लिङ्गपुराणम्

संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः स्तनभारावनम्रैश् च मदाघूर्णितलोचनैः

त्या नगरीत बोलण्यात आणि गप्पा मारण्यात पटाईत, सर्व अलंकारांनी सजलेल्या, उंच स्तनामुळे किंचित वाकलेल्या आणि मदाने झिंगलेल्या डोळ्यांच्या स्त्रिया होत्या.

गेयनादरतैर्दिव्यै रुद्रकन्यासहस्रकैः नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् अमरैरपि दुर्लभैः

रुद्राच्या हजारो दिव्य कन्या भक्तिभावाने गाणी गात होत्या, आणि अप्सरांचा समूह नाचत होता—अशी संगत मिळवणं देवांनाही कठीण आहे.

प्रफुल्लांबुजवृन्दाद्यैस् तथा द्विजवरैरपि रुद्रस्त्रीगणसंकीर्णैर् जलक्रीडारतैस् तथा

तेथे फुललेल्या कमळांच्या झाडांनी वेढलेले श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि रुद्राच्या स्त्रियांचे समूह जलक्रीडेत रमलेले होते.

रतोत्सवरतैश्चैव ललितैश् च पदे पदे ग्रामरागानुरक्तैश् च पद्मरागसमप्रभैः

काही जण उत्सव आणि सणात मग्न होते, काही प्रत्येक पावलावर मोहकपणे वागत होते, गावच्या सुखात रंगलेले, आणि पद्मरागासारखे तेजस्वी दिसत होते.

स्त्रीसंघैर् देवदेवस्य भवस्य परमात्मनः दृष्ट्वा विस्मयमापन्नास् तस्थुर्देवाः समन्ततः

देवतांचा देव, भव, या परमात्म्याच्या स्त्रियांचे समूह पाहून देव सगळीकडे विस्मयाने उभे राहिले.

तत्रैव ददृशुर्देवा वृन्दं रुद्रगणस्य च गणेश्वराणां वीराणाम् अपि वृन्दं सहस्रशः

तेथे देवांनी रुद्राच्या गणांचा मोठा समूह आणि हजारो वीर गणेश्वर पाहिले.

सुवर्णकृतसोपानान् वज्रवैडूर्यभूषितान् स्फाटिकान् देवदेवस्य ददृशुस्ते विमानकान्

त्यांनी देवाधिदेवांच्या सुवर्णाच्या पायऱ्यांनी, हिरा, वैडूर्य आणि स्फटिकांनी सजवलेल्या दिव्य महालांचे दर्शन घेतले.

तेषां शृङ्गेषु हृष्टाश् च नार्यः कमललोचनाः विशालजघना यक्षा गन्धर्वाप्सरसस् तथा

त्या महालांच्या शिखरांवर कमळासारख्या डोळ्यांच्या, रुंद कंबरेच्या आनंदी स्त्रिया, यक्ष, गंधर्व आणि अप्सरा होत्या.

किन्नर्यः किंनराश्चैव भुजङ्गाः सिद्धकन्यकाः नानावेषधराश्चान्या नानाभूषणभूषिताः

तेथे किन्नरी, किन्नर, सर्पलोकातील आणि सिद्ध कन्या, तसेच वेगवेगळ्या वेषातील आणि विविध दागिन्यांनी सजलेल्या इतर स्त्रिया होत्या.

नानाप्रभावसंयुक्ता नानाभोगरतिप्रियाः नीलोत्पलदलप्रख्याः पद्मपत्रायतेक्षणाः

त्यांच्यात वेगवेगळ्या शक्ती असलेल्या, विविध सुखात रमणाऱ्या, निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या, आणि कमळाच्या पानासारख्या लांब डोळ्यांच्या स्त्रिया होत्या.

पद्मकिञ्जल्कसंकाशैर् अंशुकैरतिशोभनाः वलयैर्नूपुरैर्हारैश् छत्रैश्चित्रैस्तथांशुकैः

त्या स्त्रिया कमळाच्या केसरासारख्या वस्त्रांनी, कडे, पैंजण, हार, रंगीबेरंगी छत्र्या आणि वस्त्रांनी सुंदरपणे शोभून दिसत होत्या.

भूषिता भूषितैश् चान्यैर् मण्डिता मण्डनप्रियाः दृष्ट्वाथ वृन्दं सुरसुन्दरीणां गणेश्वराणां सुरसुन्दरीणाम् जग्मुर्गणेशस्य पुरं सुरेशाः पुरद्विषः शक्रपुरोगमाश् च

अनेक दागिन्यांनी सजलेल्या, अलंकारांची आवड असलेल्या त्या सुंदर देवकन्या आणि गणेश्वरांचा समूह पाहून, इंद्रासह देवांनी गणेश्वराच्या, म्हणजेच नगरद्वेष्ट्याच्या नगरीकडे प्रस्थान केले.

दृष्ट्वा च तस्थुः सुरसिद्धसंघाः पुरस्य मध्ये पुरुहूतपूर्वाः भवस्य बालार्कसहस्रवर्णं विमानमाद्यं परमेश्वरस्य

हे सर्व पाहून, पुरुहूताच्या (इंद्राच्या) नेतृत्वाखालील देव आणि सिद्धांचा समूह त्या नगरीच्या मध्यभागी उभा राहिला आणि हजारो उगवत्या सूर्याच्या रंगासारख्या तेजस्वी, परमेश्वराच्या मुख्य महालाचे दर्शन घेतले.

अथ तस्य विमानस्य द्वारि संस्थं गणेश्वरम् नन्दिनं ददृशुः सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः

मग त्या महालाच्या दरवाज्यावर सर्व देवांनी, इंद्रासह, गणेश्वर नंदिन याला उभा पाहिले.

