लिङ्गपुराणम्

पक्षिणी मातुलानां च सोदराणां च वा द्विजाः भूपानां मण्डलीनां च सद्यो नीराष्ट्रवासिनाम्

मामा, सख्खे भाऊ आणि द्विज, राजे व त्यांच्या मंडळी, तसेच राज्याबाहेर राहणाऱ्यांसाठी शुद्धी तात्काळ होते.

केवलं द्वादशाहेन क्षत्त्रियाणां द्विजोत्तमाः नाभिषिक्तस्य चाशौचं संप्रमादेषु वै रणे

श्रेष्ठ द्विजांनो, क्षत्रियांसाठी फक्त बारा दिवस अशौच असते; अभिषेक न झालेल्यांसाठी चुकून किंवा युद्धात अशौच लागू पडते.

वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुध्यति इति संक्षेपतः प्रोक्ता द्रव्यशुद्धिरनुत्तमा

वैश्याला पंधरा दिवसांत, शूद्राला एका महिन्यात शुद्धी मिळते; अशा प्रकारे पदार्थांची श्रेष्ठ शुद्धी संक्षिप्त सांगितली आहे.

अशौचं चानुपूर्व्येण यतीनां नैव विद्यते त्रेताप्रभृति नारीणां मासि मास्यार्तवं द्विजाः

संन्याशांसाठी सलग अशौच नसते; त्रेता युगापासून, द्विजांनो, स्त्रियांना मासिक पाळीमध्ये मासिक अशौच असते.

कृते सकृद् युगवशाज् जायन्ते वै सहैव तु प्रयान्ति च महाभागा भार्याभिः कुरवो यथा

कृतयुगात, युगानुसार सर्वजण एकत्र जन्माला येतात आणि एकत्रच प्रस्थान करतात, हे महाभागांनो, जसे कुरूंनी आपल्या पत्नींसह केले.

वर्णाश्रमव्यवस्था च त्रेताप्रभृति सुव्रताः भारते दक्षिणे वर्षे व्यवस्था नेतरेष्वथ

सज्जनहो, त्रेता युगापासून भारत या दक्षिण देशात वर्णाश्रम व्यवस्था आहे, पण इतर प्रदेशात ती नाही.

महावीते सुवीते च जंबूद्वीपे तथाष्टसु शाकद्वीपादिषु प्रोक्तो धर्मो वै भारते यथा

महावीत, सुवीत, जांबूद्वीप आणि आठ शाकद्वीपांसारख्या प्रदेशांत धर्म भारतात जसा आहे तसाच सांगितला आहे.

रसोल्लासा कृते वृत्तिस् त्रेतायां गृहवृक्षजा सैवार्तवकृताद् दोषाद् रागद्वेषादिभिर् नृणाम्

कृतयुगात जीवांना जगण्यासाठी रसापासून अन्न मिळायचं; त्रेतायुगात घरातल्या झाडांवरून अन्न मिळू लागलं. पण ऋतूच्या वेळी न काढलेल्या पिकामुळे, आणि माणसांमध्ये वाढलेल्या आसक्ती, द्वेष यांसारख्या दोषांमुळे हे सगळं बदललं.

मैथुनात्कामतो विप्रास् तथैव परुषादिभिः यवाद्याः सम्प्रजायन्ते ग्राम्यारण्याश्चतुर्दश

कामापोटी मैथुन आणि कठोर वागणूक यामुळे, ब्राह्मणांनो, चौदा प्रकारचे ज्वारी, गहू, आणि इतर धान्ये—गावातली आणि जंगलातली—उत्पन्न होतात.

