कृच्छ्रातिकृच्छ्रं कुर्वीत चान्द्रायणमथापि वा स्कन्देदिन्द्रियदौर्बल्यात् स्त्रियं दृष्ट्वा यतिर्यदि
त्याने कडक कृच्छ्रातिकृच्छ्र किंवा चांद्रायण व्रत करावं. किंवा जर इंद्रिय दुर्बलतेमुळे, स्त्रीला पाहून संन्याशाचा वीर्यस्राव झाला—
तेन धारयितव्या वै प्राणायामास्तु षोडश दिवा स्कन्नस्य विप्रस्य प्रायश्चित्तं विधीयते
तर त्याने दिवसा सोळा प्राणायाम करावेत. ब्राह्मणाने असा वीर्यस्राव झाल्यास हेच प्रायश्चित्त सांगितलं आहे.
त्रिरात्रमुपवासाश् च प्राणायामशतं तथा रात्रौ स्कन्नः शुचिः स्नात्वा द्वादशैव तु धारणा
रात्री वीर्यस्राव झाला असेल, तर स्नान करून शुद्ध व्हावं आणि बारा प्राणायाम करावेत, तसेच तीन दिवस उपवास करावा.
प्राणायामेन शुद्धात्मा विरजा जायते द्विजाः एकान्नं मधुमांसं वा अशृतान्नं तथैव च
प्राणायामामुळे ब्राह्मण शुद्ध आणि निष्कलंक होतो. त्याने एकदाच जेवावं, किंवा मध, किंवा मांस, किंवा पाण्यात न शिजवलेलं अन्न घ्यावं.
अभोज्यानि यतीनां तु प्रत्यक्षलवणानि च एकैकातिक्रमात्तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते
संन्याशांसाठी मीठ आणि इतर वर्ज्य पदार्थ खाऊ नयेत. प्रत्येक उल्लंघनासाठी प्रायश्चित्त सांगितलं आहे.
प्राजापत्येन कृच्छ्रेण ततः पापात्प्रमुच्यते व्यतिक्रमाश् च ये केचिद् वाङ्मनःकायसंभवाः
प्राजापत्य कृच्छ्र व्रत केल्याने पापातून मुक्ती मिळते. वाणी, मन किंवा शरीरातून जे काही दोष घडतात—
सद्भिः सह विनिश्चित्य यद्ब्रूयुस्तत्समाचरेत्
सज्जनांशी चर्चा करून त्यांनी सांगितलं तसं वागावं.
चरेद्धि शुद्धः समलोष्टकाञ्चनः समस्तभूतेषु च सत्समाहितः स्थानं ध्रुवं शाश्वतमव्ययं तु परं हि गत्वा न पुनर्हि जायते
जो शुद्ध आहे, ज्याला सोनं, माती आणि दगड सारखेच वाटतात, आणि जो सर्व जीवांमध्ये स्थिर राहतो, तो शाश्वत, अविनाशी, सर्वोच्च स्थान मिळवतो आणि तिथे पोहोचल्यानंतर पुन्हा जन्म घेत नाही.
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि अरिष्टानि निबोधत येन ज्ञानविशेषेण मृत्युं पश्यन्ति योगिनः
आता मी पुढे अपशकुन सांगतो, ऐका— ज्यामुळे विशेष ज्ञानाने योगी मृत्यूचं आगाऊ दर्शन करतात.
अरुन्धतीं ध्रुवं चैव सोमछायां महापथम् यो न पश्येन्न जीवेत्स नरः संवत्सरात्परम्
जो माणूस अरुंधती, ध्रुव, चंद्राची कडा किंवा आकाशगंगा पाहू शकत नाही, तो एक वर्षाहून जास्त जगत नाही.
अरिश्मवन्तम् आदित्यं रश्मिवन्तं च पावकम् यः पश्यति न जीवेद्वै मासादेकादशात्परम्
जो अरिश्मवंत सूर्य किंवा किरणांनी युक्त अग्नी पाहतो, तो अकरा महिन्यांपेक्षा जास्त जगत नाही.
