सर्ववेलामतिक्रम्य नक्तभोजनमुत्तमम् हविष्यभोजनं स्नानं सत्यमाहारलाघवम्
सर्व वेळा ओलांडून, रात्रीचं जेवण करणं हे सर्वात उत्तम आहे. यासोबत यज्ञासाठीचं अन्न, स्नान, सत्य बोलणं आणि अन्नात मितव्यय ठेवणं पाळावं.
अग्निकार्यमधःशय्यां नक्तभोजी समाचरेत् प्रतिमासं प्रवक्ष्यामि शिवव्रतमनुत्तमम्
जो रात्रीचं जेवण करतो त्याने अग्निहोत्र आणि जमिनीवर झोपणं पाळावं. आता मी प्रत्येक महिन्याचं श्रेष्ठ शिवव्रत सांगतो.
धर्मकामार्थमोक्षार्थं सर्वपापविशुद्धये पुष्यमासे च सम्पूज्य यः कुर्यान्नक्तभोजनम्
धर्म, काम, अर्थ, मोक्ष आणि सर्व पापांपासून शुद्धीसाठी, पुष्य महिन्यात जो भक्तिपूर्वक पूजा करून रात्रीचं जेवण करतो—
सत्यवादी जितक्रोधः शालिगोधूमगोरसैः पक्षयोरष्टमीं यत्नाद् उपवासेन वर्तयेत्
सत्य बोलणारा, रागावर विजय मिळवणारा, तांदूळ, गहू आणि गायीचं दूध यावर राहणारा, अशाने दोन्ही पक्षातील अष्टमीला काळजीपूर्वक उपवास करावा.
भूमिशय्यां च मासान्ते पौर्णमास्यां घृतादिभिः स्नाप्य रुद्रं महादेवं सम्पूज्य विधिपूर्वकम्
मासाच्या शेवटी, पौर्णिमेला, तुपाने वगैरे अभिषेक करून, विधिपूर्वक महादेव रुद्राची पूजा करून, जमिनीवर झोपावं.
यावकं चौदनं दत्त्वा सक्षीरं सघृतं द्विजाः भोजयेद् ब्राह्मणाञ्शिष्टाञ् जपेच्छान्तिं विशेषतः
यव आणि शिजवलेला भात, दूध आणि तुपासह, हे सर्व ब्राह्मणांना द्यावं, आणि विशेषतः शांतीमंत्राचा जप करावा.
तथा गोमिथुनं चैव कपिलं विनिवेदयेत् भवाय देवदेवाय शिवाय परमेष्ठिने
तसेच, एक कपिला गाय आणि वासरू शिवाला, देवांचा देव, परब्रह्म, यांच्या कल्याणासाठी अर्पण करावं.
स याति मुनिशार्दूल वाह्नेयं लोकमुत्तमम् भुक्त्वा स विपुलान् लोकान् तत्रैव स विमुच्यते
हे ऋषिश्रेष्ठ, तो वाहीनेय लोकात जातो; तिथे मोठ्या आनंदाने राहून, शेवटी तिथेच मुक्त होतो.
माघमासे तु सम्पूज्य यः कुर्यान् नक्तभोजनम् कृशरं घृतसंयुक्तं भुञ्जानः संयतेन्द्रियः
माघ महिन्यात जो भक्तिपूर्वक पूजा करून, रात्रीचं जेवण करतो, तुपात मिसळलेला कणकेचा पेज खातो, आणि इंद्रियांवर ताबा ठेवतो—
सोपवासं चतुर्दश्यां भवेदुभयपक्षयोः रुद्राय पौर्णमास्यां तु दद्याद्वै घृतकम्बलम्
दोन्ही पक्षातील चतुर्दशीला उपवास करावा आणि पौर्णिमेला रुद्राला तुपात भिजवलेलं कम्बळ द्यावं.
कृष्णं गोमिथुनं दद्यात् पूजयेच्चैव शंकरम् भोजयेद्ब्राह्मणांश्चैव यथाविभवविस्तरम्
काळी गाय आणि वासरू द्यावं, शंकराची पूजा करावी, आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावं.
याम्यमासाद्य वै लोकं यमेन सह मोदते फाल्गुने चैव सम्प्राप्ते कुर्याद्वै नक्तभोजनम्
तो यमाच्या सहवासात यमलोकात आनंदाने राहतो; आणि फाल्गुन महिना आल्यावर, पुन्हा रात्रीचं जेवण करावं.
श्यामाकान्नघृतक्षीरैर् जितक्रोधो जितेन्द्रियः चतुर्दश्यामथाष्टम्याम् उपवासं च कारयेत्
रागावर आणि इंद्रियांवर ताबा ठेवून, श्यामाकाचं अन्न, तुप आणि दूध यासह खावं, आणि चतुर्दशी व अष्टमीला उपवास करावा.
पौर्णमास्यां महादेवं स्नाप्य सम्पूज्य शङ्करम् दद्याद्गोमिथुनं वापि ताम्राभं शूलपाणये
पौर्णिमेला महादेव शंकराचा अभिषेक करून, पूजा करावी आणि शूलधारी देवाला तांबूस किंवा तांब्याच्या रंगाची गाय व वासरू द्यावं.
ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु प्रार्थयेत्परमेश्वरम् स याति चन्द्रसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा
ब्राह्मणांना जेवू घालून, परमेश्वराची प्रार्थना करावी; तो चंद्राशी एकरूप होतो—यात काहीच शंका नाही.
