उत्तरे देवदेवेशं नारायणमनामयम् इन्द्रादिलोकपालांश् च कृत्वा भक्त्या यथाविधि
उत्तर दिशेला देवांचा देव नारायण, जो सर्व दुःखांपासून मुक्त आहे, आणि इंद्र व इतर लोकपाल भक्तीने योग्य पद्धतीने ठेवावेत.
प्रतिष्ठाप्य ततः स्नाप्य समभ्यर्च्य महेश्वरम् देवस्य दक्षिणे हस्ते शूलं त्रिदशपूजितम्
मग महेश्वराची स्थापना, स्नान आणि पूजा करून, देवाच्या उजव्या हातात देवांनी पूजलेले त्रिशूल ठेवावे.
वामे पाशं भवान्याश् च कमलं हेमभूषितम् विष्णोश् च शङ्खं चक्रं च गदामब्जं प्रयत्नतः
डाव्या हातात भवानीचा पाश आणि सोन्याने सजवलेले कमळ ठेवावे; विष्णूसाठी शंख, चक्र, गदा आणि कमळ काळजीपूर्वक द्यावे.
ब्रह्मणश्चाक्षसूत्रं च कमण्डलुमनुत्तमम् इन्द्रस्य वज्रम् अग्नेश् च शक्त्याख्यं परमायुधम्
ब्रह्मासाठी जपमाळ आणि उत्तम कमंडलू, इंद्रासाठी वज्र, आणि अग्नीसाठी शक्ती नावाचे श्रेष्ठ आयुध द्यावे.
यमस्य दण्डं निरृतेः खड्गं निशिचरस्य तु वरुणस्य महापाशं नागाख्यं रुद्रमद्भुतम्
यमासाठी दंड, निरृतिसाठी तलवार, रात्रस्वामीसाठी वरुणाचा नाग नावाचा मोठा पाश, जो अद्भुत आहे, द्यावा.
वायोर् यष्टिं कुबेरस्य गदां लोकप्रपूजिताम् टङ्कं चेशानदेवस्य निवेद्यैवं क्रमेण च
वायूसाठी काठी, कुबेरासाठी जगात पूजली जाणारी गदा, आणि ईशानासाठी कुऱ्हाड, अशा प्रकारे एकामागून एक अर्पण करावे.
शिवस्य महतीं पूजां कृत्वा चरुसमन्विताम् पूजयेत्सर्वदेवांश् च यथाविभवविस्तरम्
शिवाची मोठ्या भक्तीने पूजा करून, त्यात नैवेद्य अर्पण केल्यावर, आपल्या सामर्थ्यानुसार इतर सर्व देवतांचीही तितक्याच श्रद्धेने पूजा करावी.
ब्राह्मणान्भोजयित्वा च पूजां कृत्वा प्रयत्नतः महामेरुव्रतं कृत्वा महादेवाय दापयेत्
ब्राह्मणांना भोजन घालून, मनापासून पूजा करून, महामेरू व्रत पाळून ते महादेवाला अर्पण करावे.
महामेरुमनुप्राप्य महादेव्या प्रमोदते चिरं सायुज्यम् आप्नोति महादेव्या न संशयः
महामेरू प्राप्त केल्यावर, ती महादेवीसोबत दीर्घकाळ आनंद अनुभवते आणि नक्कीच महादेवीशी एकरूप होते—यात शंका नाही.
कार्तिक्यामपि या नारी कृत्वा देवीमुमां शुभाम् सर्वाभरणसम्पूर्णां सर्वलक्षणलक्षिताम्
कार्तिक महिन्यात जी स्त्री शुभ अशी उमा देवी तयार करते, तिला सर्व दागिने आणि सर्व शुभ लक्षणे लाभलेली असतात,
हेमताम्रादिभिश्चैव प्रतिष्ठाप्य विधानतः देवं च कृत्वा देवेशं सर्वलक्षणसंयुतम्
ती सुवर्ण, तांबे किंवा इतर धातूंमध्ये विधिपूर्वक तिची स्थापना करते आणि सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असलेला देवेश्वरही तयार करते,
तयोरग्रे हुताशं च स्रुवहस्तं पितामहम् नारायणं च दातारं सर्वाभरणभूषितम्
त्यांच्या पुढे, स्रुव हातात असलेला अग्नी, पितामह आणि सर्व दागिन्यांनी सुशोभित नारायण यांचीही स्थापना करते,
लोकपालैस् तथा सिद्धैः संवृतं स्थाप्य यत्नतः रुद्रालये व्रतं तस्मै दापयेद्भक्तिपूर्वकम्
लोकपाल आणि सिद्धांनी वेढलेल्या त्या मूर्तींना रुद्राच्या मंदिरात काळजीपूर्वक स्थापित करून, भक्तीभावाने ते व्रत अर्पण करावे.
सा भवान्यास्तनुं गत्वा भवेन सह मोदते एकभक्तव्रतं पुण्यं प्रतिमासमनुक्रमात्
ती भवानीचे रूप धारण करून, भवासोबत आनंद अनुभवते; एक वेळचे भोजन करणारे हे पुण्य व्रत प्रत्येक महिन्यात पाळावे.
मार्गशीर्षकमासादिकार्तिकान्तं प्रवर्तितम् नरनार्यादिजन्तूनां हिताय मुनिसत्तमाः
मार्गशीर्ष महिन्यापासून कार्तिकपर्यंत हे व्रत पुरुष, स्त्रिया आणि इतर सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी प्रचलित आहे, हे ऋषिश्रेष्ठा.
