लिङ्गपुराणम्

यक्षलोकमनुप्राप्य यक्षराजो भवेन्नरः ततश्चाश्वयुजे मासि कृत्वैवं नक्तभोजनम्

तो यक्षलोकात पोहोचून यक्षांचा राजा होतो; त्यानंतर, आश्विन महिन्यातही असाच रात्रभर उपवास करावा.

सघृतं शङ्करं पूज्य पौर्णमास्यां च पूर्ववत् ब्राह्मणान् भोजयित्वा च शिवभक्तान् सदा शुचीन्

पौर्णिमेला, पूर्वीप्रमाणे तुपाने शंकराची पूजा करावी; नेहमी शुद्ध व शिवभक्त असलेल्या ब्राह्मणांना जेवू घालावे.

वृषभं नीलवर्णाभम् उरोदेशसमुन्नतम् गां च दत्त्वा यथान्यायम् ऐशानं लोकमाप्नुयात्

निळ्या रंगाचा, उंच छातीचा बैल आणि गाय योग्य रीतीने दिल्यास, तो ऐशान लोक मिळवतो.

कार्तिके च तथा मासे कृत्वा वै नक्तभोजनम् क्षीरौदनेन साज्येन सम्पूज्य च भवं प्रभुम्

कार्तिक महिन्यात, दिवसभर उपवास करून रात्रीच जेवावे आणि दूध व तुपात शिजवलेला भात अर्पण करून प्रभूचे भक्तीभावाने पूजन करावे.

पौर्णमास्यां च विधिवत् स्नाप्य दत्त्वा चरुं पुनः ब्राह्मणान् भोजयित्वा च यथाविभवविस्तरम्

पौर्णिमेच्या दिवशी योग्य विधीने भगवानाचे स्नान घालावे, पुन्हा शिजवलेला नैवेद्य अर्पण करावा आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावे.

दत्त्वा गोमिथुनं चैव कापिलं पूर्ववद् द्विजाः सूर्यसायुज्यमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

मागील प्रमाणेच कपिला जातीच्या दोन गायी ब्राह्मणांना द्याव्यात; त्यामुळे सूर्याशी एकरूपता मिळते, यात शंका नाही.

मार्गशीर्षे च मासे ऽपि कृत्वैवं नक्तभोजनम् यवान्नेन यथान्यायम् आज्यक्षीरादिभिः समम्

मार्गशीर्ष महिन्यातही असेच दिवसभर उपवास करून रात्रीच जेवावे; योग्य त्या प्रकारे जव, तूप, दूध यांसह भोजन करावे.

पौर्णमास्यां च पूर्वोक्तं कृत्वा शर्वाय शंभवे ब्राह्मणान् भोजयित्वा च दरिद्रान्वेदपारगान्

पौर्णिमेच्या दिवशी पूर्वी सांगितलेल्या विधीने शर्वा आणि शंभू यांचे पूजन करावे, ब्राह्मण आणि गरीब वेदपाठींना जेवू घालावे.

दत्त्वा गोमिथुनं चैव पाण्डुरं विधिपूर्वकम् सोमलोकमनुप्राप्य सोमेन सह मोदते

नियमाप्रमाणे दोन पांढऱ्या गायी दान दिल्यास, सोमलोकाची प्राप्ती होते आणि तेथे सोमासह आनंद मिळतो.

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं क्षमा दया त्रिःस्नानं चाग्निहोत्रं च भूशय्या नक्तभोजनम्

अहिंसा, सत्य, चोरी न करणे, ब्रह्मचर्य, क्षमा, दया, दिवसातून तीनदा स्नान, अग्निहोत्र, जमिनीवर झोपणे आणि रात्रीच जेवणे—

पक्षयोरुपवासं च चतुर्दश्यष्टमीषु च

पक्षातील उपवास तसेच चतुर्दशी व अष्टमीच्या दिवशी उपवास करणे—

इत्येतदखिलं प्रोक्तं प्रतिमासं शिवव्रतम्

हे सर्व शिवव्रताचे मासिक नियम आहेत, असे सांगितले आहे.

कुर्याद्वर्षं क्रमेणैव व्युत्क्रमेणापि वा द्विजाः स याति शिवसायुज्यं ज्ञानयोगमवाप्नुयात्

जो ब्राह्मण हे व्रत सलग किंवा पर्यायाने एक वर्ष करतो, त्याला शिवाशी एकरूपता, ज्ञान व योगप्राप्ती होते.

उमामहेश्वरं वक्ष्ये व्रतमीश्वरभाषितम् नरनार्यादिजन्तूनां हिताय मुनिसत्तमाः

उमा-महेश्वराचे, ईश्वराने सांगितलेले व्रत मी आता सांगतो, हे श्रेष्ठ मुनीहो, जे सर्व पुरुष, स्त्रिया आणि प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आहे.

पौर्णमास्याममावास्यां चतुर्दश्यष्टमीषु च नक्तमब्दं प्रकुर्वीत हविष्यं पूजयेद्भवम्

पौर्णिमा, अमावस्या, चतुर्दशी आणि अष्टमी या दिवशी वर्षभर रात्रीच उपवास करावा आणि हविष्य अर्पण करून भवाचे पूजन करावे.

