लिङ्गपुराणम्

प्रह्रादः पूजयामास नमो नारायणेति च नमो नारायणायेति सर्वदैत्यकुमारकान्

प्रह्लादाने 'नारायणाला नमस्कार!' असे म्हणत पूजा चालू ठेवली आणि सर्व दैत्यकुमारांना देखील तसेच शिकवले.

अध्यापयामास च तां ब्रह्मविद्यां सुशोभनाम् दुर्लङ्घ्यां चात्मनो दृष्ट्वा शक्रादिभिर् अपि स्वयम्

त्याने स्वतः अनुभवलेली, इंद्रादिक देवांनाही जिंकता न येणारी, सुंदर अशी ब्रह्मविद्या त्या सर्वांना शिकवली.

पुत्रेण लङ्घितामाज्ञां हिरण्यः प्राह दानवान् एतं नानाविधैर्वध्यं दुष्पुत्रं हन्तुमर्हथ

मुलाने आपली आज्ञा मोडली हे पाहून, हिरण्यकशिपूने दानवांना सांगितले: 'हा वाईट मुलगा अनेक प्रकारे मारण्यास योग्य आहे, तुम्ही त्याला ठार करा.'

एवमुक्तास्तदा तेन दैत्येन सुदुरात्मना निजघ्नुर्देवदेवस्य भृत्यं प्रह्रादमव्ययम्

त्या दुष्ट दैत्याने असे सांगितल्यावर, देवांचा देव ज्याचा सेवक आहे, त्या अविनाशी प्रह्लादावर त्यांनी हल्ला केला.

तत्र तत्प्रतिकृतं तदा सुरैर् दैत्यराजतनयं द्विजोत्तमाः क्षीरवारिनिधिशायिनः प्रभोर् निष्फलं त्वथ बभूव तेजसा

त्या वेळी, दैत्यराजाच्या मुलावर देवांनी जे काही केले, ते सर्व क्षीरसागरात शयन करणाऱ्या प्रभूच्या तेजामुळे व्यर्थ ठरले.

तदाथ गर्वभिन्नस्य हिरण्यकशिपोः प्रभुः तत्रैवाविरभूद्धन्तुं नृसिंहाकृतिमास्थितः

तेव्हा हिरण्यकशिपूचा गर्व चुरडला गेला आणि तिथेच प्रभू नरसिंहाचे रूप घेऊन त्याला मारण्यासाठी प्रकट झाले.

जघान च सुतं प्रेक्ष्य पितरं दानवाधमम् बिभेद तत्क्षणादेव करजैर् निशितैः शतैः

त्याने आपल्या मुलाकडे पाहून त्या नीच दैत्याला ठार मारले आणि त्या क्षणीच शेकडो तीक्ष्ण नखांनी त्याला फाडून टाकले.

ततो निहत्य तं दैत्यं सबान्धवमघापहः पीडयामास दैत्येन्द्रं युगान्ताग्निरिवापरः

त्या पापांचा नाश करणाऱ्याने त्या दैत्याला आणि त्याच्या नातेवाईकांना ठार मारून, दैत्यराजाला युगाच्या शेवटी येणाऱ्या अग्नीप्रमाणे छळू लागला.

नादैस्तस्य नृसिंहस्य घोरैर्वित्रासितं जगत् आ ब्रह्मभुवनाद् विप्राः प्रचचाल च सुव्रताः

त्या नरसिंहाच्या भयंकर गर्जनांनी सगळं जग घाबरलं; अगदी ब्रह्मलोकापर्यंत, हे ऋषीजन, सर्व स्थिरवृत्ती असलेले थरथरू लागले.

दृष्ट्वा सुरासुरमहोरगसिद्धसाध्यास् तस्मिन् क्षणे हरिविरिञ्चिमुखा नृसिंहम् धैर्यं बलं च समवाप्य ययुर्विसृज्य आ दिङ्मुखान्तम् असुरक्षणतत्पराश् च

हे पाहून, त्या क्षणी, हरि आणि ब्रह्मा यांच्या पुढाकाराने, देव, असुर, महाग्राह, सिद्ध, साध्य — सर्वांनी धैर्य आणि बळ मिळवून, सर्व दिशांना असुरांचे रक्षण करण्यासाठी निघून गेले.

