लिङ्गपुराणम्

स्वर्लीनेश्वर इत्येवम् अत्राहं स्वयमागतः प्राणान् इह नरस्त्यक्त्वा न पुनर्जायते क्वचित्

इथे मी स्वतः स्वरलीनेश्वर म्हणून आलो आहे. जो माणूस इथे प्राण सोडतो, तो कधीच पुन्हा जन्म घेत नाही.

अनन्या सा गतिस्तस्य योगिनां चैव या स्मृता अस्मिन्नपि मया देशे दैत्यो दैवतकण्टकः

हीच त्याची एकमेव वाट आहे आणि योग्यांसाठीही ती स्मरणात ठेवली जाते. याच ठिकाणी मी त्या दैत्याचा, जो देवतांसाठी त्रासदायक होता, नाश केला.

व्याघ्ररूपं समास्थाय निहतो दर्पितो बली व्याघ्रेश्वर इति ख्यातो नित्यमत्राहमास्थितः

मी वाघाचं रूप धारण केलं आणि गर्विष्ठ, बलवान दैत्याचा वध केला. म्हणून मी इथे कायम वाघेश्वर म्हणून वास करतो.

न पुनर्दुर्गतिं याति दृष्ट्वैनं व्याघ्रमीश्वरम् उत्पलो विदलश्चैव यौ दैत्यौ ब्रह्मणा पुरा

जो कोणी या वाघमूर्ती ईश्वराचं दर्शन करतो, त्याला पुन्हा कधीच दुर्दशा येत नाही. उत्कल आणि विदल हे दोन दैत्य पूर्वी ब्रह्मदेवांनी मारले होते.

स्त्रीवध्यौ दर्पितौ दृष्ट्वा त्वयैव निहतौ रणे सावज्ञं कन्दुकेनात्र तस्येदं देहमास्थितम्

त्या दोन गर्विष्ठ, स्त्रीहत्यारे दैत्यांना तू युद्धात मारलेस. त्यांच्यावर तुच्छतेने चेंडू फेकून, इथे हे शरीर धारण केलं गेलं.

आदावत्राहमागम्य प्रस्थितो गणपैः सह ज्येष्ठस्थानमिदं तस्माद् एतन्मे पुण्यदर्शनम्

सुरुवातीला मी गणांसह इथे आलो आणि नंतर निघून गेलो. हेच सर्वश्रेष्ठ स्थान आहे, म्हणून हे माझं पवित्र दर्शन आहे.

देवैः समन्ताद् एतानि लिङ्गानि स्थापितान्यतः दृष्ट्वापि नियतो मर्त्यो देहभेदे गणो भवेत्

देवतांनी चहुबाजूंनी ही लिंगं स्थापित केली आहेत. जो मनुष्य श्रद्धेने त्यांचं दर्शन करतो, तो देहत्यागानंतर गण होतो.

पित्रा ते शैलराजेन पुरा हिमवता स्वयम् मम प्रियहितं स्थानं ज्ञात्वा लिङ्गं प्रतिष्ठितम्

पूर्वी तुझ्या वडिलांनी, म्हणजेच हिमालय राजाने, माझं प्रिय आणि मंगल स्थान ओळखून स्वतः लिंग स्थापित केलं.

शैलेश्वरमिति ख्यातं दृश्यतामिह चादरात् दृष्ट्वैतन्मनुजो देवि न दुर्गतिमतो व्रजेत्

हे शैलेश्वर म्हणून प्रसिद्ध आहे. इथे श्रद्धेने त्याचं दर्शन करावं. हे पाहिल्यावर, देवी, मनुष्याला कधीच दुर्दशा येत नाही.

नद्येषा वरुणा देवि पुण्या पापप्रमोचनी क्षेत्रमेतद् अलंकृत्य जाह्नव्या सह संगता

ही नदी, देवी, वरुणा आहे. ती पवित्र असून पाप दूर करणारी आहे. या क्षेत्राला अलंकारित करून ती जाह्नवीसोबत एकत्र झाली आहे.

स्थापितं ब्रह्मणा चापि संगमे लिङ्गमुत्तमम् संगमेश्वरम् इत्येवं ख्यातं जगति दृश्यताम्

ब्रह्मदेवांनी संगमावर हे उत्तम लिंग स्थापित केलं. ते जगात संगमेश्वर म्हणून ओळखलं जातं, त्याचं दर्शन करावं.

संगमे देवनद्या हि यः स्नात्वा मनुजः शुचिः अर्चयेत् संगमेश्वरं तस्य जन्मभयं कुतः

जो मनुष्य या दिव्य नद्यांच्या संगमावर स्नान करून, संगमेश्वराची पूजा करतो, त्याला पुन्हा जन्माची भीती राहत नाही.

इदं मन्ये महाक्षेत्रं निवासो योगिनां परम् क्षेत्रमध्ये च यत्राहं स्वयं भूत्वाग्रमास्थितः

हे क्षेत्र मला महान वाटतं, योग्यांचं श्रेष्ठ निवासस्थान आहे. या क्षेत्राच्या मध्यभागी मी स्वतः सर्वोच्च स्थान घेतलं आहे.

मध्यमेश्वरमित्येवं ख्यातः सर्वसुरासुरैः सिद्धानां स्थानमेतद्धि मदीयव्रतधारिणाम्

सर्व देव-दानव आणि सिद्ध लोक या ठिकाणाला 'मध्यमेेश्वर' म्हणून ओळखतात. माझ्या व्रताचे पालन करणाऱ्यांसाठी हेच खरे निवासस्थान आहे.

