लिङ्गपुराणम्

प्रसादाद्देवदेवस्य नात्र कार्या विचारणा एष एव जगन्नाथो बन्धमोक्षकरः शिवः

देवतांचा देव शंकर यांच्या कृपेने यात शंका नाही; हेच जगाचे स्वामी शिव, बंधन आणि मुक्ती यांचे कारण आहेत.

भूर्भूवःस्वर्महश् चैव जनः साक्षात्तपः स्वयम् सत्यलोकस् तथाण्डानां कोटिकोटिशतानि च

ही पृथ्वी, आकाश, स्वर्ग, महर्लोक, जनलोक, तपलोक, सत्यलोक आणि असंख्य ब्रह्मांड—

विग्रहं देवदेवस्य तथाण्डावरणाष्टकम् सप्तद्वीपेषु सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

देवतांचा देव शंकर यांचे रूप, आठ आवरणे, सातही द्वीप, पर्वत आणि सर्व जंगलं—

समुद्रेषु च सर्वेषु वायुस्कन्धेषु सर्वतः तथान्येषु च लोकेषु वसन्ति च चराचराः

सर्व समुद्र, सर्व वाऱ्याचे प्रवाह, आणि इतर सर्व लोकांत, जिथे जिथे चराचर जीव राहतात.

सर्वे भवांशजा नूनं गतिस्त्वेषां स एव वै सर्वो रुद्रो नमस्तस्मै पुरुषाय महात्मने

हे सर्व भवानपासूनच उत्पन्न झाले आहेत; त्यांची खरी वाट फक्त तेच आहेत. सर्व काही रुद्रच आहे—त्या महात्मा पुरुषास नमस्कार.

विश्वं भूतं तथा जातं बहुधा रुद्र एव सः रुद्राज्ञैषा स्थिता देवी ह्य् अनया मुक्तिरंबिका

हे सर्व विश्व, सर्व जीव आणि अनेक प्रकारे निर्माण झालेले सर्व काही—हे सर्व रुद्रच आहेत. रुद्राच्या आज्ञेने ही देवी स्थिर आहे; तिच्यामुळेच मुक्ती मिळते—तीच अंबिका आहे.

इत्येवं खेचराः सिद्धा जजल्पुः प्रीतमानसाः यदावलोक्य तान् सर्वान् प्रसादादनयांबिका

अशा प्रकारे, आकाशात संचार करणारे सिद्ध लोक, आनंदित मनाने, अंबिकेच्या कृपेने सर्व जीवांना पाहून एकमेकांशी बोलले.

तदा तिष्ठन्ति सायुज्यं प्राप्तास्ते खेचराः प्रभोः

मग, प्रभूशी एकरूपता मिळवलेले ते आकाशचारी सिद्ध लोक तिथेच स्थिर राहतात.

केन योगेन वै सूत गुणप्राप्तिः सतामिह अणिमादिगुणोपेता भवन्त्येवेह योगिनः तत्सर्वं विस्तरात्सूत वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

सूताजी, कोणत्या योगाने सत्पुरुषांना अणिमा वगैरे गुण प्राप्त होतात? हे सर्व विस्ताराने सांगावे.

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि योगं परमदुर्लभम् पञ्चधा संस्मरेदादौ स्थाप्य चित्ते सनातनम्

आता मी तो अत्यंत दुर्मिळ योग सांगतो; सुरुवातीला मनात सनातन तत्व पाच प्रकारे ध्यानात धरावे.

कल्पयेच्चासनं पद्मं सोमसूर्याग्निसंयुतम् षड्विंशच्छक्तिसंयुक्तम् अष्टधा च द्विजोत्तमाः

पद्मासनाची रचना करावी, त्यात चंद्र, सूर्य आणि अग्नी यांच्या शक्तींचा समावेश असावा, सहावीसंख्या शक्तींसह आणि आठ प्रकारांनी, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.

ततः षोडशधा चैव पुनर्द्वादशधा द्विजाः स्मरेच् च तत् तथा मध्ये देव्या देवम् उमापतिम्

त्यानंतर, सोळा प्रकारांनी आणि पुन्हा बारा प्रकारांनी, हे द्विजांनो, देवी मध्यभागी आणि उमापती देव यांचे ध्यान करावे.

अष्टशक्तिसमायुक्तम् अष्टमूर्तिमजं प्रभुम् ताभिश्चाष्टविधा रुद्राश् चतुःषष्टिविधाः पुनः

आठ शक्ती आणि आठ रूपांनी युक्त, अजन्मा प्रभू, आणि त्या आठ शक्तींनी पुन्हा चौसष्ट प्रकारचे रुद्र.

शक्तयश् च तथा सर्वा गुणाष्टकसमन्विताः एवं स्मरेत्क्रमेणैव लब्ध्वा ज्ञानमनुत्तमम्

तसेच, सर्व शक्ती आठ गुणांनी युक्त आहेत; अशा प्रकारे क्रमाने ध्यान केल्याने श्रेष्ठ ज्ञान मिळते.

एवं पाशुपतं योगं मोक्षसिद्धिप्रदायकम् तस्याणिमादयो विप्रा नान्यथा कर्मकोटिभिः

असा हा पाशुपत योग, जो मुक्ती आणि सिद्धी देतो; अणिमा वगैरे शक्ती दुसऱ्या कोणत्याही प्रकारे, लाखो कर्मांनीही, मिळत नाहीत.