ततस्तैर्गतैः सैष देवो नृसिंहः सहस्राकृतिः सर्वपात् सर्वबाहुः सहस्रेक्षणः सोमसूर्याग्निनेत्रस् तदा संस्थितः सर्वमावृत्य मायी

त्यांच्या जाण्यानंतर, तो नरसिंह देव, हजारो रूपांचा, सर्वत्र व्यापणारा, हजारो हातांचा, हजारो डोळ्यांचा, चंद्र, सूर्य आणि अग्नी ज्याचे नेत्र आहेत, असा सर्वत्र पसरलेला, मायाधीश तिथे उभा राहिला.

तं तुष्टुवुः सुरश्रेष्ठा लोका लोकाचले स्थिताः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सयमाः समरुद्गणाः

लोकांत आणि पर्वतांवर स्थिरावलेले श्रेष्ठ देव, ब्रह्मा, साध्य, यम आणि मरुतगणांसह, त्याची स्तुती करू लागले.

परात्परतरं ब्रह्म तत्त्वात् तत्त्वतमं भवान् ज्योतिषां तु परं ज्योतिः परमात्मा जगन्मयः

'तू सर्वश्रेष्ठ ब्रह्माहूनही श्रेष्ठ, सर्व तत्त्वांहूनही श्रेष्ठ तत्त्व आहेस; तू सर्व प्रकाशांपैकी सर्वोच्च प्रकाश, परमात्मा, आणि संपूर्ण विश्वात व्यापलेला आहेस.'

स्थूलं सूक्ष्मं सुसूक्ष्मं च शब्दब्रह्ममयः शुभः वागतीतो निरालंबो निर्द्वन्द्वो निरुपप्लवः

स्थूल, सूक्ष्म आणि अगदी सूक्ष्म असा, शब्दब्रह्मरूप, शुभ, वाणीच्या पलीकडचा, कोणत्याही आधाराविना, द्वैताच्या पलीकडचा आणि कुठलाही व्यत्यय नसलेला तूच आहेस.

यज्ञभुग्यज्ञमूर्तिस्त्वं यज्ञिनां फलदः प्रभुः भवान्मत्स्याकृतिः कौर्मम् आस्थाय जगति स्थितः

तू यज्ञाचा भोक्ता, यज्ञस्वरूप, यज्ञ करणाऱ्यांना फळ देणारा प्रभू आहेस; मत्स्य आणि कूर्म या रूपांत जगात स्थिर राहिलास.

वाराहीं चैव तां सैंहीम् आस्थायेहव्यवस्थितः देवानां देवरक्षार्थं निहत्य दितिजेश्वरम्

वराह आणि सिंह या रूपांत राहून, देवांची रक्षा करण्यासाठी तू दैत्यांचा राजा मारला आहेस.

द्विजशापच्छलेनैवम् अवतीर्णो ऽसि लीलया न दृष्टं यत्त्वदन्यं हि भवान् सर्वं चराचरम्

ब्राह्मणाच्या शापाचा बहाणा करून, तू सहजपणे अवतार घेतलास; कारण तुझ्याशिवाय दुसरे काहीच नाही, सर्व चराचर तूच आहेस.

भवान्विष्णुर्भवान् रुद्रो भवानेव पितामहः भवानादिर्भवानन्तो भवानेव वयं विभो

तू विष्णू आहेस, तू रुद्र आहेस, तूच पितामह आहेस; तू आरंभ आहेस, तूच अंत आहेस, आणि प्रभो, आम्हीही तूच आहोत.

भवानेव जगत्सर्वं प्रलापेन किमीश्वर मायया बहुधा संस्थम् अद्वितीयमयं प्रभो

तूच हे सर्व जग आहेस; आणखी बोलण्याचा काय उपयोग, प्रभो? तुझ्या मायेमुळे तू अनेक रूपांत दिसतोस, पण प्रत्यक्षात अद्वितीय स्वरूप तूच आहेस.

