अपश्यंस्तत्पुरं देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समाहिताः प्रणेमुर्दूरतश्चैव प्रभावादेव शूलिनः
इंद्र आणि उपेंद्रासह सर्व देवांनी त्या नगरीचे दर्शन घेतले; त्यांच्या मनात एकाग्रता होती आणि शूलधारीच्या प्रभावामुळे त्यांनी दूरूनच वंदन केले.
सहस्रसूर्यप्रतिमं महान्तं सहस्रशः सर्वगुणैश् च भिन्नम् जगाम कैलासगिरिं महात्मा मेरुप्रभागे पुरमादिदेवः
हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी, असंख्य गुणांनी युक्त, महात्मा कैलासगिरीचा अधिपती, आदिदेव, मेरूच्या उतारावर असलेल्या त्या नगरीत प्रवेश केला.
ततो ऽथ नारिगजवाजिसंकुलं रथैर् अनेकैर् अमरारिसूदनः गणैर्गणेशैश् च गिरीन्द्रसंनिभं महापुरद्वारमजो हरिश् च
तेव्हा, स्त्रिया, हत्ती, घोडे आणि अनेक रथांनी भरलेली, अमरारिशत्रूचा संहार करणारा, गण व गणेशांसह, अजा व हरी यांच्यासोबत, पर्वतासारख्या त्या महान नगरीच्या प्रवेशद्वाराजवळ पोहोचला.
अथ जांबूनदमयैर् भवनैर्मणिभूषितैः विमानैर्विविधाकारैः प्राकारैश् च समावृतम्
नंतर, सोन्याच्या आणि रत्नांनी सजवलेल्या राजवाड्यांनी, विविध आकाराच्या विमानांनी आणि किल्ल्याच्या भिंतींनी वेढलेली ती नगरी त्यांनी पाहिली.
दृष्ट्वा शंभोः पुरं बाह्यं देवैः सब्रह्मकैर्हरिः प्रहृष्टवदनो भूत्वा प्रविवेश ततः पुरम्
शंभूचे बाह्य नगर पाहून, ब्रह्मा आणि इतर देवांसह हरि आनंदित झाला आणि मग त्या नगरीत प्रवेश केला.
हर्म्यप्रासादसम्बाधं महाट्टालसमन्वितम् द्वितीयं देवदेवस्य चतुर्द्वारं सुशोभनम्
देवांचा देव असलेल्या त्या दुसऱ्या नगरीत मोठमोठ्या हवेल्या, राजवाडे आणि उंच मनोरे होते, चारही बाजूंना सुंदर दरवाजे होते.
वज्रवैडूर्यमाणिक्यमणिजालैः समावृतम् दोलाविक्षेपसंयुक्तं घण्टाचामरभूषितम्
ती नगरी हिरा, वैडूर्य, माणिक आणि इतर मौल्यवान रत्नांच्या जाळ्यांनी झाकलेली होती, झुलत्या झोपाळ्यांनी सजलेली होती, घंटा आणि चामरांनी शोभली होती.
मृदङ्गमुरजैर्जुष्टं वीणावेणुनिनादितम् नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् भूतसंघैश् च संवृतम् देवेन्द्रभवनाकारैर् भवनैर् दृष्टिमोहनैः
मृदंग आणि मुरज यांच्या गजराने, वीणा आणि बासरीच्या सुरांनी ती नगरी निनादत होती. नाचणाऱ्या अप्सरा आणि भूतगणांनी ती वेढलेली होती. इंद्राच्या राजवाड्यासारख्या भव्य आणि डोळ्यांना मोहून टाकणाऱ्या इमारतींनी ती सजलेली होती.
प्रासादशृङ्गेष्वथ पौरनार्यः सहस्रशः पुष्पफलाक्षताद्यैः स्थिताः करैस्तस्य हरेः समन्तात् प्रचिक्षिपुर्मूर्ध्नि यथा भवस्य
मग राजवाड्यांच्या कळसांवर हजारो नगरातील स्त्रिया फुलं, फळं आणि अक्षता हातात घेऊन उभ्या राहिल्या आणि त्या सर्वांनी हरिच्या डोक्यावर, जशी त्या भवाच्या डोक्यावर टाकतात तशी, अक्षता टाकल्या.
