लिङ्गपुराणम्

भेरीमृदङ्गमुरजतिमिरापटहादिभिः वादित्रैर्विविधैश्चान्यैर् निनादैर्विविधैरपि

भेरी, मृदंग, मृदुंग, तूर्य, पखवाज आणि इतर अनेक वाद्ये, तसेच विविध प्रकारच्या नादांनी,

जागरं कारयेद्यस्तु प्रार्थयेच्च यथाक्रमम् स भृत्यपुत्रदारैश् च तथा संबन्धिबान्धवैः

जो कोणी जागरण करतो आणि योग्य क्रमाने प्रार्थना करतो, तो आपल्या नोकर, मुलं, बायका आणि नातेवाईकांसह,

सार्धं प्रदक्षिणं कृत्वा प्रार्थयेल्लिङ्गम् उत्तमम् द्रव्यहीनं क्रियाहीनं श्रद्धाहीनं सुरेश्वर

सर्वांनी मिळून प्रदक्षिणा करून, त्या श्रेष्ठ लिंगाची प्रार्थना करावी, जरी त्याच्याकडे धन, विधी किंवा श्रद्धा नसली तरी, हे देवाधिदेव.

कृतं वा न कृतं वापि क्षन्तुमर्हसि शङ्कर इत्युक्त्वा वै जपेद्रुद्रं त्वरितं शान्तिमेव च

हे शंकरा, मी केले असो वा न केले असो, तू मला क्षमा कर. असे म्हणून, लगेच रुद्र मंत्र आणि शांती मंत्र म्हणावा.

जपित्वैवं महाबीजं तथा पञ्चाक्षरस्य वै स एवं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम्

अशा प्रकारे महाबीज आणि पंचाक्षरी मंत्र जपल्यावर, सर्व तीर्थांमध्ये आणि सर्व यज्ञांमध्ये मिळणारे फळ त्याला मिळते.

तत्फलं समवाप्नोति वाराणस्यां यथा मृतः तथैव मम सायुज्यं लभते नात्र संशयः

जसे वाराणसीत प्राण सोडल्यावर जे फळ मिळते, तेच फळ तो मिळवतो; आणि त्याचप्रमाणे माझ्याशी एकरूपता मिळते—यात काहीच शंका नाही.

मत्प्रियार्थमिदं कार्यं मद्भक्तैर्विधिपूर्वकम् ये न कुर्वन्ति ते भक्ता न भवन्ति न संशयः

माझ्या भक्तांनी, माझ्या प्रीत्यर्थ, नियमानुसार हे कृत्य करावे; जे हे करत नाहीत, ते माझे भक्त नाहीत—यात शंका नाही.

निशम्य वचनं देवी गत्वा वाराणसीं पुरीम् अविमुक्तेश्वरं लिङ्गं पयसा च घृतेन च

हे ऐकून, देवी वाराणसी नगरीत जाऊन अविमुक्तेश्वराचे लिंग पाणी आणि तुपाने पूजले.

अर्चयामास देवेशं रुद्रं भुवननायकम् अविमुक्ते च तपसा मन्दरस्य महात्मनः

ती अविमुक्त येथे देवांचा स्वामी, रुद्र, जगाचा नाथ यांची पूजा करू लागली आणि मंदार या महात्म्याच्या तपासाठीही प्रयत्न केला.

कल्पयामास वै क्षेत्रं मन्दरे चारुकन्दरे तत्रान्धकं महादैत्यं हिरण्याक्षसुतं प्रभुः

तिने मंदार पर्वताच्या सुंदर गुहेत एक पवित्र क्षेत्र स्थापन केले. तेथे प्रभूने हिरण्याक्षाचा पुत्र, मोठा दैत्य अंधक, याला कृपापूर्वक वर दिला.

अनुगृह्य गणत्वं च प्रापयामास लीलया एतद्वः कथितं सर्वं कथासर्वस्वमादरात्

आणि आपल्या लीलाखेळीत त्याला गणपदही दिले. ही सर्व कथा, तिचा सारांश मी तुम्हाला आदराने सांगितला.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् सर्वक्षेत्रेषु यत्पुण्यं तत्सर्वं सहसा लभेत्

जो कोणी हे क्षेत्राचे उत्तम माहात्म्य वाचतो किंवा ऐकतो, त्याला सर्व पवित्र स्थळी मिळणारे पुण्य त्वरित मिळते.

श्रावयेद्वा द्विजान्सर्वान् कृतशौचान् जितेन्द्रियान् स एव सर्वयज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

किंवा, जो सर्व शुद्ध आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेल्या द्विजांना हे ऐकवतो, त्या माणसाला सर्व यज्ञांचे फळ मिळते.

अन्धको नाम दैत्येन्द्रो मन्दरे चारुकन्दरे दमितस्तु कथं लेभे गाणपत्यं महेश्वरात्

मंदार पर्वताच्या सुंदर गुहेत ज्या अंधक नावाच्या दैत्यराजाला जिंकले, त्याला महेश्वराकडून गणपद कसे मिळाले?

वक्तुमर्हसि चास्माकं यथावृत्तं यथाश्रुतम् अन्धकानुग्रहं चैव मन्दरे शोषणं तथा

आम्हाला जसे घडले तसे, आणि जसे ऐकले तसे, मंदार येथे अंधकाला दिलेला वर आणि तेथील कोरडेपणा याविषयी सांगावे.

