सद्योजातं ततो ब्रह्म ब्रह्म वै समचिन्तयत् ततो ऽस्य पार्श्वतः श्वेताः प्रादुर्भूता महायशाः
मग ब्रह्माने सद्योजाताला ब्रह्मरूप मानून चिंतन केलं; त्यानंतर त्याच्या बाजूला प्रसिद्ध असे शुभ्रवर्णी प्रकट झाले.
सुनन्दो नन्दनश्चैव विश्वनन्दोपनन्दनौ शिष्यास्ते वै महात्मानो यैस्तद्ब्रह्म सदावृतम्
सुनंद, नंदन, विश्वनंद आणि उपनंद हे त्याचे शिष्य, हे सर्व महान आत्मे, त्या ब्रह्माला नेहमी वेढून असतात.
तस्याग्रे श्वेतवर्णाभः श्वेतो नाम महामुनिः विजज्ञे ऽथ महातेजास् तस्माज्जज्ञे हरस्त्वसौ
त्याच्या समोर, शुभ्रवर्णाचा तेजस्वी, श्वेत नावाचा महान ऋषी प्रकट झाला; त्याच्यापासून पुढे प्रचंड तेज असलेला हराचा जन्म झाला.
तत्र ते मुनयः सर्वे सद्योजातं महेश्वरम् प्रपन्नाः परया भक्त्या गृणन्तो ब्रह्म शाश्वतम्
तेथे सर्व मुनीजन, अत्यंत भक्तीने, सद्योजात महेश्वराच्या चरणी शरण गेले आणि शाश्वत ब्रह्माचे स्तवन करू लागले.
तस्माद्विश्वेश्वरं देवं ये प्रपद्यन्ति वै द्विजाः प्राणायामपरा भूत्वा ब्रह्मतत्परमानसाः
म्हणूनच, जे द्विजजन विश्वेश्वर देवाच्या चरणी शरण जातात, प्राणायामात तल्लीन होऊन, मन ब्रह्मात एकाग्र करतात—
ते सर्वे पापनिर्मुक्ता विमला ब्रह्मवर्चसः विष्णुलोकमतिक्रम्य रुद्रलोकं व्रजन्ति ते
ते सर्वजण पापमुक्त, निर्मळ आणि ब्रह्मतेजाने उजळलेले होतात; ते विष्णुलोक ओलांडून रुद्रलोकात पोहोचतात.
ततस्त्रिंशत्तमः कल्पो रक्तो नाम प्रकीर्तितः ब्रह्मा यत्र महातेजा रक्तवर्णमधारयत्
यानंतर त्रीसाव्या कल्पाचे नाव रक्त असे प्रसिद्ध आहे; त्यात तेजस्वी ब्रह्माने लालवर्ण धारण केला.
ध्यायतः पुत्रकामस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रादुर्भूतो महातेजाः कुमारो रक्तभूषणः
पुत्रप्राप्तीच्या इच्छेने ध्यान करणाऱ्या परमेच्छ ब्रह्माच्या ध्यानातून, तेजस्वी, लाल अलंकारांनी सजलेला कुमार प्रकट झाला.
रक्तमाल्याम्बरधरो रक्तनेत्रः प्रतापवान् स तं दृष्ट्वा महात्मानं कुमारं रक्तवाससम्
लाल फुलांच्या माळा आणि वस्त्र परिधान केलेला, लाल डोळ्यांचा आणि तेजस्वी असलेला, त्या महात्मा कुमाराला त्याने लाल वस्त्रात पाहिलं.
परं ध्यानं समाश्रित्य बुबुधे देवमीश्वरम् स तं प्रणम्य भगवान् ब्रह्मा परमयन्त्रितः
परम ध्यानाचा आधार घेत, त्याने त्या देवतेला, ईश्वराला ओळखलं; मग त्या भगवंताला, ब्रह्माने, मनावर संयम ठेवून, नमस्कार केला.
