रक्तशाल्यन्नमध्वा च अद्भिः पूतं घृतादिभिः वीरासनो निशार्धं च गवां शुश्रूषणे रतः
मध, तूप व पाण्याने शुद्ध केलेले लाल तांदळाचे जेवण अर्पण करावे, वीरासनात बसून, अर्धी रात्र गायींच्या सेवेत मन लावावे.
पौर्णमास्यां तु सम्पूज्य देवदेवमुमापतिम् स्नाप्य शक्त्या यथान्यायं चरुं दद्याच् च शूलिने
पौर्णिमेला, देवांचा देव, उमा-पती यांची योग्य रीतीने पूजा करून, सामर्थ्यानुसार स्नान घालावे आणि त्रिशूलधारीला शिजवलेले नैवेद्य अर्पण करावा.
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च यथाविभवविस्तरम् धूम्रं गोमिथुनं दत्त्वा वायुलोके महीयते
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि धूसर रंगाच्या दोन गायी द्याव्यात; त्यामुळे वायुलोकात त्याचा सन्मान होतो.
आषाढे मासि चाप्येवं नक्तभोजनतत्परः भूरिखण्डाज्यसंमिश्रं सक्तुभिश्चैव गोरसम्
आषाढ महिन्यातही, रात्रभर उपवास करत, भरपूर तुपात मिसळलेले सत्तू आणि गायीचे दूध अर्पण करावे.
पौर्णमास्यां घृताद्यैस्तु स्नाप्य पूज्य यथाविधि ब्राह्मणान् भोजयित्वा च श्रोत्रियान् वेदपारगान्
पौर्णिमेला, तूप वगैरेने स्नान घालून, योग्य रीतीने पूजा करावी आणि ब्राह्मण तसेच वेदपारंगत विद्वानांना जेवू घालावे.
दद्याद्गोमिथुनं गौरं वारुणं लोकमाप्नुयात् श्रावणे च द्विजा मासे कृत्वा वै नक्तभोजनम्
नंतर, फिकट रंगाच्या दोन गायी द्याव्यात आणि वरुणलोक मिळतो; श्रावण महिन्यातही, द्विजांनो, रात्रभर उपवास करावा.
क्षीरषष्टिकभक्तेन सम्पूज्य वृषभध्वजम् पौर्णमास्यां घृताद्यैस्तु स्नाप्य पूज्य यथाविधि
श्रावण महिन्यात, दूध-तांदळाच्या जेवणाने वृषभध्वजाची पूजा करावी; पौर्णिमेला, तूप वगैरेने योग्य रीतीने स्नान घालावे व पूजा करावी.
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च श्रोत्रियान् वेदपारगान् श्वेताग्रपादं पौण्ड्रं च दद्याद्गोमिथुनं पुनः
ब्राह्मण आणि वेदपारंगत विद्वानांना जेवू घालून, पुन्हा एकदा पांढऱ्या पायाच्या पौंड्र जातीच्या दोन गायी द्याव्यात.
स याति वायुसायुज्यं वायुवत्सर्वगो भवेत् प्राप्ते भाद्रपदे मासे कृत्वैवं नक्तभोजनम्
तो वायुसारखा सर्वत्र व्यापून वायुसंयोग प्राप्त करतो; भाद्रपद महिना आल्यावर, असाच रात्रभर उपवास करावा.
हुतशेषं च विप्रेन्द्रान् वृक्षमूलाश्रितो दिवा पौर्णमास्यां तु देवेशं स्नाप्य सम्पूज्य शङ्करम्
दिवसा, झाडाखाली राहणाऱ्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांना यज्ञशेष अर्पण करावा; पौर्णिमेला, देवांचा देव शंकराचे स्नान घालून पूजा करावी.
नीलस्कन्धं वृषं गां च दत्त्वा भक्त्या यथाविधि ब्राह्मणान् भोजयित्वा च वेदवेदाङ्गपारगान्
निळ्या गळ्याचा बैल आणि गाय भक्तीने व योग्य रीतीने द्यावी; वेद व वेदांग शिकलेल्या ब्राह्मणांना जेवू घालावे.
यक्षलोकमनुप्राप्य यक्षराजो भवेन्नरः ततश्चाश्वयुजे मासि कृत्वैवं नक्तभोजनम्
तो यक्षलोकात पोहोचून यक्षांचा राजा होतो; त्यानंतर, आश्विन महिन्यातही असाच रात्रभर उपवास करावा.
सघृतं शङ्करं पूज्य पौर्णमास्यां च पूर्ववत् ब्राह्मणान् भोजयित्वा च शिवभक्तान् सदा शुचीन्
पौर्णिमेला, पूर्वीप्रमाणे तुपाने शंकराची पूजा करावी; नेहमी शुद्ध व शिवभक्त असलेल्या ब्राह्मणांना जेवू घालावे.
वृषभं नीलवर्णाभम् उरोदेशसमुन्नतम् गां च दत्त्वा यथान्यायम् ऐशानं लोकमाप्नुयात्
निळ्या रंगाचा, उंच छातीचा बैल आणि गाय योग्य रीतीने दिल्यास, तो ऐशान लोक मिळवतो.
कार्तिके च तथा मासे कृत्वा वै नक्तभोजनम् क्षीरौदनेन साज्येन सम्पूज्य च भवं प्रभुम्
कार्तिक महिन्यात, दिवसभर उपवास करून रात्रीच जेवावे आणि दूध व तुपात शिजवलेला भात अर्पण करून प्रभूचे भक्तीभावाने पूजन करावे.