वरलाभमशेषं च प्रवदामि समासतः हिरण्याक्षस्य तनयो हिरण्यनयनोपमः

त्याला मिळालेले सर्व वर मी थोडक्यात सांगतो: हिरण्याक्षाचा पुत्र, जो सोन्यासारखा तेजस्वी होता,

पुरान्धक इति ख्यातस् तपसा लब्धविक्रमः प्रसादाद्ब्रह्मणः साक्षाद् अवध्यत्वमवाप्य च

पूर्वी अंधक या नावाने प्रसिद्ध होता. त्याने तप करून मोठी शक्ती मिळवली आणि ब्रह्मदेवाच्या कृपेने त्याला अमरत्व मिळाले.

त्रैलोक्यमखिलं भुक्त्वा जित्वा चेन्द्रपुरं पुरा लीलया चाप्रयत्नेन त्रासयामास वासवम्

त्याने संपूर्ण त्रैलोक्याचा उपभोग घेतला आणि पूर्वी इंद्रपुरी जिंकली. सहजपणे आणि खेळता खेळता त्याने वासवाला घाबरवले.

बाधितास्ताडिता बद्धाः पातितास्तेन ते सुराः विविशुर्मन्दरं भीता नारायणपुरोगमाः

त्या दैत्याने देवांना त्रास दिला, त्यांना मारले, बांधले आणि खाली पाडले. घाबरलेले सर्व देव, नारायणासह, मंदारात गेले.

एवं संपीड्य वै देवान् अन्धको ऽपि महासुरः यदृच्छया गिरिं प्राप्तो मन्दरं चारुकन्दरम्

अशा प्रकारे देवांना छळून, अंधक हा महादैत्य योगायोगाने मंदार पर्वताच्या सुंदर गुहेत पोहोचला.

ततस्ते समस्ताः सुरेन्द्राः ससाध्याः सुरेशं महेशं पुरेत्याहुरेवम् द्रुतं चाल्पवीर्यप्रभिन्नाङ्गभिन्ना वयं दैत्यराजस्य शस्त्रैर्निकृत्ताः

तेव्हा सर्व देवेंद्र आणि साध्यांसह सर्व देवांनी महेशाच्या नगरीत जाऊन म्हटले: 'आम्ही, ज्यांचे अंग मोडले आहे आणि शक्ती कमी झाली आहे, आम्हाला त्या दैत्यराजाच्या शस्त्रांनी जखमी केले आहे.'

इतीदमखिलं श्रुत्वा दैत्यागमम् अनौपमम् गणेश्वरैश् च भगवान् अन्धकाभिमुखं ययौ

हे सर्व अद्वितीय असुराचं आगमन ऐकून, भगवंत आणि गणेश्वरांसह भगवान अंधकाच्या समोर गेले.

जयेति वाचा भगवन्तम् ऊचुः किरीटबद्धाञ्जलयः समन्तात्

सर्व बाजूंनी मुकुटधारी, दोन्ही हात जोडून, विजयाच्या घोषात भगवंताला संबोधू लागले.

अथाशेषासुरांस्तस्य कोटिकोटिशतैस् ततः भस्मीकृत्य महादेवो निर्बिभेदान्धकं तदा

मग महादेवांनी त्या असंख्य असुरांना भस्म करून, त्या क्षणी अंधकाला भेदले.

शूलेन शूलिना प्रोतं दग्धकल्मषकञ्चुकम् दृष्ट्वान्धकं ननादेशं प्रणम्य स पितामहः

शूळधारीने अंधकाला शूळावर चढवलेला, त्याचे पाप जळून गेलेले पाहून, पितामहाने वाकून मोठ्याने गर्जना केली.

तन्नादश्रवणान्नेदुर् देवा देवं प्रणम्य तम् ननृतुर्मुनयः सर्वे मुमुदुर्गणपुङ्गवाः

ती गर्जना ऐकून, देवांनी आनंदाने देवाला वाकून जयजयकार केला; सर्व ऋषी नृत्य करू लागले आणि गणांच्या प्रमुखांनी आनंद व्यक्त केला.

ससृजुः पुष्पवर्षाणि देवाः शंभोस्तदोपरि त्रैलोक्यमखिलं हर्षान् ननन्द च ननाद च

देवांनी शंभूवर फुलांचा वर्षाव केला आणि संपूर्ण त्रैलोक्य आनंदाने नादून उठले.

दग्धो ऽग्निना च शूलेन प्रोतः प्रेत इवान्धकः सात्त्विकं भावमास्थाय चिन्तयामास चेतसा

अंधक, अग्नीने जळून आणि शूळावर चढवून, प्रेतासारखा पडला; पण त्याने सात्त्विक भाव धारण करून मनात विचार करू लागला.

जन्मान्तरे ऽपि देवेन दग्धो यस्माच्छिवेन वै आराधितो मया शंभुः पुरा साक्षान्महेश्वरः

माझ्या मागील जन्मातही मी शंकराने जळून गेलो होतो, कारण मी पूर्वी महेश्वराची प्रत्यक्ष पूजा केली होती.