लिङ्गपुराणम्

संध्यातिक्रमणाद्विप्रो ब्राह्मण्यात्पतते यतः असत्यं न वदेत् किंचिन् न सत्यं च परित्यजेत्

संध्यावंदन न केल्याने ब्राह्मणपणाचा पतन होते; म्हणून खोटं बोलू नये आणि सत्य कधीही सोडू नये.

यत्सत्यं ब्रह्म इत्याहुर् असत्यं ब्रह्मदूषणम् अनृतं परुषं शाठ्यं पैशुन्यं पापहेतुकम्

जे सत्य आहे तेच ब्रह्म मानले जाते; असत्य हे ब्रह्माचा कलंक आहे—खोटं बोलणं, कठोरपणा, कपट, चुगली आणि पापातून येणारे कृत्य हे सर्व त्यात येतात.

परदारान्परद्रव्यं परहिंसां च सर्वदा क्वचिच्चापि न कुर्वीत वाचा च मनसा तथा

कधीही दुसऱ्याच्या स्त्रीशी संबंध ठेवू नये, दुसऱ्याचं धन चोरू नये किंवा कोणालाही इजा करू नये—हे बोलण्यात किंवा मनातसुद्धा करू नये.

शूद्रान्नं यातयामान्नं नैवेद्यं श्राद्धमेव च गणान्नं समुदायान्नं राजान्नं च विवर्जयेत्

शूद्रांनी बनवलेलं अन्न, शिळं अन्न, नैवेद्य, श्राद्धाचं अन्न, समूहातलं अन्न, मेळाव्यातलं अन्न आणि राजाच्या घरचं अन्न टाळावं.

अन्नशुद्धौ सत्त्वशुद्धिर् न मृदा न जलेन वै सत्त्वशुद्धौ भवेत्सिद्धिस् ततो ऽन्नं परिशोधयेत्

अन्न शुद्ध असलं की मन शुद्ध होतं; केवळ माती किंवा पाण्याने नाही. मन शुद्ध झालं की सिद्धी मिळते—म्हणून अन्न नेहमी शुद्ध करावं.

राजप्रतिग्रहैर् दग्धान् ब्राह्मणान् ब्रह्मवादिनः स्विन्नानामपि बीजानां पुनर्जन्म न विद्यते

राजाकडून भेट घेतलेल्या ब्रह्मविद्या जाणणाऱ्या ब्राह्मणांचं, जणू तापाने भाजलेल्या बियांसारखं, पुन्हा जन्म होत नाही.

राजप्रतिग्रहो घोरो बुद्ध्वा चादौ विषोपमः बुधेन परिहर्तव्यः श्वमांसं चापि वर्जयेत्

राजाची भेट ही भीषण असून सुरुवातीला विषासारखी असते, हे जाणून बुद्धिमानाने ती टाळावी आणि कुत्र्याचं मांसही खाऊ नये.

अस्नात्वा न च भुञ्जीयाद् अजपो ऽग्निमपूज्य च पर्णपृष्ठे न भुञ्जीयाद् रात्रौ दीपं विना तथा

अंघोळ न करता, अग्नीची पूजा न करता, पानाच्या उलट्या बाजूवर, किंवा रात्री दिवा न लावता कधीही जेवू नये.

भिन्नभाण्डे च रथ्यायां पतितानां च संनिधौ शूद्रशेषं न भुञ्जीयात् सहान्नं शिशुकैरपि

तुटलेल्या भांड्यात, रस्त्यावर, पतितांच्या उपस्थितीत, शूद्रांच्या उरलेल्या अन्नात किंवा लहान मुलांसोबत अन्न खाऊ नये.

शुद्धान्नं स्निग्धम् अश्नीयात् संस्कृतं चाभिमन्त्रितम् भोक्ता शिव इति स्मृत्वा मौनी चैकाग्रमानसः

शुद्ध, स्निग्ध, नीट तयार केलेलं आणि मंत्रांनी पवित्र केलेलं अन्न, 'मीच शिव आहे' असं स्मरून, मौनाने आणि एकाग्र मनाने खावं.