वामदेवं ततो ब्रह्मा ब्रह्म वै समचिन्तयत् तथा स्तुतो महादेवो ब्रह्मणा परमेश्वरः
यानंतर ब्रह्माने वामदेवाला ब्रह्मरूप मानून चिंतन केलं; अशा प्रकारे ब्रह्माच्या स्तुतीने परमेश्वर महादेवाची पूजा झाली.
प्रतीतहृदयः सर्व इदमाह पितामहम् ध्यायता पुत्रकामेन यस्मात्ते ऽहं पितामह
पूर्णपणे समजून घेतलेल्या अंतःकरणाने, त्याने पितामहाला सांगितलं: 'हे पितामहा, पुत्रप्राप्तीच्या इच्छेने तू माझं ध्यान केलंस—'
दृष्टः परमया भक्त्या स्तुतश् च ब्रह्मपूर्वकम् तस्माद्ध्यानबलं प्राप्य कल्पे कल्पे प्रयत्नतः
'तू अत्यंत भक्तीने मला पाहिलंस आणि ब्रह्मानुसार माझी स्तुती केलीस; म्हणून ध्यानाच्या बळावर, प्रत्येक कल्पात, प्रयत्नपूर्वक—'
वेत्स्यसे मां प्रसंख्यातं लोकधातारमीश्वरम् ततस्तस्य महात्मानश् चत्वारस्ते कुमारकाः
'तू मला गणलेला, लोकांचा आधार असलेला ईश्वर म्हणून ओळखशील.' त्यानंतर त्या महात्म्यापासून चार कुमार जन्मले.
संबभूवुर्महात्मानो विशुद्धा ब्रह्मवर्चसः विरजाश् च विबाहुश् च विशोको विश्वभावनः
ते चारही कुमार महान आत्मे, शुद्ध, ब्रह्मतेजाने उजळलेले होते: विरजा, विबाहु, विशोक आणि विश्वभावन.
ब्रह्मण्या ब्रह्मणस्तुल्या वीरा अध्यवसायिनः रक्तांबरधराः सर्वे रक्तमाल्यानुलेपनाः
ब्रह्मनिष्ठ, ब्रह्मासारखे, शूर आणि दृढनिश्चयी, हे सर्वजण लाल वस्त्र घालणारे, लाल फुलांच्या माळा आणि लेप लावलेले होते.
रक्तकुङ्कुमलिप्ताङ्गा रक्तभस्मानुलेपनाः ततो वर्षसहस्रान्ते ब्रह्मत्वे ऽध्यवसायिनः
त्यांच्या अंगावर लाल कुंकवाचा लेप लावलेला असतो, लाल भस्माने अंग सजवलेले असते. अशा प्रकारे, हजार वर्षांच्या शेवटी, ते ब्रह्मपद प्राप्त करतात.
गृणन्तश् च महात्मानो ब्रह्म तद्वामदैविकम् अनुग्रहार्थं लोकानां शिष्याणां हितकाम्यया
ते महान आत्म्यांनी त्या सर्वोच्च, द्वैत आणि दैवी ब्रह्माची स्तुती करतात, लोकांचे आणि आपल्या शिष्यांचे कल्याण व्हावे म्हणून, दयाळूपणाने.
धर्मोपदेशमखिलं कृत्वा ते ब्रह्मणः प्रियाः पुनरेव महादेवं प्रविष्टा रुद्रमव्ययम्
सर्व धर्माचे उपदेश करून, ब्रह्माला प्रिय असणारे हे लोक पुन्हा एकदा अविनाशी रुद्र, महादेवामध्ये विलीन होतात.
ये ऽपि चान्ये द्विजश्रेष्ठा युञ्जाना वाममीश्वरम् प्रपश्यन्ति महादेवं तद्भक्तास् तत्परायणाः
इतरही श्रेष्ठ द्विज, जे वाम भागातील ईश्वराची उपासना करतात, ते महादेवाचे दर्शन घेतात. त्याच्या भक्तीत आणि त्याच्याच आश्रयात राहतात.
