लिङ्गपुराणम्

माल्यं च शयनस्थानं पात्रं छायां च यत्नतः यज्ञोपकरणाङ्गं च न स्पृशेद् वै पदेन च

फुलमाळ, झोपण्याची जागा, भांडी, सावली आणि यज्ञाची साधने — हे सर्व पायाने स्पर्श करू नये.

देवद्रोहं गुरुद्रोहं न कुर्यात्सर्वयत्नतः कृत्वा प्रमादतो विप्राः प्रणवस्यायुतं जपेत्

देवतांचा किंवा गुरूचा अपमान कधीच करू नये; चुकून केला तर, दहा हजार वेळा प्रणवाचा जप करावा.

देवद्रोहगुरुद्रोहात् कोटिमात्रेण शुध्यति महापातकशुद्ध्यर्थं तथैव च यथाविधि

देवतांचा किंवा गुरूचा अपमान केल्यावर कोटी पट शुद्धी होते; तसेच, मोठ्या पापांची शुद्धीही योग्य विधीने होते.

पातकी च तदर्धेन शुध्यते वृत्तवान्यदि उपपातकिनः सर्वे तदर्धेनैव सुव्रताः

जो माणूस पापी असतो, पण त्याचं वर्तन चांगलं असेल, तर त्याला अर्ध्या प्रमाणातच शुद्धी मिळते. तसेच, जे लहान गुन्हे करणारे पण नीट वागणारे असतात, त्यांनाही अर्ध्या प्रमाणातच शुद्धी मिळते.

संध्यालोपे कृते विप्रः त्रिरावृत्त्यैव शुध्यति आह्निकच्छेदने जाते शतमेकमुदाहृतम्

ब्राह्मणाने संध्यावंदन सोडलं तर ते तीनदा म्हणल्याने शुद्धी मिळते. पण रोजच्या कर्माचं पालन केलं नाही तर शंभर वेळा म्हणणं सांगितलं आहे.

लङ्घने समयानां तु अभक्ष्यस्य च भक्षणे अवाच्यवाचने चैव सहस्राच्छुद्धिरुच्यते

व्रत मोडल्यावर, निषिद्ध अन्न खाल्ल्यावर किंवा बोलू नये ते बोलल्यावर, हजार वेळा म्हणल्याने शुद्धी होते असं सांगितलं आहे.

काकोलूककपोतानां पक्षिणामपि घातने शतमष्टोत्तरं जप्त्वा मुच्यते नात्र संशयः

कावळा, घार, कबूतर यांसारख्या पक्ष्यांना मारल्यावर, एकशे आठ वेळा म्हणल्याने मुक्ती मिळते — याबद्दल काहीच शंका नाही.

यः पुनस्तत्त्ववेत्ता च ब्रह्मविद् ब्राह्मणोत्तमः स्मरणाच्छुद्धिमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

पण जो खरा तत्त्वज्ञ, ब्रह्म जाणणारा आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण आहे, त्याला फक्त आठवणीनं शुद्धी मिळते — यात विचार करण्याचं काही कारण नाही.

नैवमात्मविदामस्ति प्रायश्चित्तानि चोदना विश्वस्यैव हि ते शुद्धा ब्रह्मविद्याविदो जनाः

आत्मा जाणणाऱ्यांसाठी प्रायश्चित्ताची काहीही आज्ञा नाही; कारण ते नेहमीच शुद्ध असतात, कारण ते ब्रह्मविद्या जाणणारे असतात.

योगध्यानैकनिष्ठाश् च निर्लेपाः काञ्चनं यथा शुद्धानां शोधनं नास्ति विशुद्धा ब्रह्मविद्यया

योग आणि ध्यान यामध्ये एकनिष्ठ असणारे लोक सोन्यासारखे निष्कलंक असतात; जे आधीच शुद्ध आहेत, त्यांना वेगळी शुद्धी लागत नाही, कारण ब्रह्मविद्येमुळे ते शुद्ध झालेले असतात.