नरः कृत्वा व्रतं चैव शिवसायुज्यमाप्नुयात् नारी देव्या न संदेहः शिवेन परिभाषितम्
जो पुरुष हे व्रत पाळतो, तो शिवाशी एकरूप होतो; स्त्री देवीशी एकरूप होते—यात शंका नाही, कारण हे शिवाने सांगितले आहे.
सर्वव्रतेषु सम्पूज्य देवदेवमुमापतिम् जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यां विधिनैव द्विजोत्तमाः
सर्व व्रतांमध्ये, देवांचा देव आणि उमापती यांची पूजा करून, उत्तम ब्राह्मणांनी विधिपूर्वक पंचाक्षरी मंत्राचा जप करावा.
जपादेव न संदेहो व्रतानां वै विशेषतः समाप्तिर्नान्यथा तस्माज् जपेत्पञ्चाक्षरीं शुभाम्
फक्त जप केल्यानेच, विशेषतः व्रतांमध्ये, त्यांची पूर्णता होते—यात शंका नाही; म्हणून शुभ पंचाक्षरी मंत्राचा जप करावा.
कथं पञ्चाक्षरी विद्या प्रभावो वा कथं वद क्रमोपायं महाभाग श्रोतुं कौतूहलं हि नः
पंचाक्षरी मंत्राचे कार्य कसे होते आणि त्याची शक्ती काय आहे, हे कृपया क्रमाने सांग, हे भाग्यवान; आम्हाला ऐकण्याची उत्कंठा आहे.
पुरा देवेन रुद्रेण देवदेवेन शंभुना पार्वत्याः कथितं पुण्यं प्रवदामि समासतः
पूर्वी भगवान रुद्र, देवांचा देव शंभू यांनी पार्वतीला हे पुण्य सांगितले होते; ते मी तुला थोडक्यात सांगतो.
भगवन्देवदेवेश सर्वलोकमहेश्वर पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
भगवान, देवांचा स्वामी, सर्व लोकांचा महेश्वर, मला पंचाक्षरी मंत्राचे खरे महात्म्य ऐकायचे आहे.
पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं वर्षकोटिशतैरपि न शक्यं कथितुं देवि तस्मात् संक्षेपतः शृणु
पंचाक्षरी मंत्राचे महात्म्य शेकडो कोटी वर्षांतही पूर्णपणे सांगता येणार नाही, हे देवी; म्हणून तू ते थोडक्यात ऐक.
प्रलये समनुप्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे नष्टे देवासुरे चैव नष्टे चोरगराक्षसे
प्रलय आला की, स्थावर-जंगम सर्व नष्ट होते, देव-दानव नाहीसे होतात, आणि सर्प-राक्षसही राहात नाहीत,
सर्वं प्रकृतिमापन्नं त्वया प्रलयमेष्यति एको ऽहं संस्थितो देवि न द्वितीयो ऽस्ति कुत्रचित्
सर्व काही मूळ प्रकृतीत विलीन होते आणि तुझ्या द्वारे प्रलयाला पोहोचते; फक्त मीच उरतो, हे देवी—दुसरा कोणीही कुठेच नसतो.
तस्मिन्वेदाश् च शास्त्राणि मन्त्रे पञ्चाक्षरे स्थिताः ते नाशं नैव सम्प्राप्ता मच्छक्त्या ह्यनुपालिताः
त्या ठिकाणी वेद, शास्त्रे आणि पंचाक्षरी मंत्र स्थिर आहेत. माझ्या शक्तीमुळे ते कधीच नष्ट झाले नाहीत किंवा दुर्लक्षित राहिले नाहीत.
अहमेको द्विधाप्यासं प्रकृत्यात्मप्रभेदतः स तु नारायणः शेते देवो मायामयीं तनुम्
मी एकटाच होतो, पण प्रकृती आणि आत्म्याच्या भेदामुळे मी दोन झालो. त्या नारायणाने, जो देव आहे, मायेमुळे बनलेल्या देहात विश्रांती घेतली.
आस्थाय योगपर्यङ्कशयने तोयमध्यगः तन्नाभिपङ्कजाज्जातः पञ्चवक्त्रः पितामहः
पाण्याच्या मध्यभागी योगासनावर झोपलेला असताना, त्याच्या नाभीतील कमळातून पाच मुखांचा ब्रह्मा उत्पन्न झाला.
सिसृक्षमाणो लोकान्वै त्रीनशक्तो ऽसहायवान् दश ब्रह्मा ससर्जादौ मानसानमितौजसः
सृष्टी निर्माण करण्याची इच्छा असूनही, एकटाच आणि सहाय्याविना असल्यानं ब्रह्मदेवाने प्रथम प्रचंड तेजस्वी असे दहा मानसपुत्र निर्माण केले.
तेषां सृष्टिप्रसिद्ध्यर्थं मां प्रोवाच पितामहः मत्पुत्राणां महादेव शक्तिं देहि महेश्वर
त्यांच्या सृष्टीस यश मिळावे म्हणून ब्रह्मदेवाने मला म्हटले, 'महादेव, माझ्या मुलांना शक्ती दे.'
इति तेन समादिष्टः पञ्चवक्त्रधरो ह्यहम् पञ्चाक्षरान्पञ्चमुखैः प्रोक्तवान् पद्मयोनये
त्याच्या आज्ञेने, मी पाच मुखांनी पंचाक्षरी मंत्र कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्माला सांगितला.