लिङ्गपुराणम्

पद्मकिञ्जल्कसंकाशैर् अंशुकैरतिशोभनाः वलयैर्नूपुरैर्हारैश् छत्रैश्चित्रैस्तथांशुकैः

त्या स्त्रिया कमळाच्या केसरासारख्या वस्त्रांनी, कडे, पैंजण, हार, रंगीबेरंगी छत्र्या आणि वस्त्रांनी सुंदरपणे शोभून दिसत होत्या.

भूषिता भूषितैश् चान्यैर् मण्डिता मण्डनप्रियाः दृष्ट्वाथ वृन्दं सुरसुन्दरीणां गणेश्वराणां सुरसुन्दरीणाम् जग्मुर्गणेशस्य पुरं सुरेशाः पुरद्विषः शक्रपुरोगमाश् च

अनेक दागिन्यांनी सजलेल्या, अलंकारांची आवड असलेल्या त्या सुंदर देवकन्या आणि गणेश्वरांचा समूह पाहून, इंद्रासह देवांनी गणेश्वराच्या, म्हणजेच नगरद्वेष्ट्याच्या नगरीकडे प्रस्थान केले.

दृष्ट्वा च तस्थुः सुरसिद्धसंघाः पुरस्य मध्ये पुरुहूतपूर्वाः भवस्य बालार्कसहस्रवर्णं विमानमाद्यं परमेश्वरस्य

हे सर्व पाहून, पुरुहूताच्या (इंद्राच्या) नेतृत्वाखालील देव आणि सिद्धांचा समूह त्या नगरीच्या मध्यभागी उभा राहिला आणि हजारो उगवत्या सूर्याच्या रंगासारख्या तेजस्वी, परमेश्वराच्या मुख्य महालाचे दर्शन घेतले.

अथ तस्य विमानस्य द्वारि संस्थं गणेश्वरम् नन्दिनं ददृशुः सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः

मग त्या महालाच्या दरवाज्यावर सर्व देवांनी, इंद्रासह, गणेश्वर नंदिन याला उभा पाहिले.

तं दृष्ट्वा नन्दिनं सर्वे प्रणम्याहुर् गणेश्वरम् जयेति देवास्तं दृष्ट्वा सो ऽप्याह च गणेश्वरः

नंदिनला पाहून सर्व देवांनी वाकून नमस्कार केला आणि 'जय हो!' असे म्हणाले. त्यावर गणेश्वराने त्यांना उत्तर दिले.

भो भो देवा महाभागाः सर्वे निर्धूतकल्मषाः सम्प्राप्ताः सर्वलोकेशा वक्तुमर्हथ सुव्रताः

'अहो, महान भाग्यशाली देवांनो, तुमचे सर्व पाप दूर झाले आहेत. तुम्ही सर्व लोकांचे स्वामी येथे आलात. व्रतस्थांनो, तुमचा हेतू सांगा.' असे नंदिन म्हणाला.

तमाहुर्वरदं देवं वारणेन्द्रसमप्रभम् पशुपाशविमोक्षार्थं दर्शयास्मान् महेश्वरम्

तेव्हा त्यांनी म्हटले, 'आम्हाला वर देणारा, हत्तीच्या राजासारखा तेजस्वी, पशुपाशातून मुक्त करणारा महेश्वर दाखवा.'

पुरा पुरत्रयं दग्धुं पशुत्वं परिभाषितम् शङ्किताश् च वयं तत्र पशुत्वं प्रति सुव्रत

'पूर्वी जेव्हा तीन नगरं जाळायची होती, तेव्हा आम्हाला 'पशु' असे संबोधले गेले. म्हणून, व्रतस्थांनो, आम्ही या 'पशुत्वा'बद्दल चिंतीत आहोत.'

व्रतं पाशुपतं प्रोक्तं भवेन परमेष्ठिना व्रतेनानेन भूतेश पशुत्वं नैव विद्यते

'भव या परमेश्वराने 'पाशुपत' व्रत सांगितले आहे. या व्रतामुळे, हे भूतांचे स्वामी, 'पशुत्व' मुळीच राहत नाही.'

अथ द्वादशवर्षं वा मासद्वादशकं तु वा दिनद्वादशकं वापि कृत्वा तद् व्रतम् उत्तमम्

मग बारा वर्षे, किंवा बारा महिने, किंवा अगदी बारा दिवस जरी कोणी ते श्रेष्ठ व्रत पाळले,

मुच्यन्ते पशवः सर्वे पशुपाशैर्भवस्य तु दर्शयामास तान्देवान् नारायणपुरोगमान्

सर्व जीवांना भवबंधनातून मुक्ती मिळते; नारायणासह सर्व देवांना हे त्याने दाखवून दिले.

नन्दी शिलादतनयः सर्वभूतगणाग्रणीः तं दृष्ट्वा देवमीशानं सांबं सगणम् अव्ययम्

शिलादाचा पुत्र आणि सर्व भूतांच्या गणांचा प्रमुख नंदी, सांबा आणि त्यांच्या गणांसह अविनाशी ईशान देवाला पाहून,

प्रणेमुस् तुष्टुवुश् चैव प्रीतिकण्टकितत्वचः विज्ञाप्य शितिकण्ठाय पशुपाशविमोक्षणम्

त्यांनी आनंदाने अंगावर रोमांच येऊन वाकून नमस्कार केला आणि शितिकंठाला भवबंधनातून मुक्त झाल्याचे सांगितले.

तस्थुस्तदाग्रतः शंभोः प्रणिपत्य पुनः पुनः ततः सम्प्रेक्ष्य तान् सर्वान् देवदेवो वृषध्वजः

ते सर्व शंभूच्या समोर वारंवार वाकून उभे राहिले; मग वृषध्वज देवदेवतेने सर्वांना पाहिले.