आस्येन न पिबेत्तोयं तिष्ठन्नञ्जलिनापि वा वामहस्तेन शय्यायां तथैवान्यंकरेण वा

तोंड लावून, उभं राहून हाताच्या ओंजळीने, डाव्या हाताने, झोपेत किंवा इतर कोणत्याही अंगाने पाणी पिऊ नये.

विभीतकार्ककारञ्जस्नुहिच्छायां न चाश्रयेत् स्तंभदीपमनुष्याणाम् अन्येषां प्राणिनां तथा

विभीतक, अर्क, कारण्ज किंवा स्नुही या झाडांच्या सावलीत, खांबाजवळ, दिव्याजवळ, लोकांच्या किंवा इतर प्राण्यांच्या गर्दीत कधीही थांबू नये.

एको न गच्छेदध्वानं बाहुभ्यां नोत्तरेन्नदीम् नावरोहेत कूपादिं नारोहेदुच्चपादपान्

एकट्याने रस्त्यावर जाऊ नये, हाताने नदी ओलांडू नये, विहिरीत किंवा अशा जागी उतरू नये, किंवा उंच झाडावर चढू नये.

सूर्याग्निजलदेवानां गुरूणां विमुखः शुभे न कुर्यादिह कार्याणि जपकर्म शुभानि वा

सूर्य, अग्नी, पाणी, देव किंवा गुरु यांच्याकडे पाठ करून शुभ कार्य, जप किंवा विधी करू नये.

अग्नौ न तापयेत्पादौ हस्तं पद्भ्यां न संस्पृशेत् अग्नेर्नोच्छ्रयम् आसीत नाग्नौ किंचिन् मलं त्यजेत्

अग्नीजवळ पाय गरम करू नये, पाय किंवा हाताने अग्नीला स्पर्श करू नये, अग्नीपेक्षा उंच बसू नये, किंवा अग्नीत काहीही अशुद्ध टाकू नये.

न जलं ताडयेत्पद्भ्यां नांभस्यङ्गमलं त्यजेत् मलं प्रक्षालयेत् तीरे प्रक्षाल्य स्नानमाचरेत्

पाण्यात पाय घालून पाणी ढवळू नये, शरीराची घाण पाण्यात टाकू नये; ती काठावर स्वच्छ करावी आणि मग स्नान करावं.

नखाग्रकेशनिर्धूतस्नानवस्त्रघटोदकम् अश्रीकरं मनुष्याणाम् अशुद्धं संस्पृशेद्यदि

नख, केस, स्नानानंतरचे वस्त्र किंवा वापरलेली भांडी याने स्पर्शलेलं पाणी मनुष्यासाठी अशुभ आणि अशुद्ध मानलं जातं.

अजाश्वानखुरोष्ट्राणां मार्जनात् तुषरेणुकान् संस्पृशेद् यदि मूढात्मा श्रियं हन्ति हरेरपि

जो मूढ मनाचा मनुष्य शेळी, घोडा, अखंड खुर असलेली जनावरे किंवा उंट यांच्या झाडलेल्या धुळीला किंवा सालींना स्पर्श करतो, तो स्वतःची श्रीमंती नष्ट करतो, अगदी हरिने दिलेलीही संपत्ती.