ते सर्वे पापनिर्मुक्ता विमला ब्रह्मचारिणः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
हे सर्वजण पापमुक्त, निर्मळ आणि ब्रह्मचर्याचे पालन करणारे असतात. ते रुद्राच्या लोकात जातात, जिथून पुन्हा परत येणे फार कठीण असते.
एकत्रिंशत्तमः कल्पः पीतवासा इति स्मृतः ब्रह्मा यत्र महाभागः पीतवासा बभूव ह
एकतीसावा कल्प 'पीतवासा' म्हणून ओळखला जातो, ज्यात तेजस्वी ब्रह्मा 'पीतवासा' झाले होते.
ध्यायतः पुत्रकामस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः प्रादुर्भूतो महातेजाः कुमारः पीतवस्त्रधृक्
पुत्राची इच्छा ठेवून, परमेच्छ ब्रह्मा ध्यान करत असताना, प्रखर तेजाचा, पिवळे वस्त्र घातलेला एक कुमार प्रकट झाला.
पीतगन्धानुलिप्ताङ्गः पीतमाल्यांबरो युवा हेमयज्ञोपवीतश् च पीतोष्णीषो महाभुजः
त्याच्या अंगावर पिवळ्या सुवासिकाचा लेप लावलेला होता, पिवळ्या फुलांच्या माळा आणि वस्त्रे घातलेली होती, तो तरुण होता, सोन्याचा यज्ञोपवीत, पिवळा फेटा आणि बलवान भुजा असलेला होता.
तं दृष्ट्वा ध्यानसंयुक्तो ब्रह्मा लोकमहेश्वरम् मनसा लोकधातारं प्रपेदे शरणं विभुम्
त्याला पाहून, ध्यानात मग्न असलेला ब्रह्मा, त्या लोकांचा ईश्वर, विश्वाचा आधार असलेल्या प्रभूला मनाने शरण गेला.
ततो ध्यानगतस्तत्र ब्रह्मा माहेश्वरीं वराम् गां विश्वरूपां ददृशे महेश्वरमुखाच्च्युताम्
मग ध्यानात मग्न असताना, ब्रह्माने महादेवाच्या मुखातून प्रकट झालेली, सर्व विश्वाचा रूप असलेली, उत्तम अशी माहेश्वरी पृथ्वी पाहिली.
चतुष्पदां चतुर्वक्त्रां चतुर्हस्तां चतुःस्तनीम् चतुर्नेत्रां चतुःशृङ्गीं चतुर्दंष्ट्रां चतुर्मुखीम्
तिला चार पाय, चार तोंडे, चार हात, चार स्तन, चार डोळे, चार शिंगे, चार दात आणि चार तोंडे होती.
द्वात्रिंशद्गुणसंयुक्ताम् ईश्वरीं सर्वतोमुखीम् स तां दृष्ट्वा महातेजा महादेवीं महेश्वरीम्
ती बत्तीस गुणांनी युक्त, सर्व दिशांना तोंड असलेली ईश्वरी होती. त्या तेजस्वी, महादेवी, महेश्वरीला पाहून—
पुनराह महादेवः सर्वदेवनमस्कृतः मतिः स्मृतिर्बुद्धिरिति गायमानः पुनः पुनः
सर्व देवांनी वंदन केलेल्या महादेवाने पुन्हा पुन्हा 'बुद्धी, स्मरण, विवेक' असे गात सांगितले.
एह्येहीति महादेवि सातिष्ठत्प्राञ्जलिर्विभुम् विश्वमावृत्य योगेन जगत्सर्वं वशीकुरु
'ये, ये, हे महादेवी!' असे म्हणत, जोडलेल्या हातांनी प्रभूसमोर उभा राहिला आणि योगाच्या सामर्थ्याने संपूर्ण विश्व व्यापून, सर्व जगावर नियंत्रण मिळवले.