दृष्ट्वा नार्यस्तदा विष्णुं मदाघूर्णितलोचनाः
त्या वेळी, विष्णूला पाहून स्त्रियांच्या डोळ्यांत मदाने झिंग उमटली होती.
विशालजघनाः सद्यो ननृतुर्मुमुदुर्जगुः काश्चिद्दृष्ट्वा हरिं नार्यः किंचित् प्रहसिताननाः
काही स्त्रिया रुंद कंबरेच्या, लगेच नाचू लागल्या, आनंदाने गाऊ लागल्या; काहींनी हरिला पाहून हलकेसे हसले.
किंचिद् विस्रस्तवस्त्राश् च स्रस्तकाञ्चीगुणा जगुः चतुर्थं पञ्चमं चैव षष्ठं च सप्तमं तथा
काहींच्या वस्त्रांचा थोडा भाग सैल झाला होता, कंबरपट्टे खाली घसरले होते, आणि त्या चौथ्या, पाचव्या, सहाव्या आणि सातव्या स्वरात गात होत्या.
अष्टमं नवमं चैव दशमं च पुरोत्तमम् अतीत्यासाद्य देवस्य पुरं शंभोः सुशोभनम्
आठवे, नववे आणि सर्वात श्रेष्ठ दहावे दरवाजे ओलांडून, ते सर्वजण शंभूच्या सुंदर नगरीजवळ पोहोचले.
सुवृत्तं सुतरां शुभ्रं कैलासशिखरे शुभे सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैश् च विभूषितम्
ती नगरी पूर्ण गोलाकार, अत्यंत तेजस्वी, शुभ कैलास शिखरावर वसलेली होती आणि सूर्याच्या तेजासारख्या राजवाड्यांनी सजलेली होती.
स्फाटिकैर् मण्डपैः शुभ्रैर् जांबूनदमयैस् तथा नानारत्नमयैश्चैव दिग्विदिक्षु विभूषितम्
ती नगरी सर्व दिशांना पारदर्शक स्फटिकाच्या मंडपांनी, सोन्याच्या आणि विविध रत्नांच्या इमारतींनी सजलेली होती.
गोपुरैर्गोपतेः शंभोर् नानाभूषणभूषितैः अनेकैः सर्वतोभद्रैः सर्वरत्नमयैस् तथा
शंभू या रक्षकांच्या अधिपतीच्या गेटवे विविध अलंकारांनी सजलेले होते, सर्व बाजूंनी अनेक शुभ प्रवेशद्वारे आणि सर्व रत्नांनी बनवलेली होती.
प्राकारैर्विविधाकारैर् अष्टाविंशतिभिर् वृतम् उपद्वारैर्महाद्वारैर् विदिक्षु विविधैर्दृढैः
ती नगरी अठ्ठावीस प्रकारच्या विविध आकाराच्या भक्कम तटांनी वेढलेली होती, उपद्वारे आणि मुख्य दरवाजे सर्व दिशांना मजबूत आणि वेगवेगळ्या प्रकारचे होते.
गुह्यालयैर्गुह्यगृहैर् गुहस्य भवनैः शुभैः ग्राम्यैर् अन्यैर् महाभागा मौक्तिकैर् दृष्टिमोहनैः
गुप्त खोल्या, लपवलेल्या घरं, गुहा यांची सुंदर निवासस्थाने आणि इतर अनेक मोत्यांनी मढवलेली, डोळ्यांना भुरळ घालणारी घरं होती.
गणेशायतनैर् दिव्यैः पद्मरागमयैस् तथा चन्दनैर्विविधाकारैः पुष्पोद्यानैश् च शोभनैः
गणेशाची दिव्य मंदिरे, पद्मराग रत्नांची बनलेली, विविध प्रकारच्या चंदनाच्या इमारती आणि सुंदर फुलांच्या बागा होत्या.
