद्रा, भगवंत असूनही, तू का जिंकला गेला नाहीस?'

इन्द्राग्नियमवित्तेशवायुवारीश्वरादयः न सेहिरे यथा नागा गन्धं पक्षिपतेरिव

'इंद्र, अग्नी, यम, कुबेर, वायू, वरुण आणि इतर जसे नाग गरुडाच्या सुगंधाला सहन करू शकत नाहीत, तसेच सहन करू शकले नाहीत.'

न लब्ध्वा दिवि भूमौ च बाहवो मम शङ्कर समस्तान्पर्वतान्प्राप्य घर्षिताश् च गणेश्वर

'शंकरा, स्वर्गात किंवा पृथ्वीवर माझे हात सापडले नाहीत म्हणून, मी सर्व पर्वतांवर घासले, गणेश्वरा.'

गिरीन्द्रो मन्दरः श्रीमान् नीलो मेरुः सुशोभनः घर्षितो बाहुदण्डेन कण्डूनोदार्थम् आपतत्

'श्रीमंत मंदार, सुंदर नील, आणि मेरू हे पर्वत माझ्या भुजांनी केवळ खाजेच्या कारणासाठी घासले गेले.'

गङ्गा निरुद्धा बाहुभ्यां लीलार्थं हिमवद्गिरौ नारीणां मम भृत्यैश् च वज्रो बद्धो दिवौकसाम्

'हिमालयावर खेळ म्हणून मी गंगेचा प्रवाह माझ्या हातांनी अडवला; माझ्या स्त्री सेविकांसाठी, देवांचा वज्र बांधून ठेवला.'