लिङ्गपुराणम्

अथवा पूजयेच्छंभुं घृतस्नानादिविस्तरैः त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य शुध्यते नात्र संशयः

किंवा, घृतस्नान वगैरे मोठ्या विधीने शंभूची पूजा करून, तीन वेळा प्रदक्षिणा घालावी; असं केल्याने नक्कीच शुद्धता मिळते.

आतिथ्यश्राद्धयज्ञेषु न गच्छेद्योगवित्क्वचित् एवं ह्यहिंसको योगी भवेदिति विचारितम्

योग जाणणाऱ्याने कधीही पाहुणचार, श्राद्ध किंवा यज्ञ यांना जाऊ नये; असं केल्याने तो अहिंसक योगी राहतो, असं विचारलेलं आहे.

वह्नौ विधूमे ऽत्यङ्गारे सर्वस्मिन्भुक्तवज्जने चरेत्तु मतिमान् भैक्ष्यं न तु तेष्वेव नित्यशः

ज्यांनी धूर नसलेल्या किंवा नुसत्या निखाऱ्यांवर अन्न शिजवलं आहे, अशा लोकांकडूनच शहाण्याने भिक्षा घ्यावी, पण नेहमी तिथूनच घ्यावी असं नाही.

अथैनम् अवमन्यन्ते परे परिभवन्ति च तथा युक्तं चरेद्भैक्ष्यं सतां धर्ममदूषयन्

जर इतर लोक त्याचा तिरस्कार करतील किंवा अपमान करतील, तर त्याने योग्य रीतीने, सज्जनांच्या धर्माचा भंग न करता भिक्षा मागावी.

भैक्ष्यं चरेद्वनस्थेषु यायावरगृहेषु च श्रेष्ठा तु प्रथमा हीयं वृत्तिरस्योपजायते

वनात राहणाऱ्यांकडून किंवा फिरत्या घरांमध्ये भिक्षा मागावी; यातील पहिली पद्धत उत्तम, ती न मिळाल्यास दुसरी चालते.

अत ऊर्ध्वं गृहस्थेषु शीलीनेषु चरेद्द्विजाः श्रद्दधानेषु दान्तेषु श्रोत्रियेषु महात्मसु

त्यानंतर, नीतीमंत, श्रद्धावान, संयमी, वेदपाठी आणि मोठ्या मनाच्या गृहस्थांकडून भिक्षा घ्यावी.

अत ऊर्ध्वं पुनश्चापि अदुष्टापतितेषु च भैक्ष्यचर्या हि वर्णेषु जघन्या वृत्तिरुच्यते

त्यानंतर, जे भ्रष्ट किंवा पतित नाहीत अशांकडूनही भिक्षा घ्यावी; कारण वर्णांमध्ये अशी भिक्षा मागणं ही सगळ्यात नीच वृति मानली जाते.

भैक्ष्यं यवागूस्तक्रं वा पयो यावकमेव च फलमूलादि पक्वं वा कणपिण्याकसक्तवः

भिक्षेत जवारीची पेज, ताक, दूध, जव, फळं, कंद, शिजवलेलं अन्न किंवा जाडसारख्या पिठाच्या पोळ्या मिळू शकतात.

इत्येव ते मया प्रोक्ता योगिनां सिद्धिवर्द्धनाः आहारास्तेषु सिद्धेषु श्रेष्ठं भैक्ष्यमिति स्मृतम्

अशी योग्यांना सिद्धी वाढवणारी अन्नं मी सांगितली; त्यात भिक्षा मिळवणं हे सर्वात उत्तम मानलं जातं.

अब्बिन्दुं यः कुशाग्रेण मासि मासि समश्नुते न्यायतो यश्चरेद्भैक्ष्यं पूर्वोक्तात्स विशिष्यते

जो प्रत्येक महिन्याला कुशाच्या टोकाने एक थेंब पाणी योग्य पद्धतीने घेतो आणि वरीलप्रमाणेच भिक्षा मागतो, तो इतरांपेक्षा श्रेष्ठ ठरतो.

जरामरणगर्भेभ्यो भीतस्य नरकादिषु एवं दाययते तस्मात् तद्भैक्ष्यमिति संस्मृतम्

ज्याला वार्धक्य, मृत्यूची भीती आहे, किंवा नरक वगैरेची भीती वाटते, त्याच्यासाठी अशी भिक्षा मागणं मुक्त करणारी मानली जाते.

दधिभक्षाः पयोभक्षा ये चान्ये जीवक्षीणकाः सर्वे ते भैक्ष्यभक्षस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

दही, दूध किंवा इतर आयुष्य कमी करणारी अन्नं खाणारे, भिक्षेवर जगणाऱ्याच्या पुण्याच्या सोळाव्या भागालाही पात्र नाहीत.

भस्मशायी भवेन्नित्यं भिक्षाचारी जितेन्द्रियः य इच्छेत् परमं स्थानं व्रतं पाशुपतं चरेत्

सतत भस्मावर झोपावं, भिक्षा मागावी आणि इंद्रियांवर ताबा ठेवावा; जो सर्वोच्च स्थान मिळवू इच्छितो, त्याने पाशुपत व्रत पाळावं.

योगिनां चैव सर्वेषां श्रेष्ठं चान्द्रायणं भवेत् एकं द्वे त्रीणि चत्वारि शक्तितो वा समाचरेत्

सर्व योग्यांमध्ये चंद्रायण व्रत हे सर्वात श्रेष्ठ आहे; आपल्या शक्तीनुसार एक, दोन, तीन किंवा चार वेळा करावं.