ओषध्यश् च रजोदोषाः स्त्रीणां रागादिभिर् नृणाम् अकालकृष्टा विध्वस्ताः पुनरुत्पादितास् तथा

वनस्पतींनाही अशुद्धतेचा दोष लागतो; स्त्रिया आणि पुरुष यांच्या राग, आसक्ती यामुळे त्या वेळेआधी तोडल्या जातात, नष्ट होतात, आणि पुन्हा त्याच प्रकारे उगवतात.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन न संभाष्या रजस्वला प्रथमे ऽहनि चाण्डाली यथा वर्ज्या तथाङ्गना

म्हणून, सर्वतोपरी प्रयत्न करून, मासिक पाळीच्या स्त्रीशी बोलू नये; पहिल्या दिवशी तिला चांडाळिणीसारखी टाळावं, तशीच मासिक पाळी असलेल्या स्त्रीलाही टाळावं.

द्वितीये ऽहनि विप्रा हि यथा वै ब्रह्मघातिनी तृतीये ऽह्नि तदर्धेन चतुर्थे ऽहनि सुव्रताः

दुसऱ्या दिवशी, ब्राह्मणांनो, तिला ब्रह्महत्यारिणीसारखी वर्ज्य मानावं; तिसऱ्या दिवशी अर्ध्या प्रमाणात, आणि चौथ्या दिवशी, हे उत्तम व्रत पाळणाऱ्यांनो,

स्नात्वार्धमासात् संशुद्धा ततः शुद्धिर्भविष्यति आ षोडशात् ततः स्त्रीणां मूत्रवच्छौचमिष्यते

अर्धा महिना झाल्यावर स्नान केल्यावर ती शुद्ध होते; मग तिची पूर्ण शुद्धी होते. सोळाव्या दिवसापासून स्त्रियांसाठी मलमूत्रासारखीच स्वच्छता धरली जाते.

पञ्चरात्रं तथास्पृश्या रजसा वर्तते यदि सा विंशद्दिवसादूर्ध्वं रजसा पूर्ववत्तथा

जर तिची अशुद्धता पाच रात्रीपर्यंत टिकली, तर ती त्या काळात अस्पृश्य राहते; आणि वीस दिवसांपेक्षा जास्त झाली, तर ती पूर्वीसारखीच राहते.

स्नानं शौचं तथा गानं रोदनं हसनं तथा यानमभ्यञ्जनं नारी द्यूतं चैवानुलेपनम्

स्नान, स्वच्छता, गाणं, रडणं, हसणं, प्रवास, अंगाला तेल लावणं, जुगार खेळणं आणि सुगंध लावणं—हे सर्व स्त्रीने टाळावं.

दिवास्वप्नं विशेषेण तथा वै दन्तधावनम् मैथुनं मानसं वापि वाचिकं देवतार्चनम्

दिवसा झोपणं, विशेषतः, दात घासणं, शारीरिक किंवा मनाने मैथुन, देवतेची पूजा—हे सर्व टाळावं.

वर्जयेत्सर्वयत्नेन नमस्कारं रजस्वला रजस्वलाङ्गनास्पर्शसंभाषे च रजस्वला

मासिक पाळीच्या काळात सर्वतोपरी नमस्कार टाळावा; आणि मासिक पाळीच्या स्त्रीला स्पर्श करणं किंवा बोलणं हेही टाळावं.

संत्यागं चैव वस्त्राणां वर्जयेत्सर्वयत्नतः स्नात्वान्यपुरुषं नारी न स्पृशेत्तु रजस्वला

संपूर्ण प्रयत्न करून कपडे टाकणं टाळावं; स्नान केल्यानंतर मासिक पाळीच्या स्त्रीने दुसऱ्या व्यक्तीस स्पर्श करू नये.

ईक्षयेद्भास्करं देवं ब्रह्मकूर्चं ततः पिबेत् केवलं पञ्चगव्यं वा क्षीरं वा चात्मशुद्धये

सूर्याला पाहावं, मग ब्रह्मकुर्चा मिसळलेलं पाणी प्यावं, किंवा फक्त पंचगव्य किंवा दूध प्यावं, स्वतःच्या शुद्धीसाठी.