चैत्रे ऽपि रुद्रमभ्यर्च्य कुर्याद्वै नक्तभोजनम् शाल्यन्नं पयसा युक्तं घृतेन च यथासुखम्
चैत्र महिन्यातही रुद्राची पूजा करून, रात्रीचं जेवण करावं; तांदूळ, दूध आणि तुप यासह, आवडीनुसार जेवावं.
गोष्ठशायी मुनिश्रेष्ठाः क्षितौ निशि भवं स्मरेत् पौर्णमास्यां शिवं स्नाप्य दद्याद्गोमिथुनं सितम्
मुनिश्रेष्ठांनो, जो गोठ्यात झोपतो, त्याने पौर्णिमेच्या रात्री भवान्चे स्मरण करावे, शिवाचे स्नान घालावे आणि पांढऱ्या रंगाच्या दोन गायी द्याव्यात.
ब्राह्मणान् भोजयेच्चैव निरृतेः स्थानमाप्नुयात् वैशाखे च तथा मासे कृत्वा वै नक्तभोजनम्
त्याने ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि त्यामुळे त्याला निरृतिचे लोक मिळतात; वैशाख महिन्यातही असेच करावे आणि रात्रभर उपवास करावा.
पौर्णमास्यां भवं स्नाप्य पञ्चगव्यघृतादिभिः श्वेतं गोमिथुनं दत्त्वा सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
पौर्णिमेला, पंचगव्य, तूप वगैरेने भवान्चे स्नान घालून, पांढऱ्या रंगाच्या दोन गायी दिल्यास, त्याला अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
ज्येष्ठे मासे च देवेशं भवं शर्वमुमापतिम् सम्पूज्य श्रद्धया भक्त्या कृत्वा वै नक्तभोजनम्
ज्येष्ठ महिन्यात, देवांचा देव, शर्व, उमा-पती भवान्ची श्रद्धेने व भक्तीने पूजा करून, रात्रभर उपवास करावा.
रक्तशाल्यन्नमध्वा च अद्भिः पूतं घृतादिभिः वीरासनो निशार्धं च गवां शुश्रूषणे रतः
मध, तूप व पाण्याने शुद्ध केलेले लाल तांदळाचे जेवण अर्पण करावे, वीरासनात बसून, अर्धी रात्र गायींच्या सेवेत मन लावावे.
पौर्णमास्यां तु सम्पूज्य देवदेवमुमापतिम् स्नाप्य शक्त्या यथान्यायं चरुं दद्याच् च शूलिने
पौर्णिमेला, देवांचा देव, उमा-पती यांची योग्य रीतीने पूजा करून, सामर्थ्यानुसार स्नान घालावे आणि त्रिशूलधारीला शिजवलेले नैवेद्य अर्पण करावा.
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च यथाविभवविस्तरम् धूम्रं गोमिथुनं दत्त्वा वायुलोके महीयते
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि धूसर रंगाच्या दोन गायी द्याव्यात; त्यामुळे वायुलोकात त्याचा सन्मान होतो.
आषाढे मासि चाप्येवं नक्तभोजनतत्परः भूरिखण्डाज्यसंमिश्रं सक्तुभिश्चैव गोरसम्
आषाढ महिन्यातही, रात्रभर उपवास करत, भरपूर तुपात मिसळलेले सत्तू आणि गायीचे दूध अर्पण करावे.
पौर्णमास्यां घृताद्यैस्तु स्नाप्य पूज्य यथाविधि ब्राह्मणान् भोजयित्वा च श्रोत्रियान् वेदपारगान्
पौर्णिमेला, तूप वगैरेने स्नान घालून, योग्य रीतीने पूजा करावी आणि ब्राह्मण तसेच वेदपारंगत विद्वानांना जेवू घालावे.
दद्याद्गोमिथुनं गौरं वारुणं लोकमाप्नुयात् श्रावणे च द्विजा मासे कृत्वा वै नक्तभोजनम्
नंतर, फिकट रंगाच्या दोन गायी द्याव्यात आणि वरुणलोक मिळतो; श्रावण महिन्यातही, द्विजांनो, रात्रभर उपवास करावा.
क्षीरषष्टिकभक्तेन सम्पूज्य वृषभध्वजम् पौर्णमास्यां घृताद्यैस्तु स्नाप्य पूज्य यथाविधि
श्रावण महिन्यात, दूध-तांदळाच्या जेवणाने वृषभध्वजाची पूजा करावी; पौर्णिमेला, तूप वगैरेने योग्य रीतीने स्नान घालावे व पूजा करावी.
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च श्रोत्रियान् वेदपारगान् श्वेताग्रपादं पौण्ड्रं च दद्याद्गोमिथुनं पुनः
ब्राह्मण आणि वेदपारंगत विद्वानांना जेवू घालून, पुन्हा एकदा पांढऱ्या पायाच्या पौंड्र जातीच्या दोन गायी द्याव्यात.
स याति वायुसायुज्यं वायुवत्सर्वगो भवेत् प्राप्ते भाद्रपदे मासे कृत्वैवं नक्तभोजनम्
तो वायुसारखा सर्वत्र व्यापून वायुसंयोग प्राप्त करतो; भाद्रपद महिना आल्यावर, असाच रात्रभर उपवास करावा.
हुतशेषं च विप्रेन्द्रान् वृक्षमूलाश्रितो दिवा पौर्णमास्यां तु देवेशं स्नाप्य सम्पूज्य शङ्करम्
दिवसा, झाडाखाली राहणाऱ्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांना यज्ञशेष अर्पण करावा; पौर्णिमेला, देवांचा देव शंकराचे स्नान घालून पूजा करावी.