वमेन्मूत्रं पुरीषं च सुवर्णं रजतं तथा प्रत्यक्षमथवा स्वप्ने दशमासान्न जीवति
जो माणूस डाव्या बाजूला मूत्र, विष्ठा, सोनं किंवा चांदी प्रत्यक्ष किंवा स्वप्नात पाहतो, तो दहा महिन्यांपेक्षा जास्त जगत नाही.
रुक्मवर्णं द्रुमं पश्येद् गन्धर्वनगराणि च पश्येत् प्रेतपिशाचांश् च नवमासान् स जीवति
जर कुणी सोन्यासारखा झाड पाहिला, किंवा गंधर्वांची नगरे पाहिली, किंवा प्रेतं आणि पिशाच्चं दिसली, तर तो नव्ह्या महिन्यांपर्यंत जगतो.
अकस्माच्च भवेत्स्थूलो ह्य् अकस्माच्च कृशो भवेत् प्रकृतेश् च निवर्तेत चाष्टौ मासांश् च जीवति
कोणतीही कारण नसताना जर एखादा माणूस अचानक स्थूल किंवा खूपच कृश झाला, आणि त्याची नेहमीची अवस्था बदलली, तर तो आठ महिन्यांपर्यंत जगतो.
अग्रतः पृष्ठतो वापि खण्डं यस्य पदं भवेत् पांसुके कर्दमे वापि सप्तमासान्स जीवति
एखाद्याचे पाय पुढून किंवा मागून तुटले, किंवा वाळू किंवा चिखलात अडकले, तर तो सात महिन्यांपर्यंत जगतो.
काकः कपोतो गृध्रो वा निलीयेद्यस्य मूर्धनि क्रव्यादो वा खगो यस्य षण्मासान् नातिवर्तते
जर कावळा, कबूतर, गिधाड किंवा मांसाहारी पक्षी कुणाच्या डोक्यावर लपून बसला, तर तो सहा महिन्यांपेक्षा जास्त जगत नाही.
गच्छेद् वायसपङ्क्तीभिः पांसुवर्षेण वा पुनः स्वच्छायां विकृतां पश्येच् चतुःपञ्च स जीवति
जर कुणी कावळ्यांच्या रांगेत गेला, किंवा धुळीच्या पावसाखाली गेला, किंवा स्वतःची सावली विकृत दिसली, तर तो चार किंवा पाच महिन्यांपर्यंत जगतो.
अनभ्रे विद्युतं पश्येद् दक्षिणां दिशमास्थिताम् उदके धनुर् ऐन्द्रं वा त्रीणि द्वौ वा स जीवति
जर कुणी निरभ्र आकाशात वीज पाहिली, किंवा दक्षिण दिशेला वीज स्थिर दिसली, किंवा पाण्यात इंद्रधनुष्य पाहिलं, तर तो तीन किंवा दोन महिन्यांपर्यंत जगतो.
अप्सु वा यदि वादर्शे यो ह्यात्मानं न पश्यति अशिरस्कं तथा पश्येन् मासाद् ऊर्ध्वं न जीवति
जर कुणाला पाण्यात किंवा आरशात स्वतःचं प्रतिबिंब दिसत नाही, किंवा स्वतःला डोक्याशिवाय पाहतो, तर तो महिन्यापेक्षा जास्त जगत नाही.
शवगन्धि भवेद्गात्रं वसागन्धमथापि वा मृत्युर्ह्युपागतस्तस्य अर्धमासान्न जीवति
जर शरीराला प्रेतासारखा किंवा चरबीसारखा वास येऊ लागला, तर मृत्यू जवळ आलेला असतो; तो अर्ध्या महिन्यापेक्षा जास्त जगत नाही.