तं दृष्ट्वा नन्दिनं सर्वे प्रणम्याहुर् गणेश्वरम् जयेति देवास्तं दृष्ट्वा सो ऽप्याह च गणेश्वरः

नंदिनला पाहून सर्व देवांनी वाकून नमस्कार केला आणि 'जय हो!' असे म्हणाले. त्यावर गणेश्वराने त्यांना उत्तर दिले.

भो भो देवा महाभागाः सर्वे निर्धूतकल्मषाः सम्प्राप्ताः सर्वलोकेशा वक्तुमर्हथ सुव्रताः

'अहो, महान भाग्यशाली देवांनो, तुमचे सर्व पाप दूर झाले आहेत. तुम्ही सर्व लोकांचे स्वामी येथे आलात. व्रतस्थांनो, तुमचा हेतू सांगा.' असे नंदिन म्हणाला.

तमाहुर्वरदं देवं वारणेन्द्रसमप्रभम् पशुपाशविमोक्षार्थं दर्शयास्मान् महेश्वरम्

तेव्हा त्यांनी म्हटले, 'आम्हाला वर देणारा, हत्तीच्या राजासारखा तेजस्वी, पशुपाशातून मुक्त करणारा महेश्वर दाखवा.'

पुरा पुरत्रयं दग्धुं पशुत्वं परिभाषितम् शङ्किताश् च वयं तत्र पशुत्वं प्रति सुव्रत

'पूर्वी जेव्हा तीन नगरं जाळायची होती, तेव्हा आम्हाला 'पशु' असे संबोधले गेले. म्हणून, व्रतस्थांनो, आम्ही या 'पशुत्वा'बद्दल चिंतीत आहोत.'

व्रतं पाशुपतं प्रोक्तं भवेन परमेष्ठिना व्रतेनानेन भूतेश पशुत्वं नैव विद्यते

'भव या परमेश्वराने 'पाशुपत' व्रत सांगितले आहे. या व्रतामुळे, हे भूतांचे स्वामी, 'पशुत्व' मुळीच राहत नाही.'

अथ द्वादशवर्षं वा मासद्वादशकं तु वा दिनद्वादशकं वापि कृत्वा तद् व्रतम् उत्तमम्

मग बारा वर्षे, किंवा बारा महिने, किंवा अगदी बारा दिवस जरी कोणी ते श्रेष्ठ व्रत पाळले,

मुच्यन्ते पशवः सर्वे पशुपाशैर्भवस्य तु दर्शयामास तान्देवान् नारायणपुरोगमान्

सर्व जीवांना भवबंधनातून मुक्ती मिळते; नारायणासह सर्व देवांना हे त्याने दाखवून दिले.

नन्दी शिलादतनयः सर्वभूतगणाग्रणीः तं दृष्ट्वा देवमीशानं सांबं सगणम् अव्ययम्

शिलादाचा पुत्र आणि सर्व भूतांच्या गणांचा प्रमुख नंदी, सांबा आणि त्यांच्या गणांसह अविनाशी ईशान देवाला पाहून,

प्रणेमुस् तुष्टुवुश् चैव प्रीतिकण्टकितत्वचः विज्ञाप्य शितिकण्ठाय पशुपाशविमोक्षणम्

त्यांनी आनंदाने अंगावर रोमांच येऊन वाकून नमस्कार केला आणि शितिकंठाला भवबंधनातून मुक्त झाल्याचे सांगितले.

तस्थुस्तदाग्रतः शंभोः प्रणिपत्य पुनः पुनः ततः सम्प्रेक्ष्य तान् सर्वान् देवदेवो वृषध्वजः

ते सर्व शंभूच्या समोर वारंवार वाकून उभे राहिले; मग वृषध्वज देवदेवतेने सर्वांना पाहिले.

विशोध्य तेषां देवानां पशुत्वं परमेश्वरः व्रतं पाशुपतं चैव स्वयं देवो महेश्वरः

परमेश्वराने त्या देवांचे पशुत्व शुद्ध केले; आणि स्वतः महेश्वराने त्यांना पाशुपत व्रत शिकवले.

उपदिश्य मुनीनां च सहास्ते चांबया भवः तदाप्रभृति ते देवाः सर्वे पाशुपताः स्मृताः

त्यांनी अंबेसह त्या व्रताची शिकवण ऋषींनाही दिली; त्या वेळेपासून ते सर्व देव पाशुपत म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

पशूनां च पतिर्यस्मात् तेषां साक्षाद्धि देवताः तस्मात्पाशुपताः प्रोक्तास् तपस्तेपुश् च ते पुनः

कारण तो सर्व प्राण्यांचा स्वामी आहे आणि ते प्रत्यक्ष देवता आहेत, म्हणून त्यांना पाशुपत म्हणतात; आणि त्यांनी पुन्हा तप केला.

ततो द्वादशवर्षान्ते मुक्तपाशाः सुरोत्तमाः ययुर्यथागतं सर्वे ब्रह्मणा सह विष्णुना

मग बारा वर्षांच्या शेवटी, बंधनातून मुक्त झालेले ते श्रेष्ठ देव ब्रह्मा आणि विष्णूसह जसे आले तसे परत गेले.

एतद्वः कथितं सर्वं पितामहमुखाच्छ्रुतम् पुरा सनत्कुमारेण तस्माद्व्यासेन धीमता

हे सर्व मी तुम्हाला सांगितले, जे पूर्वी सनत्कुमाराने पितामहांच्या मुखातून ऐकले आणि नंतर बुद्धिमान व्यासाने सांगितले.