लिङ्गपुराणम्

प्राणायामसमायुक्तं चरेत्सांतपनं व्रतम् ततश्चरति निर्देशात् कृच्छ्रं चान्ते समाहितः

त्याने प्राणायामासह सांत्तपन व्रत करावं; त्यानंतर सांगितल्याप्रमाणे शेवटी कृत्स्र प्रायश्चित्त एकाग्रतेने करावं.

पुनर् आश्रमम् आगत्य चरेद्भिक्षुरतन्द्रितः न धर्मयुक्तमनृतं हिनस्तीति मनीषिणः

पुन्हा आश्रमात परत येऊन भिक्षूने आळशी न होता आचरण करावं. ज्ञानी लोक म्हणतात, धर्मासोबत असलं तरी असत्य टिकत नाही.

तथापि न च कर्तव्यं प्रसंगो ह्येष दारुणः अहोरात्रोपवासश् च प्राणायामशतं तथा

तरीही असा संग करू नये, कारण तो फार भयंकर आहे. एक दिवस-रात्र उपवास आणि शंभर प्राणायाम करावेत.

असद्वादो न कर्तव्यो यतिना धर्मलिप्सुना परमापद्गतेनापि न कार्यं स्तेयमप्युत

धर्माची इच्छा असलेल्या किंवा संन्यासी असलेल्या माणसाने, अगदी मोठ्या संकटात असला तरी, कधीही खोटं बोलू नये किंवा चोरी करू नये.

स्तेयादभ्यधिकः कश्चिन् नास्त्यधर्म इति श्रुतिः हिंसा ह्येषा परा सृष्टा स्तैन्यं वै कथितं तथा

चोरीपेक्षा मोठा अधर्म दुसरा नाही, असं वेद सांगतात. कारण चोरी ही मोठी हिंसा मानली जाते, आणि अशी हिंसा सर्वात जास्त घातक आहे.

यदेतद्द्रविणं नाम प्राणा ह्येते बहिश्चराः स तस्य हरते प्राणान् यो यस्य हरते धनम्

जे धन म्हणतात, ते खरं तर माणसाचं बाह्य प्राण आहे. जो दुसऱ्याचं धन घेतो, तो त्याचा प्राणच घेतो.

एवं कृत्वा सुदुष्टात्मा भिन्नवृत्तो व्रताच्च्युतः भूयो निर्वेदमापन्नश् चरेच्चान्द्रायणं व्रतम्

जो असं वागतो, त्याचं मन वाईट होतं, तो आपल्या व्रतापासून दूर जातो. मग त्याला पश्चात्ताप झाल्यावर चांद्रायण व्रत घ्यावं लागतं.

विधिना शास्त्रदृष्टेन संवत्सरमिति श्रुतिः ततः संवत्सरस्यान्ते भूयः प्रक्षीणकल्मषः पुनर्निर्वेदमापन्नश् चरेद्भिक्षुरतन्द्रितः

शास्त्रात सांगितलेल्या नियमाने हे व्रत एक वर्ष करावं लागतं. त्या वर्षाच्या शेवटी, पाप कमी झाल्यावर, पुन्हा निर्धाराने आणि आळस न करता भिक्षेचं जीवन जगावं.

अहिंसा सर्वभूतानां कर्मणा मनसा गिरा अकामादपि हिंसेत यदि भिक्षुः पशून् कृमीन्

सर्व जीवांवर कृतीने, मनाने आणि वाणीने अहिंसा पाळावी. भिक्षूने जर चुकूनही प्राणी किंवा कीटकांना इजा केली, तरी ती हिंसा मानली जाते.

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं कुर्वीत चान्द्रायणमथापि वा स्कन्देदिन्द्रियदौर्बल्यात् स्त्रियं दृष्ट्वा यतिर्यदि

त्याने कडक कृच्छ्रातिकृच्छ्र किंवा चांद्रायण व्रत करावं. किंवा जर इंद्रिय दुर्बलतेमुळे, स्त्रीला पाहून संन्याशाचा वीर्यस्राव झाला—

तेन धारयितव्या वै प्राणायामास्तु षोडश दिवा स्कन्नस्य विप्रस्य प्रायश्चित्तं विधीयते

तर त्याने दिवसा सोळा प्राणायाम करावेत. ब्राह्मणाने असा वीर्यस्राव झाल्यास हेच प्रायश्चित्त सांगितलं आहे.

त्रिरात्रमुपवासाश् च प्राणायामशतं तथा रात्रौ स्कन्नः शुचिः स्नात्वा द्वादशैव तु धारणा

रात्री वीर्यस्राव झाला असेल, तर स्नान करून शुद्ध व्हावं आणि बारा प्राणायाम करावेत, तसेच तीन दिवस उपवास करावा.

प्राणायामेन शुद्धात्मा विरजा जायते द्विजाः एकान्नं मधुमांसं वा अशृतान्नं तथैव च

प्राणायामामुळे ब्राह्मण शुद्ध आणि निष्कलंक होतो. त्याने एकदाच जेवावं, किंवा मध, किंवा मांस, किंवा पाण्यात न शिजवलेलं अन्न घ्यावं.

अभोज्यानि यतीनां तु प्रत्यक्षलवणानि च एकैकातिक्रमात्तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते

संन्याशांसाठी मीठ आणि इतर वर्ज्य पदार्थ खाऊ नयेत. प्रत्येक उल्लंघनासाठी प्रायश्चित्त सांगितलं आहे.