तडागैर् दिर्घिकाभिश् च हेमसोपानपङ्क्तिभिः स्त्रीणां गतिजितैर् हंसैः सेविताभिः समन्ततः
पाण्याच्या तलावांना आणि सरोवरांना सोन्याच्या पायऱ्या लागलेल्या होत्या, आणि स्त्रियांच्या चालीलाही मागे टाकणारे हंस सर्वत्र विहरत होते.
मयूरैश्चैव कारण्डैः कोकिलैश्चक्रवाककैः शोभिताभिश् च वापीभिर् दिव्यामृतजलैस् तथा
मोर, करंडक, कोकीळ, चक्रवाक पक्षी आणि दिव्य अमृतासारख्या जलाने भरलेली व सुंदर तलावांनी ती नगरी शोभली होती.
संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः स्तनभारावनम्रैश् च मदाघूर्णितलोचनैः
त्या नगरीत बोलण्यात आणि गप्पा मारण्यात पटाईत, सर्व अलंकारांनी सजलेल्या, उंच स्तनामुळे किंचित वाकलेल्या आणि मदाने झिंगलेल्या डोळ्यांच्या स्त्रिया होत्या.
गेयनादरतैर्दिव्यै रुद्रकन्यासहस्रकैः नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् अमरैरपि दुर्लभैः
रुद्राच्या हजारो दिव्य कन्या भक्तिभावाने गाणी गात होत्या, आणि अप्सरांचा समूह नाचत होता—अशी संगत मिळवणं देवांनाही कठीण आहे.
प्रफुल्लांबुजवृन्दाद्यैस् तथा द्विजवरैरपि रुद्रस्त्रीगणसंकीर्णैर् जलक्रीडारतैस् तथा
तेथे फुललेल्या कमळांच्या झाडांनी वेढलेले श्रेष्ठ ब्राह्मण आणि रुद्राच्या स्त्रियांचे समूह जलक्रीडेत रमलेले होते.
रतोत्सवरतैश्चैव ललितैश् च पदे पदे ग्रामरागानुरक्तैश् च पद्मरागसमप्रभैः
काही जण उत्सव आणि सणात मग्न होते, काही प्रत्येक पावलावर मोहकपणे वागत होते, गावच्या सुखात रंगलेले, आणि पद्मरागासारखे तेजस्वी दिसत होते.
स्त्रीसंघैर् देवदेवस्य भवस्य परमात्मनः दृष्ट्वा विस्मयमापन्नास् तस्थुर्देवाः समन्ततः
देवतांचा देव, भव, या परमात्म्याच्या स्त्रियांचे समूह पाहून देव सगळीकडे विस्मयाने उभे राहिले.
तत्रैव ददृशुर्देवा वृन्दं रुद्रगणस्य च गणेश्वराणां वीराणाम् अपि वृन्दं सहस्रशः
तेथे देवांनी रुद्राच्या गणांचा मोठा समूह आणि हजारो वीर गणेश्वर पाहिले.
सुवर्णकृतसोपानान् वज्रवैडूर्यभूषितान् स्फाटिकान् देवदेवस्य ददृशुस्ते विमानकान्
त्यांनी देवाधिदेवांच्या सुवर्णाच्या पायऱ्यांनी, हिरा, वैडूर्य आणि स्फटिकांनी सजवलेल्या दिव्य महालांचे दर्शन घेतले.
तेषां शृङ्गेषु हृष्टाश् च नार्यः कमललोचनाः विशालजघना यक्षा गन्धर्वाप्सरसस् तथा
त्या महालांच्या शिखरांवर कमळासारख्या डोळ्यांच्या, रुंद कंबरेच्या आनंदी स्त्रिया, यक्ष, गंधर्व आणि अप्सरा होत्या.
किन्नर्यः किंनराश्चैव भुजङ्गाः सिद्धकन्यकाः नानावेषधराश्चान्या नानाभूषणभूषिताः
तेथे किन्नरी, किन्नर, सर्पलोकातील आणि सिद्ध कन्या, तसेच वेगवेगळ्या वेषातील आणि विविध दागिन्यांनी सजलेल्या इतर स्त्रिया होत्या.