लिङ्गपुराणम्

एषां चैव विशेषेण ऐश्वर्ये ह्यष्टलक्षणे अणिमाद्ये तु विज्ञेया तस्माद्युञ्जीत तां द्विजाः

या सर्वांमध्ये, विशेषतः अष्टसिद्धींपैकी अणिमा इत्यादींमध्ये, ही प्रमाण ओळखावी. म्हणून, हे द्विजांनो, ती प्रमाण अवश्य पाळा.

एवं हि योगसंयुक्तः शुचिर् दान्तो जितेन्द्रियः आत्मानं विद्यते यस्तु स सर्वं विन्दते द्विजाः

जो योगाने एकरूप, शुद्ध, संयमी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा आहे, आणि स्वतःला ओळखतो, तो सर्व काही प्राप्त करतो, हे द्विजांनो.

तस्मात्पाशुपतैर्योगैर् आत्मानं चिन्तयेद्बुधः आत्मानं जानते ये तु शुचयस्ते न संशयः

म्हणून बुद्धिमानांनी पाशुपत योगांनी आत्म्याचा विचार करावा. जे शुद्ध लोक आत्म्याला ओळखतात, त्यांच्याबद्दल काही शंका नाही.

ऋचो यजूंषि सामानि वेदोपनिषदस् तथा योगज्ञानादवाप्नोति ब्राह्मणो ऽध्यात्मचिन्तकः

जो ब्राह्मण आत्मचिंतनात मग्न असतो, तो ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, उपनिषद आणि योगातून मिळणारे ज्ञान प्राप्त करतो.

सर्वदेवमयो भूत्वा अभूतः स तु जायते योनिसंक्रमणं त्यक्त्वा याति वै शाश्वतं पदम्

जो सर्व देवांचा स्वरूप होतो, तो पुन्हा जन्म घेत नाही; गर्भातून येणे सोडून तो शाश्वत पदाला पोहोचतो.

यथा वृक्षात् फलं पक्वं पवनेन समीरितम् नमस्कारेण रुद्रस्य तथा पापं प्रणश्यति

जसा पिकलेला फळ वाऱ्याने झाडावरून खाली पडतो, तसंच रुद्राला नमस्कार केल्याने पाप नष्ट होते.

यत्र रुद्रनमस्कारः सर्वकर्मफलो ध्रुवः अन्यदेवनमस्कारान् न तत्फलमवाप्नुयात्

जिथे रुद्राला नमस्कार आहे, तिथे सर्व कर्मांचे फळ निश्चित मिळते; इतर देवांना नमस्कार केल्याने ते फळ मिळत नाही.

तस्मात्त्रिःप्रवणं योगी उपासीत महेश्वरम् दशविस्तारकं ब्रह्म तथा च ब्रह्मविस्तरैः

म्हणून योग्याने दिवसातून तीन वेळा महेश्वराची उपासना करावी, तसेच दहा प्रकारच्या ब्रह्माचे आणि ब्रह्मविस्तारांनीही पूजन करावे.

एवं ध्यानसमायुक्तः स्वदेहं यः परित्यजेत् स याति शिवसायुज्यं समुद्धृत्य कुलत्रयम्

जो ध्यानयुक्त होऊन आपले शरीर सोडतो, तो शिवसायुज्य प्राप्त करतो आणि आपल्या तीन पिढ्यांना उध्दारतो.

अथवारिष्टमालोक्य मरणे समुपस्थिते अविमुक्तेश्वरं गत्वा वाराणस्यां तु शोधनम्

किंवा मृत्यू जवळ आल्याचे पाहून, वाराणसीतील अविमुक्तेश्वराकडे गेल्यास शुद्धी मिळते.

येन केनापि वा देहं संत्यजेन् मुच्यते नरः श्रीपर्वते वा विप्रेन्द्राः संत्यजेत्स्वतनुं नरः

कोणत्याही प्रकारे मनुष्य शरीर सोडला, तरी तो मुक्त होतो; हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, श्रीपर्वतावरही शरीर सोडले तरी मुक्ती मिळते.

स याति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा अविमुक्तं परं क्षेत्रं जन्तूनां मुक्तिदं सदा

तो शिवसायुज्य प्राप्त करतो—यात काहीच शंका नाही; अविमुक्त हेच श्रेष्ठ क्षेत्र असून, ते नेहमी सर्व जीवांना मुक्ती देते.

सेवेत सततं धीमान् विशेषान्मरणान्तिके

म्हणून बुद्धिमानाने नेहमी, विशेषतः मृत्यू जवळ आला असता, त्याची सेवा करावी.

एवं वाराणसी पुण्या यदि सूत महामते वक्तुमर्हसि चास्माकं तत्प्रभावं हि सांप्रतम्

सूताजी, जर वाराणसी इतकी पवित्र असेल, तर तिच्या सामर्थ्याबद्दल आम्हाला आता सांगावे.

क्षेत्रस्यास्य च माहात्म्यम् अविमुक्तस्य शोभनम् विस्तरेण यथान्यायं श्रोतुं कौतूहलं हि नः

या अविमुक्त क्षेत्राचे सुंदर माहात्म्य, परंपरेनुसार आणि सविस्तरपणे ऐकण्याची आम्हाला फारच उत्सुकता आहे.

वक्ष्ये संक्षेपतः सम्यक् वाराणस्याः सुशोभनम् अविमुक्तस्य माहात्म्यं यथाह भगवान् भवः

मी वाराणसीतील अविमुक्त क्षेत्राचे माहात्म्य, भगवंत भव यांनी सांगितल्याप्रमाणे, थोडक्यात पण योग्य रीतीने सांगतो.