स्तोष्यामस्त्वां कथं भासि देवदेव मृगाधिप स्तुतो ऽपि विविधैः स्तुत्यैर् भावैर्नानाविधैः प्रभुः

देवतांचा देव, पशूंचा स्वामी, आम्ही तुला कसे स्तुती करू? कितीही विविध स्तोत्रांनी आणि अनेक भावनांनी स्तुती केली, तरीही तू प्रभूच राहतोस.

न जगाम द्विजाः शान्तिं मानयन्योनिमात्मनः यो नृसिंहस्तवं भक्त्या पठेद्वार्थं विचारयेत्

जो कोणी भक्तीने नरसिंहाचे हे स्तोत्र अर्थासह म्हणतो किंवा मनन करतो, त्या द्विजाला ना शांती मिळते, ना आत्म्याला दुसरा जन्म मिळतो.

श्रावयेद्वा द्विजान्सर्वान् विष्णुलोके महीयते तदन्तरे शिवं देवाः सेन्द्राः सब्रह्मकाः प्रभुम्

किंवा जो सर्व द्विजांना हे ऐकवतो, त्याचा विष्णुलोकात सन्मान होतो; तोवर इंद्र आणि ब्रह्मासह देवता प्रभू शंकराची पूजा करतात.

सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वं विज्ञाप्य मृगरूपिणः ततो ब्रह्मादयस्तूर्णं संस्तूय परमेश्वरम्

सर्वांनी जवळ जाऊन, मृगरूप असलेल्या त्याला कळवून, त्याची स्तुती केली; मग ब्रह्मा आणि इतरांनी लवकरच परमेश्वराची स्तुती केली.

आत्मत्राणाय शरणं जग्मुः परमकारणम् मन्दरस्थं महादेवं क्रीडमानं सहोमया

स्वतःच्या रक्षणासाठी, त्यांनी मंदार पर्वतावर उमा सोबत क्रीडा करणाऱ्या महादेवाच्या चरणी शरण घेतले.

सेवितं गणगन्धर्वैः सिद्धैरप्सरसां गणैः देवताभिः सह ब्रह्मा भीतभीतः सगद्गदम् प्रणम्य दण्डवद्भूमौ तुष्टाव परमेश्वरम्

गण, गंधर्व, सिद्ध, आणि अप्सरांच्या समूहांनी सेवा केलेल्या त्या परमेश्वराला, देवतांसह ब्रह्मा भीतीने, कापत्या स्वरात, भूमीवर दंडवत घालून नमस्कार करून स्तुती केली.

नमस्ते कालकालाय नमस्ते रुद्र मन्यवे नमः शिवाय रुद्राय शङ्कराय शिवाय ते

काळाचा काळ असलेल्या तुला नमस्कार, रुद्र, क्रोधी तुला नमस्कार; शिव, रुद्र, शंकर, शुभ अशा तुला नमस्कार.

उग्रो ऽसि सर्वभूतानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः नमः शिवाय शर्वाय शङ्करायार्त्तिहारिणे

तू सर्व भूतांचा उग्र स्वामी, नियंत्रक आणि आमचा शिव आहेस; शिव, शर्व, शंकर, दुःख दूर करणारा तुला नमस्कार.

मयस्कराय विश्वाय विष्णवे ब्रह्मणे नमः अन्तकाय नमस्तुभ्यम् उमायाः पतये नमः

आनंद देणारा, सर्वव्यापी, विष्णू, ब्रह्मा, अंत करणारा, उमापती तुला नमस्कार.

हिरण्यबाहवे साक्षाद् धिरण्यपतये नमः शर्वाय सर्वरूपाय पुरुषाय नमोनमः

सोन्याचे हात असलेल्या, प्रत्यक्ष सोन्याच्या स्वामी तुला नमस्कार; शर्व, सर्वरूप, पुरुष तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.