प्राजापत्येन कृच्छ्रेण ततः पापात्प्रमुच्यते व्यतिक्रमाश् च ये केचिद् वाङ्मनःकायसंभवाः

प्राजापत्य कृच्छ्र व्रत केल्याने पापातून मुक्ती मिळते. वाणी, मन किंवा शरीरातून जे काही दोष घडतात—

सद्भिः सह विनिश्चित्य यद्ब्रूयुस्तत्समाचरेत्

सज्जनांशी चर्चा करून त्यांनी सांगितलं तसं वागावं.

चरेद्धि शुद्धः समलोष्टकाञ्चनः समस्तभूतेषु च सत्समाहितः स्थानं ध्रुवं शाश्वतमव्ययं तु परं हि गत्वा न पुनर्हि जायते

जो शुद्ध आहे, ज्याला सोनं, माती आणि दगड सारखेच वाटतात, आणि जो सर्व जीवांमध्ये स्थिर राहतो, तो शाश्वत, अविनाशी, सर्वोच्च स्थान मिळवतो आणि तिथे पोहोचल्यानंतर पुन्हा जन्म घेत नाही.

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि अरिष्टानि निबोधत येन ज्ञानविशेषेण मृत्युं पश्यन्ति योगिनः

आता मी पुढे अपशकुन सांगतो, ऐका— ज्यामुळे विशेष ज्ञानाने योगी मृत्यूचं आगाऊ दर्शन करतात.

अरुन्धतीं ध्रुवं चैव सोमछायां महापथम् यो न पश्येन्न जीवेत्स नरः संवत्सरात्परम्

जो माणूस अरुंधती, ध्रुव, चंद्राची कडा किंवा आकाशगंगा पाहू शकत नाही, तो एक वर्षाहून जास्त जगत नाही.

अरिश्मवन्तम् आदित्यं रश्मिवन्तं च पावकम् यः पश्यति न जीवेद्वै मासादेकादशात्परम्

जो अरिश्मवंत सूर्य किंवा किरणांनी युक्त अग्नी पाहतो, तो अकरा महिन्यांपेक्षा जास्त जगत नाही.

वमेन्मूत्रं पुरीषं च सुवर्णं रजतं तथा प्रत्यक्षमथवा स्वप्ने दशमासान्न जीवति

जो माणूस डाव्या बाजूला मूत्र, विष्ठा, सोनं किंवा चांदी प्रत्यक्ष किंवा स्वप्नात पाहतो, तो दहा महिन्यांपेक्षा जास्त जगत नाही.

रुक्मवर्णं द्रुमं पश्येद् गन्धर्वनगराणि च पश्येत् प्रेतपिशाचांश् च नवमासान् स जीवति

जर कुणी सोन्यासारखा झाड पाहिला, किंवा गंधर्वांची नगरे पाहिली, किंवा प्रेतं आणि पिशाच्चं दिसली, तर तो नव्ह्या महिन्यांपर्यंत जगतो.

अकस्माच्च भवेत्स्थूलो ह्य् अकस्माच्च कृशो भवेत् प्रकृतेश् च निवर्तेत चाष्टौ मासांश् च जीवति

कोणतीही कारण नसताना जर एखादा माणूस अचानक स्थूल किंवा खूपच कृश झाला, आणि त्याची नेहमीची अवस्था बदलली, तर तो आठ महिन्यांपर्यंत जगतो.

अग्रतः पृष्ठतो वापि खण्डं यस्य पदं भवेत् पांसुके कर्दमे वापि सप्तमासान्स जीवति

एखाद्याचे पाय पुढून किंवा मागून तुटले, किंवा वाळू किंवा चिखलात अडकले, तर तो सात महिन्यांपर्यंत जगतो.

काकः कपोतो गृध्रो वा निलीयेद्यस्य मूर्धनि क्रव्यादो वा खगो यस्य षण्मासान् नातिवर्तते

जर कावळा, कबूतर, गिधाड किंवा मांसाहारी पक्षी कुणाच्या डोक्यावर लपून बसला, तर तो सहा महिन्यांपेक्षा जास्त जगत नाही.

गच्छेद् वायसपङ्क्तीभिः पांसुवर्षेण वा पुनः स्वच्छायां विकृतां पश्येच् चतुःपञ्च स जीवति

जर कुणी कावळ्यांच्या रांगेत गेला, किंवा धुळीच्या पावसाखाली गेला, किंवा स्वतःची सावली विकृत दिसली, तर तो चार किंवा पाच महिन्यांपर्यंत जगतो.

अनभ्रे विद्युतं पश्येद् दक्षिणां दिशमास्थिताम् उदके धनुर् ऐन्द्रं वा त्रीणि द्वौ वा स जीवति

जर कुणी निरभ्र आकाशात वीज पाहिली, किंवा दक्षिण दिशेला वीज स्थिर दिसली, किंवा पाण्यात इंद्रधनुष्य पाहिलं, तर तो तीन किंवा दोन महिन्यांपर्यंत जगतो.

अप्सु वा यदि वादर्शे यो ह्यात्मानं न पश्यति अशिरस्कं तथा पश्येन् मासाद् ऊर्ध्वं न जीवति

जर कुणाला पाण्यात किंवा आरशात स्वतःचं प्रतिबिंब दिसत नाही, किंवा स्वतःला डोक्याशिवाय पाहतो, तर तो महिन्यापेक्षा जास्त जगत नाही.

शवगन्धि भवेद्गात्रं वसागन्धमथापि वा मृत्युर्ह्युपागतस्तस्य अर्धमासान्न जीवति

जर शरीराला प्रेतासारखा किंवा चरबीसारखा वास येऊ लागला, तर मृत्यू जवळ आलेला असतो; तो अर्ध्या महिन्यापेक्षा जास्त जगत नाही.