पौर्णमास्यां च विधिवत् स्नाप्य दत्त्वा चरुं पुनः ब्राह्मणान् भोजयित्वा च यथाविभवविस्तरम्
पौर्णिमेच्या दिवशी योग्य विधीने भगवानाचे स्नान घालावे, पुन्हा शिजवलेला नैवेद्य अर्पण करावा आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावे.
दत्त्वा गोमिथुनं चैव कापिलं पूर्ववद् द्विजाः सूर्यसायुज्यमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
मागील प्रमाणेच कपिला जातीच्या दोन गायी ब्राह्मणांना द्याव्यात; त्यामुळे सूर्याशी एकरूपता मिळते, यात शंका नाही.
मार्गशीर्षे च मासे ऽपि कृत्वैवं नक्तभोजनम् यवान्नेन यथान्यायम् आज्यक्षीरादिभिः समम्
मार्गशीर्ष महिन्यातही असेच दिवसभर उपवास करून रात्रीच जेवावे; योग्य त्या प्रकारे जव, तूप, दूध यांसह भोजन करावे.
पौर्णमास्यां च पूर्वोक्तं कृत्वा शर्वाय शंभवे ब्राह्मणान् भोजयित्वा च दरिद्रान्वेदपारगान्
पौर्णिमेच्या दिवशी पूर्वी सांगितलेल्या विधीने शर्वा आणि शंभू यांचे पूजन करावे, ब्राह्मण आणि गरीब वेदपाठींना जेवू घालावे.
दत्त्वा गोमिथुनं चैव पाण्डुरं विधिपूर्वकम् सोमलोकमनुप्राप्य सोमेन सह मोदते
नियमाप्रमाणे दोन पांढऱ्या गायी दान दिल्यास, सोमलोकाची प्राप्ती होते आणि तेथे सोमासह आनंद मिळतो.
अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं क्षमा दया त्रिःस्नानं चाग्निहोत्रं च भूशय्या नक्तभोजनम्
अहिंसा, सत्य, चोरी न करणे, ब्रह्मचर्य, क्षमा, दया, दिवसातून तीनदा स्नान, अग्निहोत्र, जमिनीवर झोपणे आणि रात्रीच जेवणे—
पक्षयोरुपवासं च चतुर्दश्यष्टमीषु च
पक्षातील उपवास तसेच चतुर्दशी व अष्टमीच्या दिवशी उपवास करणे—
इत्येतदखिलं प्रोक्तं प्रतिमासं शिवव्रतम्
हे सर्व शिवव्रताचे मासिक नियम आहेत, असे सांगितले आहे.
कुर्याद्वर्षं क्रमेणैव व्युत्क्रमेणापि वा द्विजाः स याति शिवसायुज्यं ज्ञानयोगमवाप्नुयात्
जो ब्राह्मण हे व्रत सलग किंवा पर्यायाने एक वर्ष करतो, त्याला शिवाशी एकरूपता, ज्ञान व योगप्राप्ती होते.
उमामहेश्वरं वक्ष्ये व्रतमीश्वरभाषितम् नरनार्यादिजन्तूनां हिताय मुनिसत्तमाः
उमा-महेश्वराचे, ईश्वराने सांगितलेले व्रत मी आता सांगतो, हे श्रेष्ठ मुनीहो, जे सर्व पुरुष, स्त्रिया आणि प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आहे.
पौर्णमास्याममावास्यां चतुर्दश्यष्टमीषु च नक्तमब्दं प्रकुर्वीत हविष्यं पूजयेद्भवम्
पौर्णिमा, अमावस्या, चतुर्दशी आणि अष्टमी या दिवशी वर्षभर रात्रीच उपवास करावा आणि हविष्य अर्पण करून भवाचे पूजन करावे.
उमामहेशप्रतिमां हेम्ना कृत्वा सुशोभनाम् राजतीं वाथ वर्षान्ते प्रतिष्ठाप्य यथाविधि
उमा आणि महेशाची सुंदर मूर्ती सोन्याची किंवा चांदीची तयार करावी आणि वर्षअखेरीस योग्य विधीने तिची स्थापना करावी.
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च दत्त्वा शक्त्या च दक्षिणाम् रथाद्यैर्वापि देवेशं नीत्वा रुद्रालयं प्रति
ब्राह्मणांना जेवू घालावे, आपल्या शक्तीनुसार दक्षिणा द्यावी आणि रथ व इतर सन्मानांसह देवेशाची मूर्ती रुद्राच्या मंदिरात न्यावी.
सर्वातिशयसंयुक्तैश् छत्रचामरभूषणैः निवेदयेद्व्रतं चैव शिवाय परमेष्ठिने
सर्व प्रकारच्या छत्र, चामर व अलंकारांनी सजवून हे व्रत परमेश्वर शिवाला अर्पण करावे.
स याति शिवसायुज्यं नारी देव्या यदि प्रभो अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नियता ब्रह्मचारिणी
असे करणारा शिवाशी एकरूपता मिळवतो; स्त्री असेल तर तिला देवीशी एकरूपता मिळते. अष्टमी व चतुर्दशीच्या दिवशी तिने संयम व ब्रह्मचर्य पाळावे.