विस्तरेण मया वक्तुं ब्रह्मणा च महात्मना शक्यते नैव विप्रेन्द्रा वर्षकोटिशतैरपि

हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, अगदी कोट्यवधी वर्षे जरी दिली, तरी मी किंवा महान ब्रह्मादेखील या क्षेत्राचे संपूर्ण माहात्म्य सविस्तर सांगू शकणार नाही.

देवः पुरा कृतोद्वाहः शङ्करो नीललोहितः हिमवच्छिखराद्देव्या हैमवत्या गणेश्वरैः

पूर्वी शंकर, निळ्या व तांबड्या वर्णाचे, हिमालयाच्या शिखरावरून देवी पार्वती व गणेश्वरांसह, विवाहानंतर खाली आले.

वाराणसीमनुप्राप्य दर्शयामास शङ्करः अविमुक्तेश्वरं लिङ्गं वासं तत्र चकार सः

शंकर वाराणसीत पोहोचले आणि त्यांनी अविमुक्तेश्वराचे लिंग दाखवले, तसेच तिथेच आपला निवास केला.

वाराणसीकुरुक्षेत्रश्रीपर्वतमहालये तुङ्गेश्वरे च केदारे तत्स्थाने यो यतिर्भवेत्

वाराणसी, कुरुक्षेत्र, श्रीपर्वत, महालय, तुंगेश्वर आणि केदार या पवित्र स्थळी जिथे जिथे कोणी यती राहतो—

योगे पाशुपते सम्यक् दिनमेकं यतिर्भवेत् तस्मात्सर्वं परित्यज्य चरेत् पाशुपतं व्रतम्

जो यती पाशुपत योग एक दिवस जरी योग्य रीतीने करतो, त्याने सर्व काही सोडून पाशुपत व्रत स्वीकारावे.

देवोद्याने वसेत्तत्र शर्वोद्यानमनुत्तमम् मनसा निर्ममे रुद्रो विमानं च सुशोभनम्

त्याने तिथेच, देवाच्या सुंदर बागेत राहावे—ती शर्वाची अतुलनीय बाग आहे, जी रुद्राने आपल्या मनात कल्पिली आणि एक सुंदर राजवाडाही निर्माण केला.

दर्शयामास च तदा देवोद्यानमनुत्तमम् हैमवत्याः स्वयं देवः सनन्दी परमेश्वरः

त्या वेळी, परमहेश्वर स्वतः नंदी व पार्वतीसह, ती अतुलनीय देवबाग दाखवू लागले.

क्षेत्रस्यास्य च माहात्म्यम् अविमुक्तस्य शङ्करः उक्तवान्परमेशानः पार्वत्याः प्रीतये भवः

या अविमुक्त क्षेत्राचे माहात्म्य शंकर, परमहेश्वर भव यांनी पार्वतीच्या आनंदासाठी सांगितले.

प्रफुल्लनानाविधगुल्मशोभितं लताप्रतानादिमनोहरं बहिः विरूढपुष्पैः परितः प्रियङ्गुभिः सुपुष्पितैः कण्टकितैश् च केतकैः

ती बाग अनेक फुललेल्या झुडुपांनी, आकर्षक वेलींनी, आणि सर्वत्र फुललेल्या प्रियंगु व काटेरी केतकीच्या सुंदर फुलांनी सजलेली होती.

तमालगुल्मैर्निचितं सुगन्धिभिर् निकामपुष्पैर्वकुलैश् च सर्वतः अशोकपुन्नागशतैः सुपुष्पितैर् द्विरेफमालाकुलपुष्पसंचयैः

तीथे सर्वत्र सुगंधी तमाळाच्या झुडुपांनी, पूर्ण फुललेल्या वकुळाच्या घड्यांनी, तसेच शेकडो फुललेल्या अशोक व पुन्नागाच्या झाडांनी, आणि त्यावर गुंजन करणाऱ्या मधमाश्यांनी भरलेली होती.

क्वचित् प्रफुल्लाम्बुजरेणुभूषितैर् विहङ्गमैश् चानुकलप्रणादिभिः विनादितं सारसचक्रवाकैः प्रमत्तदात्यूहवरैश् च सर्वतः

कुठे कुठे फुललेल्या कमळांच्या परागाने माखलेल्या पक्ष्यांनी गोड गाणी गायली, आणि सर्वत्र सारस, चक्रवाक व मस्त दात्यूह पक्ष्यांच्या आवाजांनी गूंजत होते.

क्वचिच्च केकारुतनादितं शुभं क्वचिच्च कारण्डवनादनादितम् क्वचिच्च मत्तालिकुलाकुलीकृतं मदाकुलाभिर् भ्रमराङ्गनादिभिः

कुठे कुठे मोरांच्या मधुर केकारवांनी, कुठे पाणपक्ष्यांच्या आवाजांनी, तर कुठे मत्त मधमाश्यांच्या गूंज व त्यांच्या गाणाऱ्या मादींच्या स्वरांनी ती जागा भरून गेली होती.

निषेवितं चारुसुगन्धिपुष्पकैः क्वचित् सुपुष्पैः सहकारवृक्षैः लतोपगूढैस्तिलकैश् च गूढं प्रगीतविद्याधरसिद्धचारणम्

कुठे कुठे सुंदर सुगंधी फुलांनी, फुललेल्या आंब्याच्या झाडांनी, वेलांनी वेढलेल्या तिलकाच्या झाडांनी ती जागा गुप्त झाली होती, आणि विद्या, सिद्ध व चारण यांच्या गाण्यांनी ती गूंजत होती.