उद्धृतानुष्णफेनाभिः पूताभिर् वस्त्रचक्षुषा अद्भिः समाचरेत्सर्वं वर्जयेत्कलुषोदकम्

सर्व कर्मे नेहमी स्वच्छ पाणी, जे उकळलेलं, फेसाळलेलं किंवा अशुद्ध नाही, स्वच्छ वस्त्र आणि स्वच्छ दृष्टीने करावीत; अशुद्ध पाणी टाळावं.

गन्धवर्णरसैर्दुष्टम् अशुचिस्थानसंस्थितम् पङ्काश्मदूषितं चैव सामुद्रं पल्वलोदकम्

जे पाणी वास, रंग किंवा चवीमुळे खराब झालंय, जे अशुद्ध जागी साठलेलं आहे, चिखल किंवा दगडामुळे मळलेलं आहे, समुद्र किंवा डबक्यातील आहे,

सशैवालं तथान्यैर्वा दोषैर्दुष्टं विवर्जयेत् वस्त्रशौचान्वितः कुर्यात् सर्वकार्याणि वै द्विजाः

किंवा जे पाणी शेवाळ किंवा इतर अशुद्धीमुळे खराब झालंय, ते टाळावं; सर्व कर्मे स्वच्छ वस्त्र घालूनच करावीत, हे द्विजांनो.

नमस्कारादिकं सर्वं गुरुशुश्रूषणादिकम् वस्त्रशौचविहीनात्मा ह्य् अशुचिर्नात्र संशयः

नमस्कार किंवा गुरूची सेवा यांसारखी सर्व कर्मे स्वच्छ वस्त्राशिवाय केली, तर माणूस अशुद्ध होतो — याबद्दल काहीच शंका नाही.

देवकार्योपयुक्तानां प्रत्यहं शौचमिष्यते इतरेषां हि वस्त्राणां शौचं कार्यं मलागमे

देवकार्यांसाठी वापरलेल्या वस्त्रांची रोज शुद्धी करावी; इतर वस्त्रांची शुद्धी ते मळले की करावी.

वर्जयेत्सर्वयत्नेन वासो ऽन्यैर् विधृतं द्विजाः कौशेयाविकयो रूक्षैः क्षौमाणां गौरसर्षपैः

द्विजांनो, दुसऱ्यांनी घातलेली वस्त्रे सर्व प्रकारे टाळावीत; रेशीम आणि लोकरी वस्त्रे कुशा किंवा मोहरीच्या झाडाने स्वच्छ करावीत.

श्रीफलैरंशुपट्टानां कुतपानामरिष्टकैः चर्मणां विदलानां च वेत्राणां वस्त्रवन्मतम्

नारळ, सूर्यकिरणाच्या तंतू, कुटप, अरिष्टक, कातडी, साली किंवा वाळीच्या वस्त्रांसाठीही वस्त्रांसारखाच नियम आहे.

वल्कलानां तु सर्वेषां छत्रचामरयोरपि चैलवच्छौचमाख्यातं ब्रह्मविद्भिर् मुनीश्वरैः

सर्व झाडाच्या सालीची वस्त्रे, छत्री आणि चामर यांच्यासाठीही वस्त्रांसारखाच शुद्धीचा नियम ब्रह्मज्ञानी ऋषींनी सांगितला आहे.

भस्मना शुध्यते कांस्यं क्षारेणायसम् उच्यते ताम्रमम्लेन वै विप्रास् त्रपुसीसकयोरपि

कांस्य राखेने, लोखंड क्षाराने, तांबे आम्लाने, आणि टिन व शिसं यांनाही तसेच शुद्ध करावे, हे ब्राह्मणांनो.