तत्राष्टगुणमैश्वर्यं योगिनां समुदाहृतम् तत्सर्वं क्रमयोगेन ह्य् उच्यमानं निबोधत

तेथे योग्यांच्या आठ प्रकारच्या ऐश्वर्यशक्ती सांगितल्या आहेत; हे सर्व मी क्रमाने सांगतो, ते नीट समजून घ्या.

अणिमा लघिमा चैव महिमा प्राप्तिरेव च प्राकाम्यं चैव सर्वत्र ईशित्वं चैव सर्वतः

अणिमा, लघिमा, महिमा, प्राप्ती, प्राकाम्य सर्वत्र, आणि ईशित्व सर्वत्र—

वशित्वमथ सर्वत्र यत्र कामावसायिता तच्चापि त्रिविधं ज्ञेयम् ऐश्वर्यं सार्वकामिकम्

सर्वत्र जिथे इच्छा तशी पूर्ण होते, तिथे मिळणारे वशित्व हे तीन प्रकारचे असते, आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारे ऐश्वर्य म्हणून ओळखले जाते.

सावद्यं निरवद्यं च सूक्ष्मं चैव प्रवर्तते सावद्यं नाम यत्तत्र पञ्चभूतात्मकं स्मृतम्

हे दोषयुक्त, निर्दोष आणि सूक्ष्म असे तीन प्रकारचे असते. दोषयुक्त तेच जे पाच घटकांनी बनलेले आहे असे समजले जाते.

इन्द्रियाणि मनश्चैव अहङ्कारश् च यः स्मृतः तत्र सूक्ष्मप्रवृत्तिस्तु पञ्चभूतात्मिका पुनः

इंद्रिये, मन आणि अहंकार असे जे म्हटले जाते, तिथे सूक्ष्म क्रिया देखील पुन्हा पाच घटकांनीच बनलेली असते.

इन्द्रियाणि मनश्चित्तबुद्ध्यहङ्कारसंज्ञितम् तथा सर्वमयं चैव आत्मस्था ख्यातिरेव च

इंद्रिये, मन, चित्त, बुद्धी, अहंकार असे ओळखले जाणारे, तसेच सर्वत्र व्यापलेले आणि आत्म्यात स्थिर असलेले जे ज्ञान आहे, तेही त्यात येते.

संयोग एव त्रिविधः सूक्ष्मेष्वेव प्रवर्तते पुनरष्टगुणश्चापि सूक्ष्मेष्वेव विधीयते

संयोग हा तीन प्रकारचा असून तो फक्त सूक्ष्मातच घडतो; आणि आठ प्रकारची विभागणी देखील सूक्ष्मातच होते.

तस्य रूपं प्रवक्ष्यामि यथाह भगवान्प्रभुः त्रैलोक्ये सर्वभूतेषु यथास्य नियमः स्मृतः

त्याचे रूप मी सांगतो, जसे भगवंताने सांगितले आहे—तीनही लोकांमध्ये सर्व जीवांमध्ये त्याचा कसा नियम आहे, ते समजावतो.

अणिमाद्यं तथाव्यक्तं सर्वत्रैव प्रतिष्ठितम् त्रैलोक्ये सर्वभूतानां दुष्प्राप्यं समुदाहृतम्

अणिमा वगैरे सिद्धी आणि अव्यक्त स्वरूप सर्वत्र स्थिर आहे; तीनही लोकांतील सर्व जीवांसाठी ते प्राप्त करणे कठीण मानले जाते.

तत् तस्य भवति प्राप्यं प्रथमं योगिनां बलम् लङ्घनं प्लवनं लोके रूपमस्य सदा भवेत्

ते त्यांना मिळते; योग्यांना पहिली शक्ती म्हणजे जगात उडणे किंवा उडी मारणे—हेच त्याचे स्वरूप नेहमी असते.

शीघ्रत्वं सर्वभूतेषु द्वितीयं तु पदं स्मृतम् त्रैलोक्ये सर्वभूतानां महिम्ना चैव वन्दितम्

सर्व जीवांमध्ये वेग हे दुसरे पाऊल मानले जाते; तीनही लोकांतील सर्व जीव त्याच्या महिमेसाठी त्याचा सन्मान करतात.

महित्वं चापि लोके ऽस्मिंस् तृतीयो योग उच्यते त्रैलोक्ये सर्वभूतेषु यथेष्टगमनं स्मृतम्

या जगात मोठेपण हे तिसरे योग म्हणून ओळखले जाते; तीनही लोकांतील सर्व जीवांमध्ये इच्छेनुसार कुठेही जाणे म्हणून ते ओळखले जाते.

प्राकामान् विषयान् भुङ्क्ते तथाप्रतिहतः क्वचित् त्रैलोक्ये सर्वभूतानां सुखदुःखं प्रवर्तते

तो इच्छेनुसार सर्व विषयांचा उपभोग घेतो, कुठेही त्याला अडथळा येत नाही; तीनही लोकांतील सर्व जीवांसाठी सुखदुःख निर्माण होते.

ईशो भवति सर्वत्र प्रविभागेन योगवित् वश्यानि चास्य भूतानि त्रैलोक्ये सचराचरे

तो सर्वत्र स्वामी होतो, योग जाणणारा वेगळेपणाने ओळखला जातो; तीनही लोकांतील सर्व चराचर जीव त्याच्या अधीन असतात.