मार्जारश् च गृहे यस्य सो ऽप्यन्त्यजसमो नरः भोजयेद्यस्तु विप्रेन्द्रान् मार्जारसंनिधौ यदि

ज्याच्या घरात मांजर आहे, तो मनुष्य अंत्यजासारखा मानला जातो; आणि जर तो मांजरीच्या उपस्थितीत ब्राह्मणांना जेवू घालतो,

तच्चाण्डालसमं ज्ञेयं नात्र कार्या विचारणा स्फिग्वातं शूर्पवातं च वातं प्राणमुखानिलम्

तर ते चांडाळाला जेवू घालण्यासारखेच समजावे; याबद्दल काहीच शंका ठेवू नये. कंबरेखालून येणारा वारा, सुपाचा वारा किंवा तोंडातून येणारा श्वास,

सुकृतानि हरन्त्येते संस्पृष्टाः पुरुषस्य तु उष्णीषी कञ्चुकी नग्नो मुक्तकेशो मलावृतः

हे जर माणसाला स्पर्श झाले, तर त्याचे पुण्य नष्ट होते. तसेच, जो डोक्यावर फेटा घालतो, अंगात जाकीट घालतो, नग्न असतो, केस मोकळे सोडतो किंवा अंगावर घाण लावतो,

अपवित्रकरो ऽशुद्धः प्रलपन्न जपेत् क्वचित् क्रोधो मदः क्षुधा तन्द्रा निष्ठीवनविजृम्भणे

अपवित्र हालचाली करतो, अस्वच्छ असतो, काहीतरी बडबड करतो, किंवा कधी राग, मद्य, भूक, झोप, थुंकणे किंवा जांभई घेत असताना जप करतो,

श्वनीचदर्शनं निद्रा प्रलापास्ते जपद्विषः एतेषां संभवे वापि कुर्यात्सूर्यादिदर्शनम्

कुत्रा खाताना पाहतो, झोपतो किंवा बडबड करतो—हे सर्व जपाचे शत्रू आहेत. यापैकी काही घडल्यास, सूर्य किंवा इतर तेजस्वी वस्तूंकडे पाहावे.

आचम्य वा जपेच्छेषं कृत्वा वा प्राणसंयमम् सूर्यो ऽग्निश्चन्द्रमाश्चैव ग्रहनक्षत्रतारकाः

किंवा पाणी पिऊन उरलेला जप करावा, किंवा श्वासावर नियंत्रण ठेवावे. सूर्य, अग्नी, चंद्र, ग्रह, तारे आणि नक्षत्रे—

एते ज्योतींषि प्रोक्तानि विद्वद्भिर् ब्राह्मणैस् तथा प्रसार्य पादौ न जपेत् कुक्कुटासन एव च

हे सर्व विद्वान ब्राह्मणांनी तेजस्वी वस्तू म्हणून सांगितले आहेत. पाय पसरून किंवा कोंबड्याच्या आसनात बसून जप करू नये.

अनासनः शयानो वा रथ्यायां शूद्रसन्निधौ रक्तभूम्यां च खट्वायां न जपेज्जापकस् तथा

आसन न घेता, झोपून, रस्त्यावर, शूद्राच्या उपस्थितीत, रक्ताने माखलेल्या जमिनीवर किंवा खाटेवर बसून जप करू नये.

आसनस्थो जपेत्सम्यक् मन्त्रार्थगतमानसः कौशेयं व्याघ्रचर्मं वा चैलं तौलमथापि वा

योग्य आसनावर बसून, मंत्राचा अर्थ मनात ठेवून जप करावा. आसन रेशमी, वाघाच्या कातडीचे, कापडाचे किंवा कापसाचे असू शकते,

दारवं तालपर्णं वा आसनं परिकल्पयेत् त्रिसंध्यं तु गुरोः पूजा कर्तव्या हितमिच्छता

किंवा लाकडाचे किंवा ताडाच्या पानांचेही आसन वापरावे. जो कल्याण इच्छितो त्याने दिवसातील तीन संध्याकाळी गुरूची पूजा करावी.

यो गुरुः स शिवः प्रोक्तो यः शिवः स गुरुः स्मृतः यथा शिवस् तथा विद्या यथा विद्या तथा गुरुः

जो गुरू आहे तोच शिव आहे, आणि जो शिव आहे तोच गुरू मानला जातो. जसा शिव आहे तशीच विद्या, आणि जशी विद्या तसाच गुरू.