विशोध्य तेषां देवानां पशुत्वं परमेश्वरः व्रतं पाशुपतं चैव स्वयं देवो महेश्वरः

परमेश्वराने त्या देवांचे पशुत्व शुद्ध केले; आणि स्वतः महेश्वराने त्यांना पाशुपत व्रत शिकवले.

उपदिश्य मुनीनां च सहास्ते चांबया भवः तदाप्रभृति ते देवाः सर्वे पाशुपताः स्मृताः

त्यांनी अंबेसह त्या व्रताची शिकवण ऋषींनाही दिली; त्या वेळेपासून ते सर्व देव पाशुपत म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

पशूनां च पतिर्यस्मात् तेषां साक्षाद्धि देवताः तस्मात्पाशुपताः प्रोक्तास् तपस्तेपुश् च ते पुनः

कारण तो सर्व प्राण्यांचा स्वामी आहे आणि ते प्रत्यक्ष देवता आहेत, म्हणून त्यांना पाशुपत म्हणतात; आणि त्यांनी पुन्हा तप केला.

ततो द्वादशवर्षान्ते मुक्तपाशाः सुरोत्तमाः ययुर्यथागतं सर्वे ब्रह्मणा सह विष्णुना

मग बारा वर्षांच्या शेवटी, बंधनातून मुक्त झालेले ते श्रेष्ठ देव ब्रह्मा आणि विष्णूसह जसे आले तसे परत गेले.

एतद्वः कथितं सर्वं पितामहमुखाच्छ्रुतम् पुरा सनत्कुमारेण तस्माद्व्यासेन धीमता

हे सर्व मी तुम्हाला सांगितले, जे पूर्वी सनत्कुमाराने पितामहांच्या मुखातून ऐकले आणि नंतर बुद्धिमान व्यासाने सांगितले.

यः श्रावयेच्छुचिर् विप्राञ् छृणुयाद्वा शुचिर्नरः स देहभेदमासाद्य पशुपाशैः प्रमुच्यते

जो कोणी शुद्ध मनाने हे ब्राह्मणांना ऐकवतो किंवा स्वतः शुद्ध राहून ऐकतो, तो देह सोडल्यावर भवबंधनातून मुक्त होतो.

व्रतमेतत्त्वया प्रोक्तं पशुपाशविमोक्षणम् व्रतं पाशुपतं लैङ्गं पुरा देवैर् अनुष्ठितम्

हे व्रत, जे तू सांगितलेस, भवबंधनातून मुक्त करणारे आहे—पाशुपत व्रत, लिंगाशी संबंधित, पूर्वी देवांनी आचरलेले.

वक्तुमर्हसि चास्माकं यथापूर्वं त्वया श्रुतम् पुरा सनत्कुमारेण पृष्टः शैलादिरादरात्

तू पूर्वी जसे ऐकलेस, तसेच आम्हाला सांगावे, कारण पूर्वी सनत्कुमाराने तुला आदराने विचारले होते, हे पर्वतराज.

नन्दी प्राह वचस्तस्मै प्रवदामि समासतः देवैर्दैत्यैस् तथा सिद्धैर् गन्धर्वैः सिद्धचारणैः

नंदीने त्याला असे उत्तर दिले: मी थोडक्यात सांगतो—देव, दैत्य, सिद्ध, गंधर्व आणि सिद्ध चारण यांनी आचरलेले व्रत—

मुनिभिश् च महाभागैर् अनुष्ठितमनुत्तमम् व्रतं द्वादशलिङ्गाख्यं पशुपाशविमोक्षणम्

आणि मोठ्या भाग्यवान ऋषींनीही आचरलेले, द्वादशलिंग नावाचे, भवबंधनातून मुक्त करणारे श्रेष्ठ व्रत.

भोगदं योगदं चैव कामदं मुक्तिदं शुभम् अवियोगकरं पुण्यं भक्तानां भयनाशनम्

हे व्रत भोग, योग, इच्छा, मुक्ती आणि शुभत्व देते; भक्तांसाठी अखंड पुण्य देते आणि भय दूर करते.

षडङ्गसहितान् वेदान् मथित्वा तेन निर्मितम् सर्वदानोत्तमं पुण्यम् अश्वमेधायुताधिकम्

सहा अंगांसह वेदांचे मंथन करून हे व्रत निर्माण झाले; हे सर्व दानांमध्ये श्रेष्ठ आणि दहा हजार अश्वमेध यज्ञांपेक्षा पुण्यकारी आहे.

सर्वमङ्गलदं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम् संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामपि मोक्षदम्

हे व्रत सर्व शुभत्व आणि पुण्य देते, सर्व शत्रूंचा नाश करते, आणि संसारसागरात बुडालेल्या प्राण्यांनाही मुक्ती देते.

सर्वव्याधिहरं चैव सर्वज्वरविनाशनम् देवैरनुष्ठितं पूर्वं ब्रह्मणा विष्णुना तथा

हे सर्व आजार नाहीसे करणारे आणि सर्व ताप दूर करणारे आहे. हे पूर्वी देवांनी, ब्रह्मदेव आणि विष्णू यांनी केले होते.

कृत्वा कनीयसं लिङ्गं स्नाप्य चन्दनवारिणा चैत्रमासादि विप्रेन्द्राः शिवलिङ्गव्रतं चरेत्

लहान शिवलिंग तयार करून, त्याला चंदनाच्या पाण्याने स्नान घालावे आणि चैत्र महिन्यापासून हे शिवलिंगव्रत करावे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो.