लिङ्गपुराणम्

गृहे जपः समं विद्याद् गोष्ठे शतगुणं भवेत् नद्यां शतसहस्रं तु अनन्तः शिवसन्निधौ

घरात जप केल्यास तो समान मानला जातो; गोठ्यात केल्यास शंभरपट; नदीकाठी केल्यास एक लाख पट; आणि शिवाच्या सान्निध्यात केल्यास तो अनंत गुणांनी वाढतो.

समुद्रतीरे देवह्रदे गिरौ देवालयेषु च पुण्याश्रमेषु सर्वेषु जपः कोटिगुणो भवेत्

समुद्रकिनारी, पवित्र तळ्यावर, डोंगरावर, देवळात आणि सर्व पुण्याश्रमांत जप केल्यास तो कोटीपटीने पुण्य देतो.

शिवस्य संनिधाने च सूर्यस्याग्रे गुरोरपि दीपस्य गोर्जलस्यापि जपकर्म प्रशस्यते

शिवाच्या सान्निध्यात, सूर्यापुढे, गुरूच्या समोर, दिवा, गाय किंवा पाण्याजवळ जप करणे विशेष प्रशंसनीय आहे.

अङ्गुलीजपसंख्यानम् एकमेकं शुभानने रेखैरष्टगुणं प्रोक्तं पुत्रजीवफलैर् दश

बोटांवर जप मोजल्यास एक एक वेळा मोजतात, रेषांवर मोजल्यास आठपट, आणि पुत्रजीव फळांवर मोजल्यास दहापट पुण्य मिळते.

शतं वै शङ्खमणिभिः प्रवालैश् च सहस्रकम् स्फाटिकैर् दशसाहस्रं मौक्तिकैर्लक्षमुच्यते

शंख किंवा मणींनी एकशे वेळा, प्रवाळांनी हजार वेळा, स्फटिकांनी दहा हजार वेळा, आणि मोत्यांनी एक लाख वेळा जप केल्याचे पुण्य मिळते.

पद्माक्षैर्दशलक्षं तु सौवर्णैः कोटिरुच्यते कुशग्रन्थ्या च रुद्राक्षैर् अनन्तगुणमुच्यते

कमळाच्या बियांवर जप केल्यास दहा लक्ष, सोन्याच्या मण्यांनी कोटी, कुशाच्या गाठी किंवा रुद्राक्षांनी अनंत पुण्य मिळते.

पञ्चविंशति मोक्षार्थं सप्तविंशति पौष्टिकम् त्रिंशच्च धनसंपत्त्यै पञ्चाशच्चाभिचारिकम्

मुक्तीसाठी पंचवीस, पुष्टीसाठी सत्तावीस, धनसंपत्तीसाठी तीस, आणि अभिचारिक कर्मासाठी पन्नास वेळा जप करावा.

तत्पूर्वाभिमुखं वश्यं दक्षिणं चाभिचारिकम् पश्चिमं धनदं विद्याद् उत्तरं शान्तिकं भवेत्

पूर्वेकडे तोंड करून जप केल्यास वश करणारे, दक्षिणेकडे अभिचारिक, पश्चिमेकडे धनदायक, आणि उत्तरेकडे शांतिदायक मानले जाते.

अङ्गुष्ठं मोक्षदं विद्यात् तर्जनी शत्रुनाशनी मध्यमा धनदा शान्तिं करोत्येषा ह्य् अनामिका

अंगठा मुक्ती देणारा, तर्जनी शत्रू नष्ट करणारी, मध्यम धनदायक आणि अनामिका शांतिदायक आहे.

कनिष्ठा रक्षणीया सा जपकर्मणि शोभने अङ्गुष्ठेन जपेज्जप्यम् अन्यैरङ्गुलिभिः सह

कनिष्ठा बोट जप करताना जपली पाहिजे, हे शुभेच्छेने ऐक; जप करताना अंगठा आणि इतर बोटांनी एकत्र जप करावा.

अङ्गुष्ठेन विना कर्म कृतं तदफलं यतः शृणुष्व सर्वयज्ञेभ्यो जपयज्ञो विशिष्यते

अंगठ्याशिवाय केलेले कर्म निष्फळ असते; म्हणून ऐक, सर्व यज्ञांमध्ये जपयज्ञ श्रेष्ठ आहे.

हिंसया ते प्रवर्तन्ते जपयज्ञो न हिंसया यावन्तः कर्मयज्ञाः स्युः प्रदानानि तपांसि च

जपयज्ञ नेहमी अहिंसात्मक असतो; हिंसा असलेले यज्ञ जपयज्ञ होत नाहीत. जितके कर्मयज्ञ, दान किंवा तप असतील—

सर्वे ते जपयज्ञस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् माहात्म्यं वाचिकस्यैव जपयज्ञस्य कीर्तितम्

—त्यांना जपयज्ञाच्या सोळाव्या भागाइतकीही तुलना करता येत नाही. वाचिक जपयज्ञाचे महात्म्य असे सांगितले आहे.

तस्माच्छतगुणोपांशुः सहस्रो मानसः स्मृतः यद् उच्चनीचस्वरितैः शब्दैः स्पष्टपदाक्षरैः

म्हणूनच, उपांशु जप वाचिक जपापेक्षा शंभरपट श्रेष्ठ मानला जातो आणि मानसिक जप हजारपट श्रेष्ठ असतो, कारण वाचिक जप मोठ्या-लहान स्वरात, स्पष्ट शब्दांनी आणि अक्षरांनी केला जातो.

मन्त्रमुच्चारयेद्वाचा जपयज्ञः स वाचिकः शनैरुच्चारयेन्मन्त्रम् ईषद् ओष्ठौ तु चालयेत्

जोव्हा मंत्र मोठ्याने उच्चारला जातो, तो वाचिक जप म्हणतात; मंत्र हळूहळू म्हणावा आणि ओठ थोडे हलवावेत.

किंचित् कर्णान्तरं विद्याद् उपांशुः स जपः स्मृतः धिया यदक्षरश्रेण्या वर्णाद्वर्णं पदात्पदम्

जप करणाऱ्याच्या कानाला थोडा आवाज ऐकू येतो, तो उपांशु जप म्हणतात. जेव्हा मनाने एकेक अक्षर, एकेक शब्द नीट विचारात घेतात—

शब्दार्थं चिन्तयेद्भूयः स तूक्तो मानसो जपः त्रयाणां जपयज्ञानां श्रेयान् स्यादुत्तरोत्तरः

—आणि शब्दांचा अर्थ पुन्हा पुन्हा मनाशी लावून धरतात, तो मानसिक जप म्हणतात. या तिन्ही जपयज्ञांमध्ये, प्रत्येक पुढचा मागच्यापेक्षा श्रेष्ठ असतो.

भवेद्यज्ञविशेषेण वैशिष्ट्यं तत्फलस्य च जपेन देवता नित्यं स्तूयमाना प्रसीदति

प्रत्येक यज्ञाला वेगळी विशेषता आणि फळ असते; जपामुळे देवतेचे नेहमी स्तवन होत असल्याने ती प्रसन्न होते.

प्रसन्ना विपुलान् भोगान् दद्यान्मुक्तिं च शाश्वतीम् यक्षरक्षःपिशाचाश् च ग्रहाः सर्वे च भीषणाः जापिनं नोपसर्पन्ति भयभीताः समन्ततः

देवता प्रसन्न झाली की, ती विपुल सुखे आणि शाश्वत मुक्ती देते. सर्व यक्ष, राक्षस, पिशाच्च आणि भयंकर ग्रह जप करणाऱ्याजवळ भीतीने फिरकत नाहीत.

जपेन भोगान् जयते च मृत्युं जपेन सिद्धिं लभते च मुक्तिम्

जपामुळे मनुष्य सुख मिळवतो आणि मृत्यूलाही जिंकतो; जपामुळे सिद्धी आणि मुक्ती प्राप्त होते.

एवं लब्ध्वा शिवं ज्ञानं ज्ञात्वा जपविधिक्रमम्

अशा प्रकारे, शिवज्ञान मिळवून आणि जपविधीची योग्य क्रमवारी समजून—

सदाचारी जपन्नित्यं ध्यायन् भद्रं समश्नुते सदाचारं प्रवक्ष्यामि सम्यग्धर्मस्य साधनम्

—जो नेहमी चांगल्या आचाराने जप करतो व ध्यान करतो, तो शुभत्व प्राप्त करतो. आता मी योग्य आचार म्हणजेच सच्चा धर्मसाधन सांगतो.

यस्मादाचारहीनस्य साधनं निष्फलं भवेत् आचारः परमो धर्म आचारः परमं तपः

ज्याच्याकडे आचार नाही, त्याचे साधन निष्फळ ठरते. आचार हा सर्वोच्च धर्म आहे; आचार हेच श्रेष्ठ तप आहे.

आचारः परमा विद्या आचारः परमा गतिः सदाचारवतां पुंसां सर्वत्राप्यभयं भवेत्

आचार हीच श्रेष्ठ विद्या आहे; आचार हा सर्वोच्च मार्ग आहे. जे सतत चांगला आचार पाळतात, त्यांना सर्वत्र निर्भयता मिळते.

तद्वदाचारहीनानां सर्वत्रैव भयं भवेत् सदाचारेण देवत्वम् ऋषित्वं च वरानने

पण ज्यांच्यात आचार नाही, त्यांना सर्वत्र भीतीच असते. चांगल्या आचारामुळेच देवत्व आणि ऋषित्व मिळते, हे सुंदर मुखी.

उपयान्ति कुयोनित्वं तद्वद् आचारलङ्घनात् आचारहीनः पुरुषो लोके भवति निन्दितः

आचाराचे उल्लंघन केल्याने वाईट जन्म मिळतो; आचार नसलेला मनुष्य जगात निंदेला पात्र होतो.

तस्मात्संसिद्धिमन्विच्छन् सम्यगाचारवान् भवेत् दुर्वृत्तः शुद्धिभूयिष्ठः पापीयान् ज्ञानदूषकः

म्हणून जो सिद्धी मिळवू इच्छितो, त्याने नेहमी योग्य आचार पाळावा. वाईट वर्तन असलेले, जरी बाहेरून शुद्ध दिसले, तरी ते अधिक पापी आणि ज्ञानाचे अपमान करणारे असतात.

वर्णाश्रमविधानोक्तं धर्मं कुर्वीत यत्नतः

आपल्या वर्ण आणि आश्रमानुसार सांगितलेला धर्म मनुष्याने मन लावून पाळावा.

यस्य यद्विहितं कर्म तत्कुर्वन्मत्प्रियः सदा संध्योपासनशीलः स्यात् सायं प्रातः प्रसन्नधीः

ज्याने आपल्यासाठी ठरवलेले कर्म केले, तो मला नेहमी प्रिय असतो. त्याने सकाळ-संध्याकाळ मन शांत ठेवून संध्योपासना करावी.