योगिनां मोक्षलिप्सूनां ज्ञानयोगरतात्मनाम् दृष्ट्वैनं मध्यमेशानं जन्म प्रति न शोचति

जे योगी मुक्तीची इच्छा करतात आणि ज्यांचे मन ज्ञानयोगात रमते, ते या मध्यमेेशानाचे दर्शन घेतल्यावर जन्माबद्दल दुःखी होत नाहीत.

स्थापितं लिङ्गमेतत्तु शुक्रेण भृगुसूनुना नाम्ना शुक्रेश्वरं नाम सर्वसिद्धामरार्चितम्

हे लिंग भृगुचा पुत्र शुक्र यांनी स्थापले आहे. याला 'शुक्रेश्वर' असे नाव आहे आणि सर्व सिद्ध व अमर लोक याची पूजा करतात.

दृष्ट्वैनं नियतः सद्यो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः मृतश् च न पुनर्जन्तुः संसारी तु भवेन्नरः

जो कोणी नियमाने या लिंगाचे दर्शन करतो, तो लगेच सर्व पापांपासून मुक्त होतो. मृत्यूनंतर तो पुन्हा संसारात अडकत नाही.

पुरा जम्बूकरूपेण असुरो देवकण्टकः ब्रह्मणो हि वरं लब्ध्वा गोमायुर्बन्धशङ्कितः

पूर्वी देवकंटक नावाचा असुर जांभूळाच्या रूपात आला होता. ब्रह्मदेवाकडून वर मिळवून, गोमायूला बंधनाची भीती वाटत होती.

निहतो हिमवत्पुत्रि जम्बूकेशस्ततो ह्यहम् अद्यापि जगति ख्यातं सुरासुरनमस्कृतम्

मी हिमवानची कन्या, जांभूकेशाच्या रूपात त्या असुराचा वध केला. म्हणून आजही जगात मी देव-दानवांकडून पूजली जाते आणि प्रसिद्ध आहे.

दृष्ट्वैनमपि देवेशं सर्वान्कामानवाप्नुयात् ग्रहैः शुक्रपुरोगैश् च एतानि स्थापितानि ह

या देवेश्वराचे दर्शन घेतल्यावर सर्व इच्छा पूर्ण होतात. शुक्र आणि इतर ग्रहांनी ही स्थाने स्थापली आहेत.

पश्य पुण्यानि लिङ्गानि सर्वकामप्रदानि तु एवमेतानि पुण्यानि मन्निवासानि पार्वति

हे पुण्यदायी लिंगे पाहा, जी सर्व इच्छा पूर्ण करतात. पार्वती, हीच माझी पवित्र निवासस्थाने आहेत.

कथितानि मम क्षेत्रे गुह्यं चान्यदिदं शृणु चतुःक्रोशं चतुर्दिक्षु क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम्

मी माझ्या क्षेत्रातील ही रहस्ये सांगितली. आता आणखी एक गुपित ऐक, हे क्षेत्र चारही दिशांना चार क्रोशांपर्यंत पसरले आहे.

योजनं विद्धि चार्वङ्गि मृत्युकाले ऽमृतप्रदम् महालयगिरिस्थं मां केदारे च व्यवस्थितम्

हे सुंदर अंग असलेल्या, हे क्षेत्र एक योजन आहे. मृत्यूसमयी येथे अमरत्व मिळते. मी महालय पर्वतावर आणि केदारातही वास करतो.

गणत्वं लभते दृष्ट्वा ह्य् अस्मिन्मोक्षो ह्यवाप्यते गाणपत्यं लभेद्यस्माद् यतः सा मुक्तिरुत्तमा

या लिंगाचे दर्शन केल्यावर गणपद मिळते आणि येथेच मुक्ती मिळते. यामुळे गाणपत्य पद प्राप्त होते, कारण तीच श्रेष्ठ मुक्ती आहे.

ततो महालयात् तस्मात् केदारान्मध्यमादपि स्मृतं पुण्यतमं क्षेत्रम् अविमुक्तं वरानने

महालय, केदार आणि मध्यमा या तिघांमध्ये, हेच क्षेत्र 'अविमुक्त' म्हणून सर्वात पुण्यवान मानले जाते, हे सुंदर मुख असलेल्या.

केदारं मध्यमं क्षेत्रं स्थानं चैव महालयम् मम पुण्यानि भूर्लोके तेभ्यः श्रेष्ठतमं त्विदम्

केदार, मध्यमा क्षेत्र आणि महालय हे माझी पृथ्वीवरील पवित्र स्थाने आहेत. पण त्यातही हेच क्षेत्र सर्वात श्रेष्ठ आहे.

यतः सृष्टास्त्विमे लोकास् ततः क्षेत्रमिदं शुभम् कदाचिन्न मया मुक्तम् अविमुक्तं ततो ऽभवत्

या क्षेत्रातूनच सर्व लोकांची निर्मिती झाली, म्हणून हे क्षेत्र शुभ आहे. मी कधीही हे सोडले नाही, म्हणून याला 'अविमुक्त' म्हणतात.

अविमुक्तेश्वरं लिङ्गं मम दृष्ट्वेह मानवः सद्यः पापविनिर्मुक्तः पशुपाशैर्विमुच्यते

या ठिकाणी 'अविमुक्तेश्वर' नावाचे माझे लिंग पाहिल्यावर मनुष्य लगेच पापमुक्त होतो आणि संसाराच्या बंधनातून सुटतो.

शैलेशं संगमेशं च स्वर्लीनं मध्यमेश्वरम् हिरण्यगर्भम् ईशानं गोप्रेक्षं वृषभध्वजम्

शैलेश, संगमेश, स्वर्लीन, मध्यमेेश्वर, हिरण्यगर्भ, ईशान, गोप्रेक्षा आणि वृषभध्वज—