यस्य वै स्नातमात्रस्य हृदयं परिशुष्यति धूमं वा मस्तकात्पश्येद् दशाहान्न स जीवति
जर आंघोळ केल्यावर लगेचच कुणाचं हृदय कोरडं पडतं, किंवा डोक्यावरून धूर निघतो असं दिसतं, तर तो दहा दिवसांपेक्षा जास्त जगत नाही.
संभिन्नो मारुतो यस्य मर्मस्थानानि कृन्तति अद्भिः स्पृष्टो न हृष्येत तस्य मृत्युरुपस्थितः
ज्याच्या शरीरातील वाऱ्याचा प्रवाह विस्कळीत होतो आणि तो शरीराच्या नाजूक जागी दुखापत करतो, आणि पाण्याचा स्पर्श झाला तरी आनंद वाटत नाही, त्याचा मृत्यू जवळ आलेला असतो.
ऋक्षवानरयुक्तेन रथेनाशां च दक्षिणाम् गायन्नृत्यन् व्रजेत् स्वप्ने विद्यान्मृत्युरुपस्थितः
स्वप्नात जर एखादा माणूस अस्वल किंवा वानरांनी ओढलेल्या रथातून दक्षिण दिशेला जातो, गातो किंवा नाचतो, तर त्याने समजावं की मृत्यू जवळ आलेला आहे.
कृष्णांबरधरा श्यामा गायन्ती वाप्यथाङ्गना यं नयेद्दक्षिणामाशां स्वप्ने सो ऽपि न जीवति
स्वप्नात जर काळ्या कपड्यांतील काळी स्त्री, गात किंवा अन्य प्रकारे, त्याला दक्षिण दिशेला घेऊन जाते, तर तोही जगत नाही.
छिद्रं वा स्वस्य कण्ठस्य स्वप्ने यो वीक्षते नरः नग्नं वा श्रमणं दृष्ट्वा विद्यान्मृत्युमुपस्थितम्
स्वप्नात जर कुणी स्वतःच्या गळ्यात छिद्र पाहतो, किंवा नग्न संन्यासी पाहतो, तर त्याने समजावं की मृत्यू जवळ आलेला आहे.
आ मस्तकतलाद्यस् तु निमज्जेत्पङ्कसागरे दृष्ट्वा तु तादृशं स्वप्नं सद्य एव न जीवति
स्वप्नात जर कुणी स्वतःला डोक्यापासून पायापर्यंत चिखलाच्या समुद्रात बुडताना पाहतो, तर असं स्वप्न पाहिल्यावर तो लगेचच जगत नाही.
भस्माङ्गारांश् च केशांश् च नदीं शुष्कां भुजङ्गमान् पश्येद्यो दशरात्रं तु न स जीवति तादृशः
जर कुणाला राख, कोळसा, केस, सुकलेली नदी किंवा साप दिसले, तर असं दृश्य पाहिल्यावर तो दहा रात्रींपेक्षा जास्त जगत नाही.
कृष्णैश् च विकटैश्चैव पुरुषैरुद्यतायुधैः पाषाणैस्ताड्यते स्वप्ने यः सद्यो न स जीवति
स्वप्नात जर काळ्या आणि भयानक पुरुषांनी शस्त्र घेऊन दगडांनी मारलं, तर तो लगेचच मरतो.
सूर्योदये प्रत्युषसि प्रत्यक्षं यस्य वै शिवाः क्रोशन्त्यभिमुखं प्रेत्य स गतायुर्भवेन्नरः
सूर्योदयाच्या किंवा पहाटेच्या वेळी, जर कुणाला समोरून कोल्हे ओरडताना ऐकू आले, तर मृत्यूनंतर त्याचं आयुष्य संपलेलं असतं.
यस्य वा स्नातमात्रस्य हृदयं पीड्यते भृशम् जायते दन्तहर्षश् च तं गतायुषमादिशेत्
जर आंघोळ केल्यावर लगेचच कुणाचं हृदय खूप दुखू लागतं, किंवा दात कापरू लागतात, तर त्याला संपलेलं आयुष्य समजावं.