अस्तेयं ब्रह्मचर्यं च अलोभस्त्याग एव च व्रतानि पञ्च भिक्षूणाम् अहिंसा परमा त्विह

चोरी न करणे, ब्रह्मचर्य, लोभ न ठेवणे, त्याग — ही भिक्षुकांची पाच व्रतं आहेत; पण इथे अहिंसा ही सर्वात मोठी आहे.

अक्रोधो गुरुशुश्रूषा शौचमाहारलाघवम् नित्यं स्वाध्याय इत्येते नियमाः परिकीर्तिताः

कोप न करणे, गुरूची सेवा, स्वच्छता, अन्नात मितपणा आणि नेहमी अभ्यास करणे — हे नियम सांगितले आहेत.

बीजयोनिगुणा वस्तुबन्धः कर्मभिर् एव च यथा द्विप इवारण्ये मनुष्याणां विधीयते

बीज आणि गर्भातून येणारे गुण, वस्तूंचे बंधन हे सर्व कर्मामुळे ठरते, जसे जंगलातील हत्तीप्रमाणे माणसांचेही तसेच होते.

देवैस्तुल्याः सर्वयज्ञक्रियास्तु यज्ञाज्जाप्यं ज्ञानमाहुश् च जाप्यात् ज्ञानाद् ध्यानं संगरागादपेतं तस्मिन्प्राप्ते शाश्वतस्योपलम्भः

देवतांनी केलेल्या सर्व यज्ञकर्मे जपातून मिळणाऱ्या ज्ञानासारखीच आहेत; जपातून ज्ञान मिळते, ज्ञानातून आसक्ती व द्वेष नसलेले ध्यान येते; आणि ते मिळाले की शाश्वताचा अनुभव येतो.

दमः शमः सत्यमकल्मषत्वं मौनं च भूतेष्वखिलेषु चार्जवम् अतीन्द्रियं ज्ञानमिदं तथा शिवं प्राहुस् तथा ज्ञानविशुद्धबुद्धयः

इंद्रियसंयम, मनःशांती, सत्य बोलणे, दोषरहितपणा, मौन, सर्व प्राण्यांशी सरळपणा आणि इंद्रियांच्या पलीकडील ज्ञान — हे सर्व ज्ञानाने शुद्ध झालेल्या बुद्धीच्या लोकांनी शुभ मानले आहे.

समाप्नुयाद्योगमिमं महात्मा महर्षयश्चैवम् अनिन्दितामलाः

महात्मा आणि निष्कलंक, दोषरहित ऋषी असे योग साध्य करतात.

प्राप्यते ऽभिमतान् देशान् अङ्कुशेन निवारितः एतन्मार्गेण शुद्धेन दग्धबीजो ह्यकल्मषः

ज्याचे बीज जळाले आहे आणि जो निर्मळ आहे, तो या शुद्ध मार्गाने, अंकुशाने रोखल्यासारखा, इच्छित स्थानांवर पोहोचतो.

सदाचाररताः शान्ताः स्वधर्मपरिपालकाः सर्वांल्लोकान् विनिर्जित्य ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते

जे सत्कर्मात रमणारे, शांत आणि स्वतःच्या धर्माचे पालन करणारे आहेत, ते सर्व लोकांना जिंकून ब्रह्मलोकात जातात.

पितामहेनोपदिष्टो धर्मः साक्षात्सनातनः सर्वलोकोपकारार्थं शृणुध्वं प्रवदामि वः

पितामहाने प्रत्यक्ष शिकवलेला, सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी असलेला सनातन धर्म मी सांगतो, ऐका.

गुरूपदेशयुक्तानां वृद्धानां क्रमवर्त्तिनाम् अभ्युत्थानादिकं सर्वं प्रणामं चैव कारयेत्

गुरूंच्या उपदेशाने युक्त आणि वयोवृद्ध, योग्य मार्गाने चालणाऱ्यांना उठणे, नमस्कार करणे अशी सर्व कृत्ये करावीत.

अष्टाङ्गप्रणिपातेन त्रिधा न्यस्तेन सुव्रताः त्रिःप्रदक्षिणयोगेन वन्द्यो वै ब्रह्मणो गुरुः

सुव्रतांनी आठ अंगांनी नमस्कार करावा, तीन प्रकारे शरीर ठेवावे आणि तीन वेळा प्रदक्षिणा घालावी; अशा रीतीने ब्रह्मगुरूचे पूजन करावे.

ज्येष्ठान्ये ऽपि च ते सर्वे वन्दनीया विजानता आज्ञाभङ्गं न कुर्वीत यदीच्छेत् सिद्धिम् उत्तमाम्

ज्येष्ठ असलेल्यांना सुज्ञाने नेहमी वंदन करावे; जो उत्तम सिद्धी इच्छितो त्याने त्यांच्या आज्ञेचे उल्लंघन करू नये.

धातुशून्यबिलक्षेत्रक्षुद्रमन्त्रोपजीवनम् विषग्रहविडम्बादीन् वर्जयेत् सर्वयत्नतः

जिथे मूलद्रव्य नाही, पोकळी किंवा लहान शेतात, मंत्रावर उपजीविका करू नये; विष, भूत, फसवणूक यापासून सर्वतोपरी टाळावे.

कैतवं वित्तशाठ्यं च पैशुन्यं वर्जयेत्सदा अतिहासम् अवष्टम्भं लीलास्वेच्छाप्रवर्तनम्

फसवणूक, संपत्तीबद्दल कपट, निंदा, अती हास्य, गर्व, आणि केवळ मनमानी करणे — हे नेहमी टाळावे.

वर्जयेत्सर्वयत्नेन गुरूणामपि संनिधौ तद्वाक्यप्रतिकूलं च अयुक्तं वै गुरोर्वचः

गुरूंच्या उपस्थितीत, त्यांच्या वचनाच्या विरुद्ध किंवा अनुचित बोलणे व कृती सर्वतोपरी टाळावी.