लिङ्गपुराणम्

अदृष्टपूर्वैरन्यैश् च वेष्टितो वीरवन्दितः कल्पान्तज्वलनज्वालो विलसल्लोचनत्रयः

पूर्वी कधीही न पाहिलेल्यांनी वेढलेला, वीरांनी वंदिलेला, त्याची तीन डोळे कल्पांताच्या ज्वाळेसारखी चमकत होती.

आत्तशस्त्रो जटाजूटे ज्वलद्बालेन्दुमण्डितः बालेन्दुद्वितयाकारतीक्ष्णदंष्ट्राङ्कुरद्वयः

हातात शस्त्र, जटांमध्ये जळणाऱ्या अर्धचंद्राने शोभलेला, त्याच्या दोन तीक्ष्ण दातांमध्येही अर्धचंद्राचा आकार दिसत होता.

आखण्डलधनुःखण्डसंनिभभ्रूलतायुतः महाप्रचण्डहुङ्कारबधिरीकृतदिङ्मुखः

त्याच्या भुवया इंद्राच्या धनुष्याच्या तुकड्यांसारख्या होत्या आणि त्याच्या प्रचंड हुंकाराने सर्व दिशांना बहिरं केलं.

नीलमेघाञ्जनाकारभीषणश्मश्रुरद्भुतः वादखण्डम् अखण्डाभ्यां भ्रामयंस्त्रिशिखं मुहुः

त्याची दाढ काळ्या मेघासारखी किंवा काजळासारखी भयंकर होती, आणि तो दोन्ही अखंड हातांनी त्रिशूळ वारंवार फिरवत होता.

वीरभद्रो ऽपि भगवान् वीरशक्तिविजृम्भितः स्वयं विज्ञापयामास किमत्र स्मृतिकारणम्

वीरभद्रही, पराक्रम दाखवत, स्वतः विचारू लागला, 'हे स्मरण कशासाठी आहे?'

आज्ञापय जगत्स्वामिन् प्रसादः क्रियतां मयि अकाले भयमुत्पन्नं देवानामपि भैरव

'जगाच्या स्वामी, आज्ञा द्या, तुमचा प्रसाद माझ्यावर होऊ द्या. या वेळी देवांनाही भीती वाटते आहे, हे भैरवा.'

ज्वलितः स नृसिंहाग्निः शमयैनं दुरासदम् सान्त्वयन् बोधयादौ तं तेन किं नोपशाम्यति

तो नरसिंहाचा ज्वाळेसारखा अग्नी प्रज्वलित झाला आहे; त्याला शांत करा, तो सहज गाठता येत नाही. सुरुवातीला त्याला समजावून सांगा—तो अजून शांत का होत नाही?

ततो मत्परमं भावं भैरवं संप्रदर्शय सूक्ष्मं सूक्ष्मेण संहृत्य स्थूलं स्थूलेन तेजसा

मग माझ्या अत्युच्च अवस्थेचा, सूक्ष्म भैरवाचा, प्रकटीकरण कर. स्थूल तेजाने स्थूल गोष्टी मागे घे आणि सूक्ष्मतेने सूक्ष्म गोष्टी मागे घे.

वक्त्रमानय कृत्तिं च वीरभद्र ममाज्ञया इत्यादिष्टो गणाध्यक्षः प्रशान्तवपुरास्थितः

माझ्या आज्ञेने, वीरभद्र, मुख आणि कातडी घेऊन ये. अशा रीतीने सांगितल्यावर, गणांचा प्रमुख शांतपणे उभा राहिला.

जगाम रंहसा तत्र यत्रास्ते नरकेसरी ततस्तं बोधयामास वीरभद्रो हरो हरिम्

तो वेगाने तिथे गेला जिथे नरसिंह राहतो. मग वीरभद्राने हरिला जागं केलं, आणि हरानेही हरिला जागं केलं.

उवाच वाक्यमीशानः पिता पुत्रमिवौरसम् जगत्सुखाय भगवन्न् अवतीर्णो ऽसि माधव

ईशानाने आपल्या पुत्राला जसं बोलावं तसं म्हणाला — हे भगवंत, जगाच्या सुखासाठी तू अवतार घेतलास, माधव.

स्थित्यर्थेन च युक्तो ऽसि परेण परमेष्ठिना जन्तुचक्रं भगवता रक्षितं मत्स्यरूपिणा

परमेश्वराच्या इच्छेने तू सृष्टीच्या पालनासाठी कार्यरत आहेस. भगवंताने मत्स्यरूप धारण करून सर्व जीवांचे रक्षण केले.

पुच्छेनैव समाबध्य भ्रमन्नेकार्णवे पुरा बिभर्षि कूर्मरूपेण वाराहेणोद्धृता मही

पूर्वी, एकाच समुद्रात तू शेपटीने बांधून फिरला होतास. कूर्मरूपात पृथ्वी उचललीस, आणि वाराहरूपात तिला वर काढलीस.

अनेन हरिरूपेण हिरण्यकशिपुर्हतः वामनेन बलिर्बद्धस् त्वया विक्रमता पुनः

हरिरूप धारण करून तू हिरण्यकशिपूचा वध केला. वामनरूपात पुन्हा बलीला आपल्या पावलांनी बांधून टाकले.