उमामहेशप्रतिमां हेम्ना कृत्वा सुशोभनाम् राजतीं वाथ वर्षान्ते प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

उमा आणि महेशाची सुंदर मूर्ती सोन्याची किंवा चांदीची तयार करावी आणि वर्षअखेरीस योग्य विधीने तिची स्थापना करावी.

ब्राह्मणान् भोजयित्वा च दत्त्वा शक्त्या च दक्षिणाम् रथाद्यैर्वापि देवेशं नीत्वा रुद्रालयं प्रति

ब्राह्मणांना जेवू घालावे, आपल्या शक्तीनुसार दक्षिणा द्यावी आणि रथ व इतर सन्मानांसह देवेशाची मूर्ती रुद्राच्या मंदिरात न्यावी.

सर्वातिशयसंयुक्तैश् छत्रचामरभूषणैः निवेदयेद्व्रतं चैव शिवाय परमेष्ठिने

सर्व प्रकारच्या छत्र, चामर व अलंकारांनी सजवून हे व्रत परमेश्वर शिवाला अर्पण करावे.

स याति शिवसायुज्यं नारी देव्या यदि प्रभो अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नियता ब्रह्मचारिणी

असे करणारा शिवाशी एकरूपता मिळवतो; स्त्री असेल तर तिला देवीशी एकरूपता मिळते. अष्टमी व चतुर्दशीच्या दिवशी तिने संयम व ब्रह्मचर्य पाळावे.

वर्षमेकं न भुञ्जति कन्या वा विधवापि वा वर्षान्ते प्रतिमां कृत्वा पूर्वोक्तविधिना ततः

एक वर्षभर कन्या किंवा विधवा उपवास करते; वर्षअखेरीस ती पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे मूर्ती तयार करावी.

प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं दत्त्वा रुद्रालये पुनः ब्राह्मणान् भोजयित्वा च भवान्या सह मोदते

योग्य रीतीने रुद्राच्या मंदिरात मूर्तीची स्थापना करून पुन्हा ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि मग ती भवानीसह आनंद अनुभवते.

या नार्येवं चरेदब्दं कृष्णामेकां चतुर्दशीम् वर्षान्ते प्रतिमां कृत्वा येन केनापि वा द्विजाः

कोणतीही स्त्री जर वर्षभर कृष्णपक्षातील चतुर्दशीचे व्रत एकटीने पाळेल आणि वर्षाच्या शेवटी कोणत्याही प्रकारे प्रतिमा तयार करेल, हे द्विजजनांनो,

पूर्वोक्तमखिलं कृत्वा भवान्या सह मोदते अमावास्यां निराहारा भवेदब्दं सुयन्त्रिता

पूर्वी सांगितलेले सर्व विधी पार पाडून, ती भवानीसोबत आनंदी होते; अमावस्येला तिने वर्षभर उपवास करावा आणि स्वतःला नीट संयमित ठेवावे.

शूलं च विधिना कृत्वा वर्षान्ते विनिवेदयेत् स्नाप्येशानं यजेद्भक्त्या सहस्रैः कमलैः सितैः

शास्त्रानुसार शूळ तयार करून वर्षाच्या शेवटी ते अर्पण करावे; मग ईशानाचे स्नान घालून, भक्तीभावाने हजार पांढऱ्या कमळांनी त्याची पूजा करावी.

राजतं कमलं चैव जांबूनदसुकर्णिकम् दत्त्वा भवाय विप्रेभ्यः प्रदद्याद् दक्षिणाम् अपि

रौप्याचे कमळ आणि सोन्याची कुंडली भवानीला आणि ब्राह्मणांना द्यावी, तसेच योग्य दानही करावे.

कामतो ऽपि कृतं पापं भ्रूणहत्यादिकं च यत् तत्सर्वं शूलदानेन भिन्द्यान्नारी न संशयः

जाणीवपूर्वक केलेले पाप असो, किंवा गर्भहत्या यांसारखे पाप असो, त्या सर्वांचा नाश शूळ दान केल्याने होतो; याबद्दल स्त्रीला काहीच शंका ठेवू नये.

सायुज्यं चैवमाप्नोति भवान्या द्विजसत्तमाः कुर्याद्यद्वा नरः सो ऽपि रुद्रसायुज्यमाप्नुयात्

या प्रकारे ती भवानीशी एकरूप होते, हे श्रेष्ठ द्विजजनांनो; पुरुषानेही हे व्रत केल्यास त्याला रुद्राशी एकरूपता मिळते.

पौर्णमास्याममावास्यां वर्षमेकमतन्द्रिता उपवासरता नारी नरो ऽपि द्विजसत्तमाः

पूर्णिमा आणि अमावस्येला, एक वर्ष न कंटाळता, उपवासात रमणारी स्त्री किंवा पुरुष, हे श्रेष्ठ द्विजजनांनो,

नियोगादेव तत्कार्यं भर्तॄणां द्विजसत्तमाः जपं दानं तपः सर्वम् अस्वतन्त्रा यतः स्त्रियः

हे सर्व कार्य फक्त पतीच्या आज्ञेने करावे, हे श्रेष्ठ द्विजजनांनो, कारण स्त्रिया जप, दान, तप या सर्वांत स्वतंत्र नसतात.