हैमम् अद्भिः शुभं पात्रं रौप्यपात्रं द्विजोत्तमाः मण्यश्मशङ्खमुक्तानां शौचं तैजसवत्स्मृतम्

सोने आणि चांदीची भांडी पाण्याने शुद्ध करावीत, हे श्रेष्ठ द्विजांनो; रत्ने, दगड, शंख आणि मोती यांच्यासाठीही सोन्यासारखाच नियम आहे.

अग्नेर् अपां च संयोगाद् अत्यन्तोपहतस्य च रसानामिह सर्वेषां शुद्धिरुत्प्लवनं स्मृतम्

या सर्व वस्तू फारच अशुद्ध झाल्या असतील, तर अग्नी किंवा पाण्याचा स्पर्श किंवा बुडवून शुद्धी करावी, असं सांगितलं आहे.

तृणकाष्ठादिवस्तूनां शुभेनाभ्युक्षणं स्मृतम् उष्णेन वारिणा शुद्धिस् तथा स्रुक्स्रुवयोरपि

काडी, लाकूड आणि अशा वस्तूंचे शुद्धीकरण शुभ पाण्याने शिंपडून किंवा गरम पाण्याने धुऊन केले जाते. हेच नियम स्रुक आणि स्रुव या पात्रांनाही लागू पडतात.

तथैव यज्ञपात्राणां मुशलोलूखलस्य च शृङ्गास्थिदारुदन्तानां तक्षणेनैव शोधनम्

यज्ञाच्या पात्रांचे, मुसळ आणि उखळाचे, तसेच शिंग, हाड, लाकूड किंवा हस्तिदंत याने बनवलेल्या वस्तूंचे शुद्धीकरण खरवडून केले जाते.

संहतानां महाभागा द्रव्याणां प्रोक्षणं स्मृतम् असंहतानां द्रव्याणां प्रत्येकं शौचमुच्यते

एकत्र असलेल्या वस्तूंचे शुद्धीकरण शिंपडून केले जाते, पण वेगवेगळ्या वस्तू स्वतंत्रपणे स्वच्छ कराव्यात.

अभुक्तराशिधान्यानाम् एकदेशस्य दूषणे तावन्मात्रं समुद्धृत्य प्रोक्षयेद्वै कुशांभसा

न खाल्लेल्या धान्याच्या राशींपैकी एखादा भाग अशुद्ध झाला, तर तो भाग काढून उरलेल्या धान्यावर कुशाच्या पाण्याने शिंपडावे.

शाकमूलफलादीनां धान्यवच्छुद्धिरिष्यते मार्जनोन्मार्जनैर् वेश्म पुनःपाकेन मृन्मयम्

शाक, कंद, फळे आणि इतर वस्तू धान्याप्रमाणेच शुद्ध कराव्यात. घर झाडून आणि पुसून स्वच्छ होते, तर मातीची भांडी पुन्हा तापवून शुद्ध होतात.

उल्लेखनेनाञ्जनेन तथा संमार्जनेन च गोनिवासेन वै शुद्धा सेचनेन धरा स्मृता

माती खरवडून, लेप लावून, झाडून, गायीच्या शेणाने किंवा पाण्याने शिंपडून शुद्ध होते.

भूमिस्थम् उदकं शुद्धं वैतृष्ण्यं यत्र गौर्व्रजेत् अव्याप्तं यदमेध्येन गन्धवर्णरसान्वितम्

जमिनीवर असलेले पाणी गायीने तहान भागवू शकेल असे असेल, त्यात अशुद्धता नसेल आणि त्याचा वास, रंग, चव चांगली असेल, तर ते पाणी शुद्ध मानले जाते.

वत्सः शुचिः प्रस्रवणे शकुनिः फलपातने स्वदारास्यं गृहस्थानां रतौ भार्याभिकाङ्क्षया

झऱ्याजवळ वासरू, फळ पडताना पक्षी, आणि पत्नीची इच्छा असताना गृहस्थाने पत्नीचे तोंड — हे प्रसंग शुद्ध मानले जातात.