त्वम् एव सर्वभूतानां प्रभावः प्रभुर् अव्ययः यदा यदा हि लोकस्य दुःखं किंचित् प्रजायते

तूच सर्व सृष्टीचा सामर्थ्य आणि अविनाशी स्वामी आहेस. जेव्हा जेव्हा या जगात काही दुःख निर्माण होतं,

तदा तदावतीर्णस्त्वं करिष्यसि निरामयम् नाधिकस्त्वत्समो ऽप्यस्ति हरे शिवपरायण

तेव्हा तेव्हा तू अवतार घेतोस आणि जगाचं दुःख दूर करतोस. हर्या, शिवभक्त, तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ किंवा तुल्य कोणीच नाही.

त्वया धर्माश् च वेदाश् च शुभे मार्गे प्रतिष्ठिताः यदर्थम् अवतारो ऽयं निहतः सो ऽपि केशव

तुझ्यामुळे धर्म आणि वेद शुभ मार्गावर स्थिर झाले. ह्याच कारणासाठी तुझा अवतार झाला आणि तोही, केशवा, नष्ट झाला.

अत्यन्तघोरं भगवन् नरसिंह वपुस्तव उपसंहर विश्वात्मंस् त्वमेव मम संनिधौ

भगवंत, तुझं नरसिंहरूप फारच भयंकर आहे. ते मागे घे, कारण तूच विश्वाचा आत्मा आहेस आणि माझ्या सान्निध्यात राहा.

इत्युक्तो वीरभद्रेण नृसिंहः शान्तया गिरा ततो ऽधिकं महाघोरं कोपं प्रज्वालयद्धरिः

वीरभद्राने शांतपणे बोलल्यावरही नरसिंहाने, हरिने, अधिक भयंकर राग प्रकट केला.

आगतो ऽसि यतस्तत्र गच्छ त्वं मा हितं वद इदानीं संहरिष्यामि जगदेतच्चराचरम्

ज्या ठिकाणाहून आला आहेस तिथे परत जा, हिताची चर्चा करू नकोस. आता मी हे सर्व जग, जड आणि जंगम, मागे घेणार आहे.

संहर्तुर् न हि संहारः स्वतो वा परतो ऽपि वा शासितं मम सर्वत्र शास्ता को ऽपि न विद्यते

संहार करणाऱ्याचं संहार कुणीच करू शकत नाही, स्वतःही नाही किंवा दुसऱ्यानेही नाही. माझी आज्ञा सर्वत्र चालते, आणि माझा स्वामी कोणीच नाही.

मत्प्रसादेन सकलं समर्यादं प्रवर्तते अहं हि सर्वशक्तीनां प्रवर्तकनिवर्तकः

माझ्या कृपेने सर्व काही मर्यादेत चालतं. मीच सर्व शक्तींचा उद्गम आणि संहार करणारा आहे.

यद् यद् विभूतिमत् सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा तत्तद्विद्धि गणाध्यक्ष मम तेजोविजृम्भितम्

ज्या कोणत्याही सत्त्वात तेज, श्रीमंती किंवा सामर्थ्य आहे, हे गणाधिपती, ते माझ्या तेजाचंच प्रकट रूप आहे असं समज.

देवतापरमार्थज्ञा ममैव परमं विदुः मदंशाः शक्तिसम्पन्ना ब्रह्मशक्रादयः सुराः

देवतांच्या परम सत्याची ज्यांना जाणीव आहे, ते माझ्यालाच सर्वोच्च मानतात. ब्रह्मा, इंद्र आणि इतर देवताही माझ्याच अंशाने सामर्थ्यवान आहेत.

मन्नाभिपङ्कजाज्जातः पुरा ब्रह्मा चतुर्मुखः तल्ललाटसमुत्पन्नो भगवान्वृषभध्वजः

पूर्वी माझ्या नाभिकमळातून चतुर्मुख ब्रह्मा उत्पन्न झाला. आणि माझ्या कपाळातून वृषभध्वज, म्हणजेच महादेव, प्रकट झाला.

रजसाधिष्ठितः स्रष्टा रुद्रस्तामस उच्यते अहं नियन्ता सर्वस्य मत्परं नास्ति दैवतम्

सृष्टीकर्ता रजोगुणी आहे, रुद्र तमोगुणी म्हणतात; पण मी सर्वांचा नियंता आहे—माझ्यापेक्षा श्रेष्ठ असं कोणतंच दैवत नाही.

विश्वाधिकः स्वतन्त्रश् च कर्ता हर्ताखिलेश्वरः इदं तु मत्परं तेजः कः पुनः श्रोतुमिच्छति

मी विश्वापलीकडे असलेला, स्वतंत्र, कर्ता आणि संहार करणारा, सर्वांचा स्वामी आहे; माझं हे सर्वोच्च तेज—याचं वर्णन कोणाला ऐकायचं आहे?

अतो मां शरणं प्राप्य गच्छ त्वं विगतज्वरः अवेहि परमं भावम् इदं भूतमहेश्वरः

म्हणून माझ्या शरण ये, चिंता सोडून पुढे जा; हेच परम अवस्थाचं ज्ञान घे—हा सर्व भूतांचा महेश्वर आहे.

कालो ऽस्म्यहं कालविनाशहेतुर् लोकान् समाहर्तुम् अहं प्रवृत्तः मृत्योर्मृत्युं विद्धि मां वीरभद्र जीवन्त्येते मत्प्रसादेन देवाः

मीच काळ आहे, काळाचा नाश करणारा कारण आहे; मी या जगांचा संहार करण्यासाठी उभा राहिलो आहे. वीरभद्र, मला मृत्यूच्या मृत्यू म्हणून ओळख; हे देव माझ्या कृपेनेच जिवंत आहेत.