चतुर्थ्यां स्त्री न गम्या तु गतो ऽल्पायुः प्रसूयते विद्याहीनं व्रतभ्रष्टं पतितं पारदारिकम्

चौथ्या दिवशी स्त्रीकडे जाऊ नये; गेल्यास ती अल्पायुषी, विद्या नसलेला, व्रतभ्रष्ट, पतित किंवा परस्त्रीगामी मुलगा जन्माला घालते.

दारिद्र्यार्णवमग्नं च तनयं सा प्रसूयते कन्यार्थिनैव गन्तव्या पञ्चम्यां विधिवत्पुनः

ती मुलाला दारिद्र्याच्या समुद्रात बुडवणारा जन्म देते; मुलगी हवी असेल तर पाचव्या दिवशी, योग्य रीतीनेच तिच्याकडे जावं.

रक्ताधिक्याद्भवेन्नारी शुक्राधिक्ये भवेत्पुमान् समे नपुंसकं चैव पञ्चम्यां कन्यका भवेत्

रक्त जास्त असेल तर मुलगी होते; वीर्य जास्त असेल तर मुलगा होतो; दोन्ही सारखं असेल तर नपुंसक जन्मतो; पाचव्या दिवशी मुलगी होते.

षष्ठ्यां गम्या महाभागा सत्पुत्रजननी भवेत् पुत्रत्वं व्यञ्जयेत्तस्य जातपुत्रो महाद्युतिः

सहाव्या दिवशी, हे भाग्यवानांनो, तिच्याकडे गेल्यास ती उत्तम पुत्राला जन्म देते; तो पुत्र तेजस्वी आणि खऱ्या अर्थाने पुत्र होतो.

पुमिति नरकस्याख्या दुःखं च नरकं विदुः पुंसस्त्राणान्वितं पुत्रं तथाभूतं प्रसूयते

'पुम्' या शब्दाचा अर्थ नरक असा सांगितला आहे, आणि नरक म्हणजे दुःख; पण असा पुत्र जन्माला येतो की तो खऱ्या अर्थाने पुरुषार्थाने युक्त असतो.

सप्तम्यां चैव कन्यार्थी गच्छेत्सैव प्रसूयते अष्टम्यां सर्वसम्पन्नं तनयं सम्प्रसूयते

सातव्या दिवशी मुलगी हवी असेल तर तिच्याकडे जावं, ती मुलगी जन्माला घालते; आठव्या दिवशी सर्व प्रकारच्या संपत्तीने युक्त असा मुलगा जन्मतो.

नवम्यां दारिकायार्थी दशम्यां पण्डितो भवेत् एकादश्यां तथा नारीं जनयेत्सैव पूर्ववत्

नवव्या दिवशी ज्याला मुलगी हवी असेल त्याने संग करावा; दहाव्या दिवशी विद्वान होतो; आणि एकादशीला पूर्वीप्रमाणेच स्त्री जन्मते.

द्वादश्यां धर्मतत्त्वज्ञं श्रौतस्मार्तप्रवर्तकम् त्रयोदश्यां जडां नारीं सर्वसंकरकारिणीम्

द्वादशीला धर्माचं तत्त्व जाणणारा, वेद आणि स्मृती यांचे आचरण करणारा जन्मतो; त्रयोदशीला मूर्ख आणि सगळ्या गोंधळाची कारणीभूत अशी स्त्री जन्मते.

जनयत्यङ्गना यस्मान् न गच्छेत्सर्वयत्नतः चतुर्दश्यां यदा गच्छेत् सा पुत्रजननी भवेत्

म्हणून त्रयोदशीला स्त्रीने कधीच संग करू नये; पण जर ती चौदाव्या दिवशी संग करते, तर ती मुलाचा जन्म देते.

पञ्चदश्यां च धर्मिष्ठां षोडश्यां ज्ञानपारगम् स्त्रीणां वै मैथुने काले वामपार्श्वे प्रभञ्जनः

पंधराव्या दिवशी धर्मनिष्ठ स्त्री जन्मते; सोळाव्या दिवशी ज्ञानसंपन्न स्त्री जन्मते. स्त्रियांसोबत संग करताना डाव्या बाजूला वारा प्रबळ असतो.